Kela Pazû

​İmparatorluk fermanıyla, eski Adana Valisi Halil Kâmil Paşa Kürdistan Genel Valisi olarak atanmış, Adana Valiliğine ise Ziya Paşa atanmıştır.

— Anatolikos Kyrykas’ta [Gazete] okuyoruz. «Erzincan’dan şöyle yazıyorlar: Kafkasya’dan kasten gönderildikleri tahmin edilen bazı kimseler, Kürtleri isyana ve Hristiyanlara karşı şiddet eylemlerine kışkırtmakla meşguldüler. Harput askeri komutanı, bir askeri birlikle çıktığı teftiş gezisinde çifte bir görevle görevlendirilmişti; birincisi, huzuru bozulmuş bazı bölgelere sükuneti geri getirmek, ikincisi ise vergilerin tahsilini kolaylaştırmaktı. Muhabir, her ikisinin de kolaylıkla başarılacağını ifade ediyor.»

KÜRDİSTAN'IN DOĞAL ZENGİNLİKLERİ İNCELEME SONUÇLARI LAÇİN, 12 Ağustos. (Muhabirimiz.) Son zamanlarda, ASSR (Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti) Yüksek Ekonomi Konseyi'nin (VSNKh) araştırma ekipleri tarafından Kürdistan Uyezdi'nde bir dizi maden yatağı incelemesi gerçekleştirilmiştir.

Bağdat, 16 Haziran 1776. ​Basra şehri Perslere teslim olduğundan beri, buradan sadece gizlice kaçan ve Sader Han'ın şehir sakinlerine ayrım gözetmeksizin sert davrandığını söyleyen birkaç kişiden haber alabiliyoruz, gerçi onları yok etme niyetinde olmadığı görülüyor. Nezer Ali Han tarafından bize karşı hiçbir düşmanlık eylemi yapılmadı. Sadece, vali olduğu Kermenşah yakınlarında on ila on iki bin kişilik bir birlikle kamp kurduğunu ve birliklerine Kürdistan ve bizim topraklarımızın sınırlarını işgal ettirdiğini biliyoruz.

— Kırım Savaşı’nın meşhur kadın savaşçısı Kara Kız veya diğer adıyla Kara Fatma, bir dönem Kürtlerden oluşan bir süvari birliğinin komutanıydı ve şu sıralar burada [İstanbul] ikamet etmektedir.

İSTANBUL. 25'i. - Geçtiğimiz hafta bazı Tatarlar, Toroslar civarındaki Reşid Paşa'nın karargahından bize iyi haberler getirdiler. O, sadece kışlık mevzilerinin tamamını korumayı başarmakla kalmadı, aynı zamanda Mehmet Ali'nin kışkırtmasıyla isyan eden Kürt kabilelerinin hareketlerini de boşa çıkardı.

OSMANLI İMPARATORLUĞU Yeni bir ferman; Türk veya reaya olsun, herhangi bir tebaanın, bir iyilik, lütuf veya adalet işlemi elde etmek amacıyla, bunu genellikle kamu görevlilerine rüşvet vererek talep etmesini kesin olarak yasaklamaktadır; ki bu görevlilerin de böyle bir amaçla para veya hediye almaları yasaktır. Gerek memurun kendisi gerekse bu tür entrikalara karışan banker veya sarraf, en ağır cezalarla tehdit edilmektedir.

1856 YILINDA BAZI GEZGİNLERİN ARARAT’A TIRMANIŞI Bazı meraklı İngilizler, Ağrı Dağı’na tırmanmayı arzu ederek, yanlarına iki hizmetçi, bir Osmanlı askeri ve yönetici tarafından verilen bir tavsiye mektubu alarak Beyazıt şehrinden yola çıktılar; [bu mektup] Ağrı Dağı Kürtlerinin reisi olan beyden, onları her türlü haydut saldırısına karşı koruması ve savunması içindi.

Theodosiopolis’ten (Erzurum) bildirildiğine göre, Genel Vali İsmail Paşa, Kürtler tarafından yakın zamanda gerçekleştirilen şiddet eylemleri hakkında araştırma yapmak üzere bazı üst düzey yetkililerle birlikte Muş’a hareket etti. Zatıalilerinin, Osmanlı Hükümeti tarafından, o göçebeleri gerek ikna yoluyla gerekse zor kullanarak yola getirmesi için talimatlandırıldığı söylenmektedir.

Kolera, geçtiğimiz Cumartesi gününden itibaren maalesef Konstantinopolis'te üzücü bir artış gösterdi. Kasımpaşa ve Hasköy'den çeşitli yerlere giden bulaşmış kişiler, hastalığı yaydılar. Salı günü her yerden 40 kolera ölümü bildirildi, vaka sayısı ise bilinmiyor.

Trabzon'dan "Konstantinopolis Gazetesi"ne yazıyorlar: Kürtler çeşitli yerlerde isyan ettiler; bir kesim bunun Rus parası ve Rus telkinleri sayesinde olduğunu söylerken, diğerleri ise bazı memurların baskı ve suistimallerinden bıkmış olduklarını, ayrıca yağma ve düzensizlikten hoşlanan bazı kışkırtıcılar tarafından kışkırtıldıklarını söylüyor. Her halükarda, isyan var. İsyancılar ile imparatorluk orduları arasında bazı çatışmalar meydana geldi ve bunlarda (ordular) galip geldiler.

Havran’da ve Ürdün nehrinin kıyılarına kadar uzanan arazide, nehrin uzunluğunun büyük bir kısmında, 300.000’den fazla Arap ve Bedevinin (abartılı eklemeler hariç) isyan etmeye çok kararlı olduklarına dair söylenti dolaşıyor; bu Bedevilerin birçok lideri var. Bunların arasında, geçen yıl Havran’da Kürt Resul Ağa tarafından ihanet sonucu öldürülen Emir Hitan’ın oğlu ve kardeşi de bulunmaktadır. Bunlardan sonra Harfuş aileleri, Baalbek, birçok Metvali mülteci, birçok Dürzi ve Agil Ağa’nın akrabaları gelmektedir.

 ​— Bağdat'tan yazılıyor, çölde yaşayan Kürt aşiretleri arasında iç savaş patlak verdi; özellikle Süleymaniye vilayetinde yaşayan Nuriddin aşireti zarar gördü. Mustafa Paşa, haksız eylemleri başlatanları cezalandırmak için yeterli bir orduyla yola çıktı.

 ​— Dün, Girit’ten gelen Osmanlı vapuru «Pursut» ile eski Girit Valisi Veli Paşa ve ayrıca Kürt Pehderan [Bedirhan?] Paşa Başkent’e gelmiştir.

Çok Dilli Kardinal Herkesçe bilinen, Propaganda’nın [Fide] çok meşhur eski sekreteri ve Vatikan kütüphanesi müdürü, Kardinal rahip Giuseppe Mezzofanti’dir; o, büyük zekası sayesinde elli sekiz farklı dili anlayıp konuşmayı başarmış ve bu nedenle de kendisini biyografisini yazan Russell tarafından haklı olarak “dillerin kralı” olarak adlandırılmıştır. Ölümünden kısa bir süre önce (14 Mart 1849), Roma’da yeni bir Bayramın tesisini yönetmiş, bu bayramda Tanrı’nın dünyanın tüm dillerinde yüceltilmesi amaçlanmıştı.

Şehrimizde yakın zamanda yıkımdan ziyade korkuya sebep olan kolera salgınının, sadece önemli bir gerileme kaydetmekle kalmayıp, neredeyse tamamen sona erdiğini mutlulukla duyurabiliriz. Birkaç gündür artık ölüm veya vaka sayıları duyulmuyor ya da yazılmıyor; Perşembe akşamına kadar ne Kasımpaşa’da ne de başka bir yerde yeni bir vaka yaşanmadı. Sadece birkaç gün önce, sağlık bölgesi içinde ve Okmeydanı’nda, koleralıları olduğu kadar sağlıklı olanları da büyük sıkıntıya sokan durumlarda çok az sayıda ölüm gerçekleşti. Yağmur ve genel atmosferik değişim, salgının bastırılmasında büyük katkı sağlamış görünmektedir.

— Bir süredir "Türkiye" gazetesi, Doktor Sayın Minasyan'ın evinde iki haftada bir Ermeniler üzerine bilimsel konferanslar verildiğini aktarıyor; kendisi bu amaçla geniş bir salonu memnuniyetle halkın kullanımına açmıştır. Geçtiğimiz Çarşamba akşamı misyoner Simovanyan, Kürtleri antik tarihteki Medlerin torunları olarak kanıtladığı ilginç bir makale okudu. Söylenene göre, bu konferanslara Ermenilerden oluşan kalabalık bir dinleyici kitlesi akın ediyor.

PERSİA. Salgın hastalık İran topraklarını kırıp geçirmeye devam ediyor ve sakinler, şiddetli acılar çekerek, hemcinslerinin ölülerini yemeye mecbur kalıyorlar. Şimdiye kadar salgın, Horasan, Kirman, Şiraz ve İsfahan gibi doğu bölgeleriyle sınırlı kalmıştı; ancak ürünlerin yetişmemesi nedeniyle şimdi batı taraflarına, yani Kürdistan, Loristan vb. yerlere de yayıldı.

— Perşembe'yi Cuma'ya bağlayan gece, Okmeydanı'ndaki çadırlarda kalan büyük bir Kürt grubu ablukayı aşmak istedi. Polis müdürü durumu haber alınca oraya gitti; Pera Mutasarrıfı da ondan önce oraya varmıştı; düzen kısa sürede sağlandı.

Askeri bölge dahilinde kalan yerlerde şimdiye kadar hüküm süren hastalık, birkaç günden beri tamamen ortadan kalktı; Os-Meydan [Okmeydan?] ovasında kamp kuran Kürtler arasında da, soğuktan ve birkaç gündür süren kötü havadan dolayı hastalanan birkaç kişi haricinde hastalık kalmadı. Hükümet ise halk sağlığı adına onları kendi memleketlerine göndermeyi planlıyor.

— Şehrimizin sakinleri, kolera hakkındaki belirsiz söylentilerden korkarak, neredeyse her ölümü kolera nedenlerine bağlıyorlar; nitekim geçen gün Galata'da bir beyefendi kahvehaneden çıkarken aniden yere düşüverdi ve etraftakiler arasında derhal bunun yıldırım hızıyla yayılan koleranın bir kurbanı olduğu fısıldaşılmaya başlandı, ta ki tıbbi otopsi felçten kaynaklanan ölümü kanıtlayana kadar.

Süleymaniye ve Havrizar'dan gelen haberlere göre, meşhur Mahmut Bey'in aşiretine mensup Hamavan Kürtleri sınırı aştılar ve sınırdaki bölgelerde soygunlar gerçekleştirdiler.

KÜRDİSTAN'DAN HABERLER "Anatolikos Tachydromos" (Doğu Postası), Kürdistan'dan aşağıdaki haberleri yayınlıyor. Diyarbakır, 14 Temmuz. - On iki gün önce tüm Samir aşireti, Cizre civarında göründü ve köyleri yakmaya ve yağmalamaya başladı. Bu kabiledeki kargaşanın liderleri kardeşler; Abdül Kerim, Abdül Rahman ve Ferham Paşa'dır.

​TÜRKİYE. — İşkodra'daki ayaklanma devam ediyor. Arabistan'daki isyan henüz bastırılmadı ve ayaklanan Kürtler 100 köyü yaktı, sayısız şiddet eylemi gerçekleştirdi. Bâb-ı Âli, Mısır'ın gönderdiği elçiyi kabul etmedi ve (elçi) eli boş geri döndü.

— «Anatolikos Kiryx» gazetesinde okuyoruz: «Bay Hutchinson’ın işçileri, demiryolu hatlarını açarken ortaya çıkardıkları Bizans binalarının yıkımı ile meşguller. Bu yıkım yavaş ilerliyor çünkü Bizans tuğlası ve harcı, Hırvatların ve Kürtlerin küreğine direniyor. Aziz Demetrios Yetimhanesi’nin yanındaki çökmüş bir kubbe, içinde yaklaşık dört kulaç içme suyu bulunan büyük bir sarnıcın keşfine yol açtı.»

Diyarbekir Vilayeti gazetesine göre, Alikan aşiretinden Kürtler, Malatya Sancağı'ndaki Kâhta kasabasına, orada hapiste tutulan aşiretlerinden bazı kişileri şiddet yoluyla kurtarmak için son zamanlarda saldırmaya teşebbüs ettiler. Düzenli ordu müfrezesi kaleden saldırganlara ateş açtı ve kaymakam, genel validen telgrafla takviye kuvvet gönderilmesini istedi.

Narlı-Kapu çevresinde kazı yapan bir Kürt, yakın zamanda Avusturya paralarıyla (kremits) dolu bir kap buldu. Bu keşiften dolayı çok sevinen işçi, paraların bir kısmını aldı ve geri kalanını kapla birlikte aynı yere saklayarak, değerleri hakkında bilgi almak için Bizans çarşısına gitti. Ancak, polis hafiyeleri onu bu kadar çok paraya sahip halde görünce şüphelendiler ve iki kez soru sorup tutarsız cevaplarını duyunca, kendisini gözaltına aldılar. Polise götürülen işçi keşfini itiraf etti ve yetkililer, yaklaşık bine ulaşan paralarla dolu kabı ele geçirdi.

PRUSYALI VE FRANSIZ GENERALLER General Moltke. — Prusyalılar, yaşayan hiçbir generalden General Moltke'den bahsettikleri kadar büyük bir saygıyla bahsetmezler; o adam ki "yedi dilde susmayı bilir." 1866 zaferlerini esasen ona borçludurlar ve yine ona bakarlar; zira dört yıl önce olduğu gibi şimdi de Moltke'nin Prusya genelkurmayına liderlik ettiğine, onun gerçek başkomutan olduğuna emindirler; çeşitli birliklerin şefleri, onun emirlerinin basit uygulayıcılarıdır. Acaba halkın beklentilerine layık görülecek mi? İşte Almanya'nın kaderinin bağlı olduğu büyük mesele budur.

Sayıları yirmi olan Kürt eşkıyaları, buraya [Atina] getirilip şehrin hapishanelerine kapatılmış olup, Tuna Vilayeti'ne sürgün edildiler.

Kardukların (Kürtlerin) Ermenilere yönelik gerçekleştirdiği şiddet eylemleri, İmparatorluk Hükümeti'nin ızdırap çeken topluluk adına iyi niyetli ilgisini uyandırdı. İşte Erzurum'dan 10/22 Temmuz tarihli notta yazılanlar:

PERSİYA. Tebriz, 18. - Teke boyundan Türkmenler, Astrabad ve Horasan'ın sınır eyaletlerinde İran Kürtleri tarafından yenilgiye uğratıldı.

BİBLİYOGRAFYA. KAPADOKYA, yani Felsefe Doktoru Pavlos K. Karolides tarafından Kapadokya üzerine tarihsel ve arkeolojik inceleme. Cilt I. Konstantinopolis'te, 1874.

 « Tersaneden yaşlı bir görevli, onlara ertesi gün maaşlarının bir kısmını ödeme sözü vererek onları sakinleştirmeyi başardı. Bu söz tutuldu ve söylendiğine göre, iki aylık gecikme ödendi. Ancak görülüyor ki, bu ödemede evliler tercih edilmiş, bu yüzden bekârlar memnuniyetsizlik duymuş. Aralarında birçok Kürdün de bulunduğu bu grup, cumartesi ve pazar günü Kasımpaşa semtindeki fırıncıların zararına olacak şekilde taşkınlıklar çıkardı ».

Askeri ve sivil makamlarda yeniden birtakım önemli değişiklikler gerçekleşmiştir. Hafız Paşa, kısa süre önce kendisine verilmiş olan Doğu Ordusu Seraskerliği unvanından azledilmiş ve bugüne kadar onun komutasında bulunan ordu kolordusunun başına, aynı orduda eski bir ferik olan ancak Şark Seraskeri unvanını taşımayan Sadullah Paşa getirilmiştir. Emin Paşa, Kürdistan valisi olarak atanmıştır.

Kürtlerin komutanı İshak Paşa, kısa süre önce ordugâhtan gelmiş ve Sultan ile yaptığı bir görüşmede, Reşid Paşa'nın önceki raporlarında yer alan, Toros'taki ordunun konumuna dair bilgileri doğrulamıştır.

Bilimsel Haberler. 14 Kasım'da Londra'da Meteoroloji Derneği de bu oturum dönemi toplantılarını açtı. Aeronaut (baloncu) Bay Green, İngiltere'deki hava akımlarının çeşitliliği üzerine bir okuma yaptı; kendisi, önemli bir yükseklikte Kuzeybatı akımının tüm yıl boyunca var olduğuna ve yeryüzüne yakın rüzgar yönünün buna etkisi olmadığına inanıyor.

Erzurum'dan, İran hükümetinin Şah'ın kardeşi, 1853 yılından beri Bağdat'ta bulunan Naib Sultanad'ı geri dönmeye ikna etme çabalarının başarısız olduğu bildiriliyor. Prens her türlü uzlaşmayı kararlılıkla reddediyor. Yaklaşık 24 yaşındaki Naib'in, özellikle Kürdistan'da güçlü bir taraftar kitlesi var ve Babiler, mevcut hükümete karşı onunla birleşmek istiyor gibi görünüyor.

Ermeni Patriği, Erzurum'dan İngiltere, Fransa ve İtalya büyükelçilerine, Kürtler tarafından işlenen vahşetler hakkında telgraf çekerek, Ermeniler lehine arabuluculuklarını talep etti. Almanya Büyükelçisi, Fransa, İngiltere ve İtalya büyükelçileriyle birlikte, Bab-ı Âli nezdinde girişimlerde bulunarak, gerekli önlemlerin alınmasını istedi. Bu girişimin sonucu olarak Bab-ı Âli, ortamı sakinleştirmek ve Hristiyanların maruz kalabileceği katliamı önlemek için oraya üst düzey bir yetkili gönderdi.

Konstantinopolis'ten 18 Nisan tarihli mektuplardan öğrenildiğine göre, 16'sında dört Türk fırkateyni ve bir korvet, bordasında 4000 askerle, Kürdistan ordusuna bu takviyeyi ulaştırmak üzere Samsun'a doğru yola çıkmıştır.

13 Ağustos, İstanbul - Tahran’dan gelen habere göre, Osmanlı ordusuna öncülük eden Kürt müfrezesi, Urmiye yakınlarında bir İranlı mollayı, yeğenini ve hizmetkarını öldürdü. Son çarpışma sırasında esir alınan İranlı subayların başları kesildi. Osmanlı’dan gelen habere göre bu doğru değildir. İran sınırında 4 Osmanlı taburu, bir dağ bataryası ve birkaç yüz Kürt bulunmaktadır.

DIŞ HABERLER İran ve Osmanlı anlaşmazlığı. Osmanlı komisyonu bildirdi: Yükümlülüğümüzü tamamlanmış addediyoruz ve 16 Şubat'ta Urmiye'yi terk etmeye karar verdik. Miyandoab'dan bildiriyorlar, Osmanlı ordusu ve topçusunun bir kısmı şimdiye kadar Suj-Bulak'ta duruyor. Bunu duyunca, Prens Ferhan-Ferhan'a itaat etmeyi beyan etmiş olan bazı ileri gelen Kürtler yoldan geri döndüler. Prens ise Suj-Bulak'a gitmedi.

İRAN HABERLERİ Kürtlerin ve Şah'ın ordularının Tebriz'de yenilgisi. Tebriz kahramanı Sattar Han'ın zaferi hakkında ayrıntılı haberler bildiriliyor. Bu zafer Tahran sakinlerini de çok sevindirdi. Kürtler dört topla kuzey tarafından Sattar Han'ın birliğine geldiler; aynı zamanda diğer taraftan Şah'ın orduları kampına saldırdı. Kürtler şiddetle savaşıyor, devrimcilerin mevzilerini ellerinden alıyorlardı; Şah'ın orduları da daha az savaşmıyordu; onlar da barikattan barikata ilerliyorlardı ve tam devrimcilerin ana kalesi olan -basti-ona- saldırıyla ulaşmak üzereyken, Sattar Han önderliğindeki Kafkasyalılar birliği Kürt süvarilerine tüfeklerle ateş açtı. Cesur saldırı etkili oldu.

NESTORİLER. — Okurlarımızın çoğu, bir yıl önce Kürtler tarafından Nestorianların katledilmesini hatırlayacaktır; ve bazısı, barbarların bu şiddetli saldırısının Misyonerlerin faaliyetlerine bağlandığını da hatırlayabilir; ve en çok ilgisi olan Misyoner sınıfı, genellikle kınayanların cemaati ile bağlantısı olmayanlardı.

Kürdistan'daki Türk ordusu, asi Revandoz Bey'inin çetesini mağlup edip dağıttı ve onu esir aldı. Dolayısıyla Kürt ayaklanması neredeyse sona ermiştir.

Dehşet Verici Savaş.—Dicle üzerindeki Ninova'da bulunan İngiliz bir beyefendiden gelen bir mektup, Reşid Paşa komutasındaki Türk ordusunun Kürtlerin boyun eğdirilmesi sırasındaki harekatının bazı ayrıntılarını aktarmaktadır.

Osmanlı. Mehemet Ali, Türk hükümetine Kürt ayaklanmasını bastırdığını, 1.400 kişiyi öldürdüğünü ve 500 esir aldığını bildiriyor.

NESTORİYAN HRİSTİYANLARININ KATLİAMI. — Bu korkunç katliamın boyutu henüz tam olarak bilinmiyor; ancak ırkın ortadan kaldırılması demesek bile tamamen boyunduruk altına alınması için Musul Paşası ile Kürt Liderler arasında bir komplo kurulduğundan, en kötüsünden korkuluyor.

NESTORİYAN HRİSTİYANLARI.— Bu korkunç katliamın boyutu henüz tam olarak bilinmiyor; ancak Musul Paşası ile birkaç Kürt Lider arasında, bu ırkın tamamen boyunduruk altına alınması, hatta yok edilmesi için bir komplo kurulduğundan, en kötüsünden korkuluyor.

Hristiyanların Daha Fazla Katledilmesi.— Arnavutluk'tan başka bir korkunç katliama dair raporlar aldık.—Rumeli'de, Üsküp ve Guistandie arasında yer alan Yunan kasabası Eğri Palanka'nın, büyük bir asi Arnavut grubu tarafından saldırıya uğradığı, yağmalandığı ve yakıldığı söyleniyor; ve iki binden fazla Hristiyan sakinin katledildiği ekleniyor. Arnavutluk'a yürütülen ve on bini Manastır'da yoğunlaşmış olan Türk birlikleri, bir çatışmadan kaçınırken ülkeyi kasıp kavuran ve savunmasız sakinleri katleden o gaddar yağmacıları bastırma görevinde tamamen yetersiz görünüyor.

NESTORİLERİN KATLİAMI. Amerikalı Misyoner Dr. Grant, Nestorilerin katliamının Katolikler veya Puseyitler tarafından gerçekleştirildiği yönündeki hikayenin tamamen uydurma olduğunu iddia ediyor. Katolik Misyonere olumlu bir tanıklıkta bulunuyor.

Osmanlı.— Musul'dan gelen mektuplar Bedirhan Bey'in yıkımlarına devam ettiğini bildirmektedir. Şimdiye kadar Kürt liderin vahşi öfkesinden kurtulmayı başarmış olan Khozani adlı bir Nasturi kabilesi onun son kurbanları oldu. Bedirhan Bey, Khozani kabilesinin dunga'sından, yani baş çobanından 25.000 koyun talep etti. Dunga, onu talebini hafifletmeye ikna etmek ümidiyle Kürt kampına gitti ve bu sayının yarısını teklif etti. Bedirhan Bey, bu teklifi kabul etmek bir yana, dunga'yı yakalatıp bir uçurumdan aşağı fırlattırdı; ardından, kanlar içindeki ve parçalanmış beden önünde taşınarak Khozani topraklarına yürüdü.

Musul'dan gelen haberler, civardaki ülkenin acınası bir anarşi içinde olduğunu gösteriyor — [Madian] Kürt aşiretinin haraç ödemeyi reddetmesi üzerine, Muhammed Paşa onları itaate zorlamak için küçük bir nizamî Türk birliği sevk etti.

Osmanlı Constantinople'dan bu ayın 4'ü ve 7'sine ait, bize Kürdistan'dan korkunç raporlar sağlayan haberler aldık. Görünüşe göre Ekim ayının başında Bias'ın Nasturi Hristiyanları, zalim ve kana susamış [Bedirhan Bey] Bokr Han Bey tarafından başarılı bir şekilde saldırıya uğramıştı; ve çok sayıda esir aldıktan sonra, soğukkanlılıkla onlardan iki yüzünün kılıçla kurban edilmesini emretti ve ardından kurbanlarının kafalarını, on iki bin adamın başında kendisine karşı yürümekte olan Tayar Paşa'ya (Türk general) gücünün bir ganimeti olarak gönderdi.

Osmanlı. Konstantinopolis'ten bu ayın 4'ü ve 7'sine ait, bize Kürdistan'dan korkunç raporlar sağlayan haberlerimiz var. Ekim ayının başında Bias'ın Nasturi Hristiyanlarının, zalim ve kana susamış Bedir Han Bey tarafından başarıyla saldırıya uğradığı; ve çok sayıda esir aldıktan sonra, soğukkanlılıkla onlardan iki yüzünün kılıçtan geçirilmesini emrettiği ve ardından kurbanlarının kafalarını, kendisine karşı on iki bin adamın başında yürüyen Tayar Paşa'ya (Türk generali) gücünün bir ganimeti olarak gönderdiği anlaşılıyor. Tayar Paşa, ne yazık ki, işe aldığı rehberler tarafından haince aldatılarak Kürt isyancıların ortasına sürüklendi.

KÜRTLER. LONDRA, 11 Aralık - Yakın zamanda İran'daki Aberjizan eyaletini istila eden Kürt kabileleri dağlara çekildi.

 — Ruslar tarafından ele geçirilen Türk buharlı gemisi "Mersin" hakkında Rus gazeteleri şunları yazıyor: "Kaptanlığa Sutkor getirildi, eski kaptan ise Rusya'ya götürüldü.

SON HABERLER OSMANLI'DA İSYAN Hükümet, isyancı vilayetlere yeterli asker sevk etmek için önlemler alıyor. Hükümetin planına göre askerlerin yeniden gruplandırılması çok zaman gerektirdiğinden, isyancı bölgelerde mücadele yürütmek için uçaklar gönderiliyor.

DERGİ VE GAZETELERDEN İRAN Almanya ve Avusturya elçileri Tahran’a döndüklerinde, yanlarında göçebe kabilelere dağıtılmak üzere 70 sandık silah ve mühimmat getirdiler. Elçiler, bunun kendi bagajları olduğunu beyan ettiler, bu yüzden kimse kontrol etmedi. Daha sonra Rus elçisi, İran hükümetinin dikkatini bu duruma çekti, ancak buna rağmen Almanlar tüfekleri yine de Kürdistan sakinleri arasında dağıttılar.

SON POSTA YUMOR KILIFI ALTINDAKİ DÜZENSİZLİK „Omzunda tüfeğiyle Rustaveli Caddesi’nde yürüyorum. Ben ve eski, yaşını almış avcı Levan Barbakadze buluşacağımız yerde buluşmalıyız.“

KUZEY IRAK'TA ASKERÎ YÖNETİM LONDRA, 13 Mayıs (Reuters), Reuters ajansının Bağdat muhabirinin aktardığına göre, dün Revanduz ve Zibar (Kuzey Irak) ile İran sınırına komşu bölgelerde askerî yönetim ilan edildi. Tüm sivil yasaların yürürlüğü durduruldu ve bölgeler askerî denetim altına alındı. Irak ordusunun kuzey bölge komutanına, Kuzey Irak'ta düzenin sağlanması konusunda tam sorumluluk verildi.

HİTLERCİ PROVOKATÖRLERİN YIKICI FAALİYETLERİ YAKIN DOĞU'DA ANKARA, 3 Nisan (Sakelsi). Hitlerci propagandacılar, Yakın Doğu'daki yeni propaganda çalışmalarını güçlendiriyorlar ve sanki SSCB İran'ı tehdit ediyormuş gibi sahte beyanlarla gerçek amaçlarını gizlemeye çalışıyorlar. Sovyet karşıtı dedikoduları Hitlerci basın ve Türkiye'nin Adana şehrinde bulunan Alman ajanlar ile Almanya'nın Transocean Ajansı'nın, Yakın Doğu işleri "uzmanı" "Doktor" Schmitz'in yönettiği Ankara şubeleri yaymaktadır. Türkiye'ye gelmeden önce İran, Suriye, Transürdün ve Mısır'da faaliyet gösterdiği, buralardan da muhabirlik çalışmasıyla uzaktan yakından ilgisi olmayan bu tür faaliyetler nedeniyle sınır dışı edildiği bilinmektedir.

SUDAKOV ORMANINDAKİ MAHALLE Sabaslı dağının dibinden başlar Arsenal ve Sudakov ormanının bulunduğu vadi. Ormanın sağ tarafı yeni yeşil ağaçlarla kaplı düzlüktür. Burası Sudakov ormanının ve eski mezarlığın sınırını oluşturur. Sol tarafı ise Antonov Sokağı’nın bitiminde son bulur.

1192-3 yıllarında Bizans elçisi, diğerlerinin yanı sıra Selahaddin tarafından Kudüs’te esir alınan Kutsal Haç’ın iadesini talep ediyordu. O zaman Gürcü kralına da bir teklif yaptı: 200.000 altın karşılığında Haç’ı satın alması; fakat [Selahaddin’in] adamları buna razı olmadılar. Bahaeddin, Anecdotes etc. Recueil, Historiens orientaux, cilt III, S. 1884, s. 299. Bizanslıların ve Gürcülerin bu girişimi ve elçilerin gelişi "İki Bahçe Kitabı"nda da anılmaktadır. Le livre des deux jardins, ib. cilt V, Paris, 1906, s. 33. Gürcülerin ikinci amacı, Kudüs ve civarındaki manastırların ve toprakların, Gürcülerden alınmış olanların geri verilmesiydi.

KÜÇÜK FEYLETON GÖÇ VE... ANKET Herhalde herkes, Kakhiani'nin Gürcü göçü hakkındaki yazısını okumuştur; orada, diğerlerinin yanı sıra, göçün modern Gürcistan'ın bir anketini oluşturmaya çalıştığı söyleniyor. Bu anket, anlaşılan o ki, 2. Enternasyonal'in, onu şükranla karşılayıp kullanacak olan anket komisyonuna sunulacak.

İNGİLİZ-OSMANLI İLİŞKİLERİ *) OSMANLI'NIN CİHAN HARBİNDEKİ ZARARI İlk yazımızda, dünya savaşının sona ermesinde müttefik ordularının Osmanlı İmparatorluğu'nun yarısından fazlasını — Suriye, Filistin, Mezopotamya ve Arabistan'ı (Hicaz ve Yemen) işgal etmiş olduğunu belirtmiştik.

İNGİLTERE OSMANLI'YI İKNA ETMEYE ÇALIŞIYOR İngiliz gazetelerinde, Musul topraklarının kaybedilmesinin Osmanlı için, Mustafa Kemal ve hükümetini tehdit eden itibar kaybı kadar nispeten önemli olmadığı yazılmaktadır. Onlar, Kürdistan'da yeni bir isyanın başlayacağından ve Milletler Cemiyeti'nin son kararına göre kendilerine özerklik verilmesini talep edeceklerinden endişe etmektedirler. Hükümet, nihayetinde yenilgisini açığa vurmak zorunda kalmak yerine, eğer taviz yoluna giderse kendisini bu durumdan kurtarabilir. Aksi takdirde hükümet, bu sayede yeniden saygınlık kazanmak ve iç devrimi savuşturmak için savaş başlatmaya karar vermelidir.

OSMANLI'DA KÜRT İSYANI "Poincaré savaştır" derlerdi, gericiliğin bu ünlü lideri Fransa hükümetinin başında olduğu zamanlarda. Fakat göz önünde bulundurmalıyız ki Poincaré’nin bu önemi daha ziyade, tabiri caizse, Avrupa sahnesiyle sınırlıydı; daha çok Almanya’ya yönelikti ve Sovyetler Birliği’ni de yine Avrupa sınırları içinde tehdit ediyordu.

Osmanlı'da Kürt İsyanı Elebaşıları ve Yardımcıları Eşit Şekilde Cezalandırılacaklar 26 Şubat'ta Meclis, devlete hainlik edenlerin kimler sayılacağına dair ek bir kanun kabul etti. Bu kanuna göre, dini istismar eden kişiler siyasi isyanlar için kullanılacaktır. Tıpkı elebaşıları gibi, onlara sempati duyanlar ve yardımcı olanlar da eşit şekilde cezalandırılacaklardır.

OSMANLI'DA AYAKLANMA İngilizler tarafından Afganistan'da tezgahlanan ve Emir Emanullah Han'ın reformist politikalarına karşı yöneltilen ayaklanmanın açtığı yaralar henüz kapanmamışken, şimdi de Osmanlı'da bir ayaklanma patlak verdi.

Gerekli Bir Soru Sovyet Gürcistanı'nda çok sayıda Kürt nüfusu bulunmaktadır. Savaş döneminde ülkemize göç eden bu insanlar buraya yerleştiler, fakat kötü koşullar altında kaldılar. Eski hükümetler onların durumlarıyla hiç ilgilenmediler ve onlar bugün de oldukça geri kalmış ve cahildirler.

A. LEVİTİ MONADİRENİ (AVCILAR) (ÖYKÜ) I Ava Doğru Büyük bir kargaşanın ardından yaban domuzu avına gitmeye karar verdiler.

D. Canaşvili. Milisin Saflarını Lekelemeyin (Milis Müdürünün Dikkatine) Bu günlerde 9. Komiserlikte sarsıcı bir olay meydana geldi. Arsenal'in Sovyet evinde fabrikanın sakin, yaşlı işçisi Kalmahelidze yaşamaktadır. Fabrika işçileri onu dürüst bir çalışan olarak tanırlar. Onu hiçbir zaman ne öfkeli ne de sarhoş göremezsiniz.

İRAN MANZARALARI I Enzeli çarşısının ana caddesinde küçük bir grup dikkatimi çekiyor. Ortada duran, uzun boylu, esmer bir molla yüksek sesle, coşkuyla bir şeyler anlatıyor. Elinde, sapı (1 ½ arşın) ya gümüşten ya da beyaz metalden yapılmış bir savaş baltası tutuyor. Bunu elinde çeviriyor ve hızlı adımlarla grubun ortasında dönüyor. Bu kişi bir derviş—dilenci-keşiştir.

  Kürt. Çizim: Musaev / 1916

FEYTON KÜÇÜK HABERLER Kafkasya Halklarının Birliğinin Temelleri. — Kafkasya halklarının köken, inanç vb. özelliklerine göre dağılımı. — Objektif koşulların sunduğu fırsatlardan ortak bir uzlaşı için nasıl yararlanabiliriz?

Kafkasya Cephesi. "R. S." Tiflis'ten 25 Temmuz tarihiyle bildiriyor: Eleşkirt muharebesinin sonu yaklaşıyor. Ordumuz Osmanlıların taarruzunu durdurdu ve kendisi taarruza başladı. Halil Bey'in ordusu, kuşatmayı deneyenlerin kolaylıkla kendilerinin de kuşatılabileceği fikrini mükemmel bir şekilde kanıtladı.

 Ermenistan "Horizon" gazetesinin muhabiri Iğdır'dan yazıyor: Eçmiyazin istasyonundan Iğdır'a kadar gözyaşı döktüm. Başka bir yerde benim gördüğüm kadar felaket ve kederin bulunup bulunamayacağını bilmiyorum.

KAFKASYA ORDUSU KARARGAHINDAN TİFLİS. 23 Mayıs. 21 Mayıs'ta deniz kıyıları yönünde mutat bir muharebe gerçekleşti. Olti [Oltu] yönünde ileri karakol ve keşif müfrezeleri arasında karşılıklı ateş açıldı. Arkin'de Osmanlılar bir taarruz başlatmaya çalıştıysa da Ruslar tarafından geri püskürtüldüler.

KAFKASYA ORDUSU KARARGAHINDAN TİFLİS. 22 Mayıs - 20 Mayıs'ta deniz kıyısı istikametinde Rus topçusu, Osmanlıların birkaç siperini imha etti. Olti istikametindeki Övük [Ovik] bölgesinde önemsiz bir ateş açıldı. Melazgirt bölgesinde Osmanlılar ve Kürtler taarruza geçerek Derik köyüne ulaştılar; ancak Ruslar da kendi taraflarından Pırnıs ve Fırın [Vrin] yönünde taarruz gerçekleştirdiler.

Gürcü Basını Kooperatifçilik işi Gürcistan'da giderek güçleniyor. Kooperatifçiliğe şüpheyle bakan gruplar, yavaş yavaş kooperatif yönelimli fikirlerle doluyor ve bu şekilde geniş kooperatif çalışmasının temeli atılıyor. Fakat mevcut hayat önümüze ulusal kooperatifçilik fikrini getirdi. Buna ise güçlerimizin bazı çevreleri büyük bir direnç gösteriyor, her ne kadar bunun için hiçbir ciddi iddia öne sürülmemiş olsa da.

Ahıska Kazasında Gürcülük Evvelsi günkü "Sahalho Purtseli" gazetesinde yayımlanan yazısında B. Ğlonti, Ahıska kazasında Gürcü nüfusunun %8,8 teşkil ettiğini yazıyor.

TAHRAN. 20 Aralık - Osmanlı ve İran Kürtlerinin reisleri, Osmanlı askerlerinin bir kısmının yardımıyla Urmiye Gölü'nün güneyinde akınlar yapmaya devam ediyor. İranlılar tarafından kendilerine herhangi bir direniş gösterilmiyor.

Dergilerden ve Gazetelerden İRAN Tahran'dan bildiriyorlar, İranlı Kürtlerin büyük bir kısmı Osmanlı Kürtlerine katıldı. İran'da, Necef ruhban sınıfı tarafından yayınlanan kutsal savaş çağrısı geniş çapta yayılıyor.

URMİYE. Osmanlı Kürtleri Salmas'tan çıkıyor; 2000 Kürt sınırı geçti ve Çarık'a doğru ilerledi. Rusların yardım birlikleri var.

Urmiye. 3 Ekim. Valinin emriyle 11 Kürt asılarak idam edildi.

Dünkü Gün Dün alınan haberlere göre, savaş meydanında ne olduğunu net bir şekilde tasavvur etmek oldukça zordur. Kesin olarak söylenebilecek tek bir şey vardır: Savaşın her iki cephesinde de şüphesiz bir mücadele yaşanmaktadır ve bunun sonuçlarını yakında öğrenmiş olacağız. Son gün gelen haberler kısadır, fakat bunlara dayanarak düşman taraflar arasında şiddetli çatışmaların kesintisiz bir şekilde sürdüğü sonucuna varabiliriz.

Sosyal Demokrasi Ermeni Sorunu Hakkında Milletvekili A. Çhenkeli ve Milletvekili M. Skobelev, Duma'da 10 ve 13 Mayıs tarihlerinde Ermeni sorunu hakkında son derece dikkate değer konuşmalar yaptılar. Bu konuşmaların en önemli kısmını ve içeriğini yayınımızın sayfalarında aktarmayı gerekli görüyoruz. Bu konuşmalar tüm dünya basınının ve kamuoyunun dikkatini çekmiştir.

V. GURKO-KRYAZHIN. AZERBAYCAN KÜRTLERİ 3. SOSYAL YAPI *) Kürt aşiretlerinin büyük çoğunluğu, Türkiye'de olduğu gibi, bilindiği üzere, neredeyse her yerde yerine feodalizmin geçtiği parçalanmakta olan ataerkil-aşiret yapısı çerçevesinde yaşamaktadır. İngilizler, sonuncusunu her yönden destekleyerek, Afganistan'da olduğu gibi, Yakın Doğu'da kendi politikalarının aracı olarak kullanmak için aşiret güçlerini güçlendirerek, Türkiye'de ise aksine, bu yeni doğmakta olan feodalizme karşı mücadele ederek, gerçi şüphesiz milliyetçi çizgide tamamen yanlış bir şekilde, aynı anda hem Kürt beylerine, hanlarına, sultanlarına hem de bir bütün olarak Kürtlere, yani büyük bir ulusal azınlığa karşı mücadele etmektedir.

13 Ağustos İstanbul. Tahran'dan gelen bilgilere göre, Osmanlı ordusuna öncülük eden Kürt birliği, Urmiye yakınlarında İranlı bir mollayı, onun yeğenini ve hizmetçisini öldürdü. Son çatışmalarda esir alınan İranlı subayların başları kesildi. Osmanlı'dan gelen bilgilere göre ise bu doğru değildir. İran sınırında 4 Osmanlı taburu, dağ bataryası ve birkaç yüz Kürt bulunmaktadır.

ERMENİ MESELESİ İNGİLİZ PARLAMENTOSU'NDA LORDLAR KAMARASI (5 Haziran oturumu) Lord Shaftesbury. — Lordlar. Dışişleri Bakanı'na önemli bir soru yöneltiyorum, ancak bunu kimsenin gururunu incitecek bir yolla yapmayacağımı umuyorum.

ASYA'DAKİ DURUM Tiflis'ten 10 Mayıs'ta Politik Mektuplar'a yazıyorlar. Büyük Dük Mihail, 25 Mayıs'ta Petersburg'dan ayrılarak Rostov ve Harkov üzerinden Kafkasya'ya dönmek istiyor ve Derviş Paşa'nın şüpheli tavrının Büyük Dük'ü hareketini hızlandırmaya sevk ettiği varsayılıyor.

Seyahat Raporları. Prof. Koch ve Dr. Rosen'in doğa bilimleri ve dil araştırmaları için Erzurum ve Kafkasya'ya seyahati.

ERZURUM'DAN Erzurum’dan 1/13 Eylül’de Anatolikon Kirikas’a şöyle yazıyorlar: Mihrali adlı bir Karapapak lideri, 300 atlıyla Aleksandropol’ün ötesinde, Tiflis yolu üzerinde bir keşif harekâtı yaptı. Karabulak ve Celaloğlu arasında geçen bu düzensiz birlikler, Aleksandropol ve Tiflis arasındaki telgraf hatlarını kesti; dahası telleri ve direkleri söküp Rusların onları tekrar bulup telgraf iletişimlerini kolayca yeniden kurmalarını engellemek için dağların içine özenle sakladılar.

İran, İç Karışıklıklar. Tahran, 18 Haziran. (St. Petersburg Telgraf Ajansı bildirisi.) - Hükümete ulaşan, Salar ed-Devle'nin yaralandığı ve çaldığı paranın el konulduğu yönündeki haberler doğrulanmamaktadır. Salar ed-Devle'nin Kürdistan üzerinden Luristan'a gitmeyi tasarladığını düşünmek için nedenler vardır.

BARIŞIN ŞARTLARI Londra, 23/7 Mart. Agence Reuter’e göre, Bulgaristan’ın sınırları tam olarak şöyledir:

Cumartesi günü öğle vakti civarında, İstanbul’un Ladadika bölgesinde, Balat İskelesi rıhtımının önünde iki Türk kayıkçı birbirleriyle tartıştı. Kavganın ortasında, tartışanlardan biri öfkeye kapılarak kanca ile diğerinin kafasına şiddetli bir darbe indirdi; sersemleyen kişi denize düştü ve derhal suyun altında gözden kayboldu. Diğer kayıkçıların aceleyle onu deniz yüzeyinde nafile yere arama çabalarına rağmen [kendisi bulunamadı]. Bu kayıkçının yitimine sebep olan kişinin tutuklandığı söyleniyor.

Coğrafya Pers İmparatorluğu üzerine, bir harita ile birlikte coğrafi bir anı. John Macdonald Kinneir, Pers Sarayı'na düzenlenen görevde Tuğgeneral Sir John Malcolm'un Siyasi Asistanı. Londra, John Murray için basılmıştır, Albemarle-street. 1813. büyük 4. 486 Sayfa.

Petersburg, 14 Haziran. (Resmî.) -  Kafkas Ordusu hakkında bir telgraf şunu bildiriyor: Ayın 7’sinden itibaren Rus birlikleri, Kars yakınlarında, istihkâmların ateşi altında defalarca keşif harekâtı gerçekleştirdi.

 Ermeni Durumları. („Pester Lloyd“un Özel Haberidir.) B. St. İstanbul, 9 Haziran. - 2 Haziran'da Lahey'den gelen telgraflar, Ermeni komitacı Minas Çıraz'ın Barış Konferansı delegelerine Osmanlı İmparatorluğu'ndaki Ermenilerin durumuna dair Türk hükümetini hedef alan bir muhtıra sunmak istediğini bildirdi. Ertesi gün İstanbul'dan gelen telgraflar, Muş yakınlarında bir grup Ermeni komitacının bir Türk askerî birliğine saldırdığını ve böylece Ermenilerin yaşadığı Anadolu vilayetlerinde yeni karışıklıkların işaretini verdiğini bildirdi. Bunu, yeni Kürt-Ermeni çatışmalarına dair haberler hızla takip etti.

 "Journal de Constantinople" gazetesi, İran'ın kuzeybatı ve güneybatı eyaletleri sakinleri arasında bir iç savaşın patlak verdiğini ve Afganistan'a karşı gönderilen birlikler arasında isyan çıktığını iddia etmektedir. Ayrıca Kürdistan'daki asilerin, Şah'ın bir amcası olan valilerini esir aldıklarını ve eğer yüksek bir fidye ödemezse onu öldürmek istediklerini; valinin düzensiz süvari birliklerinin ise tam bir dağınıklık içinde bulunup ülkede yağma yaptığını bildirmektedir.

Rusya’nın Türkiye ile Savaşı. ​KAFKAS ORDUSU KARARGÂHINDAN. ​Resmi olarak. 4 Kasım (22 Ekim). (P. A. T.) Birliklerimiz Türkiye’ye girdi, Türk birliklerinin öncü kuvvetlerini püskürttü ve yapılan ilk çarpışmayla Zivin, Karakilise, Pasinler, Ahti, Butak [Tutak], Horum, Misun ve Arzan’ı [Arzep] ele geçirdi. Türkler, kayıplar vererek ve ölülerini bırakarak geri çekiliyorlar

Madde 60. Ayastefanos Antlaşması'nın 19. maddesi ile Rusya'ya bırakılmış olan Alaşgerd [Eleşkirt] vadisi ve Bayezid şehri Osmanlı'ya iade edilir. Yüce Babıali, Osmanlı-İran sınırlarının belirlenmesi için atanmış olan İngiliz-Rus karma komisyonu tarafından tanımlandığı şekliyle Kotur şehrini ve arazisini İran'a bırakır.

[Aslan Paşa] — Osmanlı'nın önde gelenlerinden işittiğime göre, eğer Kostaki Paşa, devrilmiş Kaurcizyon ağacını kökten söküp atmaya karar verirse, gelecekte her türlü ahlaksızlığın ve vandalizmin durdurulacağını kendi varlığımız üzerine garanti ederiz.

İngiliz silahlarının Fars'taki son başarıları hakkında "Times" gazetesi şöyle yazıyor:  "Öncelikle salt maddi kazanç açısından bakıldığında, Muhammere ile Şuşter arasındaki Karun Ovası'na sahip olmanın, ordumuzu önümüzdeki yaz boyunca -Sir James Outram'ın raporuna göre dostane tavırlı bir nüfusun yaşadığı, aynı zamanda bütünüyle verimli bir bölgenin ortasında- sağlıklı bir ordugâh kurup itaat beyanlarını orada düzenleyebilecek bir konuma getireceğinden hiç kuşku yoktur.

Persiya Meselesi Berlin'den 8 Temmuz tarihiyle "Journal des Débats" (Müzakereler Gazetesi) gazetesine çekilen telgrafa göre, o günkü oturumun başında — ki bu oturum dört saatten fazla sürmüştür — Persiya murahhası Malkom Han, Kont Herbert Bismarck ve Bay Radovits tarafından meclise takdim edildi. Türk murahhaslarının yanında yerini aldıktan sonra, kongre başkanı Prens Bismarck tarafından söz almaya davet edildi.

Kürt isyanı sırasında Miyandoab katliamının başlıca sorumlularından olan Celil Ağa Mukrî, ayın 4'ünde Tebriz'de top ağzından atılarak idam edildi.

İRAN Ülkenin Güney Bölgeleri İsyancıların Elinde Roma, 10 Haziran - (INB) Messaggero'nun bir haberine göre, Güney İran'ın çeşitli bölgeleri isyancıların eline geçti. Ayaklananların, İngilizlere ve Sovyetlere sadık kişileri vurarak öldürdüğü ve çeşitli rehineler aldığı bildiriliyor. Her gün İranlılar ayaklanan Kürtlere katılıyor.

Güney Kürdistan. Bütün Kürdistan dört gruba ayrılabilir: Farsistan sınırları içinde bulunan doğu Kürdistan; kendine özgü Dersim grubunun dahil olduğu batı Kürdistan; geçen yüzyılın başında ana Kürdistan'ın en huzursuz unsurlarının Kafkasya sınırlarına yakın yerlere göç etmesiyle oluşan kuzey Kürdistan; ve Bitlis, Diyarbekir, Musul vilayetleri ile Hakkari sancağı sınırları içindeki güney Kürdistan.

ERZURUM'DAN Doğu Haberci’ye (Anatolikos Kirikas) bu şehirden 20 Temmuz tarihinde aşağıdakiler yazılmaktadır.

Erzurum'dan 16 Ağustos'ta Anatolikos Kiriks'e [Gazete] yazıyorlar. Rus ve Türk ordularının merkezleri birbirlerinin karşısında hareketsiz durmakta ve bu hareketsizlikten çıkmak için hiçbir niyet göstermemektedirler.

23 Nisan tarihli Tiflis gazetesi, General Pankratiev'in sol kanattaki (Bayezid ve Diyadin tarafına) Rus askerlerine ilişkin raporuna göre şunu yazıyor: 14 Nisan'da çok sayıda Kürt, aniden üç Hamur köyüne (Haprosik, Bazirhan ve Grikale [Gırekol?]) saldırıp çeşitli malları yağmaladı.

İran'daki Ayaklanmalar Hakkında Söylentiler TAHRAN, 5 Haziran. (ZakTAG). Başkentte, ülkenin çeşitli yerlerinde ayaklanmalar olduğuna dair ısrarlı söylentiler dolaşıyor. Kürdistan'da bir ayaklanma olduğu bildiriliyor. Tahran'dan Kürdistan'a 500 Kazak, bir piyade alayı ve savaş uçakları gönderildi. Ayrıca Loristan aşiretlerinin ayaklandığı ve Erdebil bölgesinde Şahsevenlerin büyük bir silahlı hareketi olduğu bildiriliyor. İsyancıların Erdebil şehrine yaklaştığı iddia ediliyor.

Persler, Kürt isyanı sırasında meydana gelen katliamın başlıca sorumlusunu topun ağzından ateşleyerek idam ettiler.

Fars İntikamı. TAHRAN, 4 Haziran.—Persistan'ın Kürt isyanı sırasında Miyan Dâb katliamının başlıca sorumlusu, bugün Tebriz'de bir topun ağzından patlatılarak idam edildi.

Miyandab katliamının başlıca kışkırtıcısı olan Celil Ağa Mukri, dün Tebriz'de bir topun ağzından ateşlenerek idam edilmiştir; bu olay Kürtlerin İran'da yaptığı isyan sırasında yaşanmıştı.

Erzurum’dan gelen özel haberlere göre, "Vakit" gazetesi şöyle yazıyor: Ruslar, Kars’ta sadece 400 Kazaklı bir tabur bırakarak, Kutsebai’de birliklerini topluyorlar; bu kaledeki ordunun geri kalanı Erivan’a gönderildi. Gümrü’deki Rus tümeni Batum’a geçti. Çok sayıda Rus; Kağızman, Gümrü, Ardahan, Oltu, Livane ve Batum yollarının düzenlenmesiyle uğraşıyor. Kars ile Gümrü arasındaki yol neredeyse tamamlandı.