Kela Pazû

  Türkiye'nin kara ve deniz güçleri hakkında. Kısa bir süre önce Viyana'da Almanca olarak yayımlanan ve Türkiye'nin kara ve deniz güçlerini konu alan bir risaleden, Osmanlı İmparatorluğu'nun nüfusuna dair aşağıdaki iki adet, kavimlere ve dinlere göre düzenlenmiş sayısal tabloyu aktarıyoruz.

Onların alışkanlıkları (Şam'daki sokak köpeklerininkiler) kendilerine ait yasalarla düzenlenmiştir. Onları öğrenmek için Salahiyyeh'nin yalnızlığında büyüdüm. Geceleri, köyde derin bir sessizlik hüküm sürdüğünde, aniden dağların eteklerindeki Kürt mezarlığından aşağı inen bir köpeğin sesini duyarsınız.

​— Mezopotamya'daki durum hakkında, 22 Eylül tarihli Diyarbekir'den şunlar yazılıyor: "Şeyh Abdülkerim isyanının lideri, Müntefik topraklarında, Bağdat Genel Valisinin emriyle onu takip eden bu aşiretin Şeyhi Nazır Paşa tarafından yakalanarak esir alındı. Abdülkerim'in esir alındığı gün, Musul'da bulunan valimiz, telgrafla bu olayın 21 pare top atışıyla kutlanmasını emretti ki bu, 16'sında öğleden sonra gerçekleştirildi.

— Pendik ve Aretsu'da bayramlar sırasında, yerli halk ile orada toplanmış olan demiryolu işçileri arasında ciddi çatışmalar meydana geldi. Bu işçiler, Ortodoksların ve Ermenilerin eğlencelerine ve bayramlarına katılmak istediler; çatışmalar bundan dolayı baş gösterdi ve söylentilere göre, bir Kürt öldürülürken her iki taraftan da çok sayıda kişi yaralandı. Yetkililer, kargaşanın baş sorumlularını bulmak ve cezalandırmak için soruşturmalara çoktan başladılar.

​"Theatis"e göre, Kasımpaşa'da Kürtler ve İranlılar arasında şiddetli bir kavga çıktı, her iki taraftan da çok sayıda yaralı var.

Erzurum vilayet gazetesi "Embar-ı Şarki", bu vilayet dahilinde üç yeni köyün iskan edildiğini; bunlardan birinin Van bölümünde, ikisinin ise Erzincan bölümünde olduğunu ve tamamının, eskiden göçebe hayatı süren Kürt aileler tarafından mesken tutulduğunu duyurmaktadır.

ASYA TÜRKİYESİNDEKİ SAVAŞ TİYATROSUNUN MEKTUPLARI. 11 Eylül 1877. Karayal Dağı'ndaki ordugah. Kampımızda can sıkıntısı ve bunaltıcı bir bekleyiş hüküm sürüyor. Her gün bir değişiklik umuduyla uyanıyoruz, ama saatler, günler, haftalar geçiyor ve her şey eskisi gibi kalıyor. Uykunu ve iştahını kaybediyorsun, ellerin iş yapmaktan düşüyor, işin kendisi bile iğrenç geliyor; umutsuzluğa varan derin bir ilgisizlik, insanın tüm varlığını ele geçiriyor; bekliyorsun ve can çekişiyorsun...

Ermeni gazetesi Masis, yakın zamanda Muş'taki Ermeni Patriği'nin başrahip vekilinin, Ermenistan sakinlerinin içler acısı durumu hakkındaki bir raporunu yayınladı. Bu uzun rapor, sakinlerin bazı memurlardan ve öşürcülerden çektikleri sıkıntılardan bahsetmeyip, sadece Kürtler tarafından işlenen ve Devletin gelirlerinin azalmasına ve zararına yol açan kötülükleri anlatmaktadır.

Çırağan Sarayı’ndaki işçiler arasında meydana gelen arbede sırasında, sayıları 300 olan Kürtler üç gruba ayrıldılar. Meydana gelen arbedede 14 kişi ağır yaralandı ve kamu gücünün müdahalesi olmasaydı olay daha ciddi bir karakter alacaktı. Arbedeye karışan işçilerden 80’i Beşiktaş’taki hapishanelere götürüldü ve 40’ı Beyoğlu karakoluna gönderildi. Bunların götürülmesi sırasında 200 Kürt, onları kurtarmaya teşebbüs etti; bu nedenle askeri refakatın yeni bir askeri güçle takviye edilmesi gerekti.

— Erzurum (Theodosioupolis) Vilayet gazetesi'ne göre, bu vilayet dahilinde üç yeni köy kuruldu; biri Van bölgesinde, diğerleri Erzincan bölgesinde olan bu köylere, şimdiye kadar göçebe hayatı süren Kürt aileler yerleştirildi.

Önceki sayımızda, başkentte gerçek bir kolera vakasının varlığını belirtmekte tereddüt ediyorduk, zira hastalığın doğası hakkında şüpheler vardı. Şehrimizin bazı mahallelerinde birkaç gün önce baş gösteren bu hastalık, sadece hekimlerin çoğunluğu tarafından değil, davranışlarından anlaşılabileceği üzere bizzat kamu otoriteleri tarafından da genel kanıyla örtüşmüyordu; öyle ki, koruyucu tedbirler almayı ve hastalığın yayılmasını önlemek adına yapılabilecek her şeyi yapmayı, eğer ortadaysa, gerekli görmediler.

Geçen [okunamadı] akşamı, Çırağan İmparatorluk Sarayı'nda malzeme nakliyesinde çalışan ve Muş, Van ve Bitlis'ten gelenler arasında, taş dolu bir arabanın boşaltılması nedeniyle bir kavga çıktı. Bu kavgada sayıları üç yüz civarında olan Kürtler, üç karşıt gruba ayrıldılar ve çatıştılar. İçlerinden dördü ağır yaralandı; polis jandarmaları yetişip bu sahneye bir son vermeseydi, belki de bu kavga daha büyük boyutlar alacaktı. Öğrendiğimize göre, söz konusu işçilerden 80'i Beşiktaş polis hapishanesine, diğer kırkı ise Tatavla'dakine götürüldü. Ancak bu sonuncuların götürülmesi sırasında, yaklaşık 200 Kürt, soydaşlarını polis elinden kurtarmaya çalıştı ve onları götüren jandarmaların, yol üzerindeki kışladan yardım istemeleri gerekti.

​— Bir Ermeni gazetesine göre, Kürtler Van vilayetinin Moks [Mıks] kazasında yer alan bir köydeki Ermeni kilisesini yeniden kirlettiler. (Saldırganlar) çatıyı delerek narteksin içine pislik attılar.

Van'dan İstanbul'daki Ermeni gazetelerine gelen haberler, bu eyaletteki durumu kasvetli renklerle anlatmaya devam ediyor. Neredeyse her gün orada duyulmamış suçlar işleniyor; suçlular, ki çoğunlukla Kürtlerdir, yetkililerin ataleti nedeniyle hiçbir cezadan korkmuyorlar. Umuyoruz ki Ekselansları Vezir, oradaki yetkilileri görevlerinin bilincine geri getirecektir.

— Geçtiğimiz perşembe Ermeni Patrikhanesi, Kürtler tarafından Ermenilere karşı gerçekleştirilen şiddet eylemleri hakkında Bâb-ı Âli’ye yeni bir rapor iletti.

Ermeni gazetesi "Orakir"in hükûmet emriyle bir aylığına kapatıldığını duyurmuştuk. "Anatolikos Kiriks", bu kapatılmanın nedeni olarak şunları belirtiyor: Bilindiği üzere bir süre önce sadrazam, Ermeni patriğine, siyasi meseleler için hükûmete takrir sunmaması gerektiğini belirtmişti; bu konu üzerine çeşitli yorumlar yapılmış ve siyasi meseleler ile dini meseleler arasında ne gibi bir ayrım yapılabileceği ve patriğin daha önce Bâb-ı Âli’ye arz ettiği, Ermenistan'da Kürtler tarafından işlenen şiddet eylemlerinin hangi kategoriye dâhil edilebileceği soruları doğmuştu.

İRAN'DAKİ İSRAİLLİLER Şah'ın İngiltere'deki ikametgâhı sırasında, birçok tanınmış İsraillinin, İran'daki soydaşlarının kaderiyle ilgili özel ilgilerini dile getirme fırsatını yakaladıklarını gördük. Bu vesileyle, Paris'teki Chronos gazetesi, İranlı İsrailliler hakkında aşağıdaki bilgileri yayımladı.

Macar Akademisi. Sınıf başkanı Franz Pulszky başkanlığında 4 Şubat tarihinde gerçekleştirilen birinci sınıf oturumu. Programda şunlar yer alıyordu: 1. Anton Zichy’nin Lessing üzerine giriş konuşması. - 2. Karl Pozder’in Fars dili lehçeleri üzerine, Armin Vambéry tarafından sunulan misafir konuşması.

Konstantinopolis, 23 Kasım, (Orijinal Telgraf) - Kürtler arasında bir ayaklanma hareketi patlak verdi; Erzurum yakınlarındaki bir şehir olan Eleşkirt, kanlı olayların sahnesi oldu. Kaymakam dahil tüm yetkililer öldürüldü. Olay yerine derhal hükümet birlikleri gönderildi.

Diyarbekir’den 22 Eylül tarihli mektuplar geliyor. « İsyanın lideri Şeyh Abdülkerim, Bağdat genel valisinin emriyle onu takip etmekte olan bu aşiretin şeyhi Nasır Paşa tarafından Müntefik topraklarında yakalandı ».