Kela Pazû

İRAN. Tebriz 10 Kasım.— Eklektiki'nin ana makalelerini ilgiyle okuyoruz, gerçi onun da eksikleri var. İran hakkında çok [şey] yok. Tebriz'in iklimi güzel, kuru ve sağlıklıdır. İranlılar çalışkan, hizmete hazır ve misafirperver bir halktır; Türklerin kibrine sahip değillerdir ve Avrupalıları kendilerinden üstün olarak görürler.

TELGRAFLAR Beyrut, 21 Haziran. Dürziler, Kürtler ve Bedeviler tarafından desteklenerek Zahlé’ye saldırdılar ve 1000’den fazlasını öldürdüler.

Beyrut'tan 10 Mart tarihli Doğu Postası'na yazılıyor: ​"Moktara'da serbest bırakılan Dürziler, büyük bir gösterişle evlerine döndüler. Bugün Beyrut kışlasında sadece altmış kadar mahkûm kaldı. Diğerlerinin tamamı, yaklaşık 800 kişi, gruplar halinde serbest bırakıldı."

Suriye. "Byzantida" gazetesinde okuyoruz: — "Frankfurt Gazetesi", Paris'teki Bâb-ı Âli Büyükelçisi Ahmet Vefik Efendi'nin, Suriye'deki karışıklıklardan dolayı Osmanlı Hükümeti'ne atfedilen sorumluluğa ve o kederli olayları önceden göremediği iddiasına karşı şiddetle protestoda bulunduğunu; çünkü Hıristiyanların, Avrupalı Güçlerin Maronitlerin ayrıcalıklarına ilişkin mevcut antlaşmaları uyarınca, iki yıl önce oradaki askerlerin uzaklaştırılmasını istediklerini belirttiğini haber veriyor.

ÇEŞİTLİ Oikonomologos adlı İngiliz gazetesine göre, Osmanlı İmparatorluğu'nun nüfusu 36 milyon kişi olup, bunun Avrupa'da 13.500.000, Asya'da 16.500.000 ve Afrika'da yaklaşık 4.000.000'dur.

Klio'da okuyoruz. «Herkesçe bilinen, Propaganda’nın eski sekreteri ve Vatikan kütüphanesi müdürü, kardinal rahip Giuseppe Mezzofanti; büyük zekası sayesinde 58 farklı dili anlayıp konuşmayı başaran ve bu nedenle onu biyograflayan Russell tarafından haklı olarak «dillerin kralı» olarak adlandırılmıştır.

 — Anadolu Postası'nda şunları okuyoruz: "Kürt Resul Ağa, daha önce belirttiğimiz üzere Emir İbn-i Kitin'i katleden kişi, Bedeviler tarafından karşılandı; yeterli direnme gücüne sahip olmadığından Şam'dan 30 saat uzaklıktaki Besra köyünün kulesine sığındı. Bedeviler etrafını kuşattı; Şam valisi, onu kurtarması için 4 topla birlikte 400 kişilik düzenli ordudan askeri ve bazı düzensiz birliklerden bölükleri gönderdi.

Erzurum'dan [Theodosioupolis] yazıyorlar ki, o vilayetin genel valisi, aldığı akıllıca önlemler sayesinde, şimdiye kadar orada göçebe bir hayat süren birçok Kürt aşiretini, Hükûmet-i Seniyye tarafından kendilerine tahsis edilen topraklara kalıcı olarak yerleştirmeyi başarmıştır.

Sultan, ülke nüfusunu oluşturan tüm unsurların kaynaşmasını sağlamak amacıyla, yakın zamanda imparatorluk muhafız alayını kurdu; bu alay, devletin en iyi ailelerinden seçilen genç Müslüman ve Hristiyanlardan oluşmaktadır. Bu alaya Maruniler, Dürziler, Araplar, Metuvaliler, Kürtler, Boşnaklar, Hersekliler, Hristiyanlar ve Müslümanlar katılmıştır. Bu gençlerin tamamı, sarayın yakınındaki kışlalarda birlikte yaşamakta olup her biri kendi dini görevlerini özgürce yerine getirmektedir; ayrıca subay rütbesine sahip olup Fransız usulü yönetim tarzı ile eğitilmektedirler.

 — İzmir'den yazıyorlar ki, binlerce Kürt haydut iç bölgelerde ortaya çıktı ve Hristiyanların genel bir şekilde yağmalanmasını ve katledilmesini tehdit ediyorlar. Tüm bunlardan, Osmanlıların talihsiz Hristiyanlara karşı genel bir komplosunun olduğu ve bu komplonun içinde, isyancıların hareketlerini destekleyen yerel paşaların da bulunduğu anlaşılıyor. Yunanistan, Hristiyanlığın böylesine bir felaketi karşısında ne yapıyor? Heyhat! Egemen sistem, bize ne ordu, ne savaşabilecek bir donanma, ne de kasada para bıraktı.

Konstantinopolis, 25 Temmuz - Üsküp eski valisi Mustafa Paşa, Kürdistan Genel Valisi olarak atandı. 

 — Müslümanların kutsal emanetleri arasında en değerlisi, peygamberin üzerinde dua ettiği halıdır. Bu halı, bugüne kadar Kuzey Kürdistan'ın Serizor [Şehrezor] bölgesindeki bir dini kurumda muhafaza edilmekteydi. Üç asır önce, gerçek inananların saygısına sunulması amacıyla bir süreliğine oraya gönderilmişti. Şimdi bu halı buraya getirilmiş ve kutsal emanetlerin korunduğu bir yere yerleştirilmiştir.

— [Gazete] Boğaziçi Telgrafı'nda okuyoruz: « Bedirhan Bey 20 çocuk sahibi oldu, bunların 16'sı öldü; tüm ailesini ve birçok kölesini beraberinde getirdi; kaçışları sırasında defalarca kurtulduğu iki sevgili kısrağından vazgeçmek istemedi.

 ​-- İran hükümeti, birçok Avrupalı bankacıya, Tahran ile Kafkasya'da bulunan ve Rus sınırları yakınındaki Culfa şehri arasında bir telgraf hattı inşa etme ve işletme izni verdi. Bu hat, hâlihazırda Londra ile Culfa arasında bulunan hattın bir devamı olacaktır. Bu yeni telgraf hattı sayesinde, Hindistan hükümeti İngiltere ile daha güvenli bir şekilde iletişim kurabilecek ve Kürdistan ile Osmanlı Asyası üzerinden iletilen telgrafların karşılaştığı günlük engellerle artık karşılaşmayacaktır. İngiltere, Fransa ve Rusya'nın Tahran'daki büyükelçileri, söz konusu iznin verilmesi için İran hükümetini büyük ölçüde teşvik etmişlerdir.

Bir süredir Osmanlı ile ilişkilerini kesmiş olan Paris'in "Eleftheria" gazetesi, Doğu Hristiyanlarının savunucuları arasına katılmış ve Girit hakkındaki Türk telgraflarını eleştirmektedir.

 — Osmanlı, Kara Muşa'dan olan bir Kürdün yakın zamanda 211 yaşında öldüğünü bildiriyor.

 — BEYRUT. 15 Temmuz (yeni takvim). Şam’dan evvelsi gün, ayın 13’ünde geç saatte gelen postacı, ayın 12’sine ve akşamın sekizinci saatine kadar olan haberleri getirdi. İsyan son saate kadar şiddetle devam ediyordu. Dumanı ve alevleri gören birçok komşu kabile koştu ve isyancılarla birleşerek katliama ve yağmaya giriştiler. Bu çeteler Bedevilerden, Türkmenlerden, Kürtlerden, Metvalilerden, Nusayrilerden ve Dürzilerden oluşmaktadır. İsyanın ilk başında 200’den fazla değillerken, 700 kişiden oluşan şehir muhafızlarının nasıl olup da [engellemeye] gücünün yetmediği hayret vericidir.

— Anatolikos Kyrykas’ta [Gazete] okuyoruz. «Erzincan’dan şöyle yazıyorlar: Kafkasya’dan kasten gönderildikleri tahmin edilen bazı kimseler, Kürtleri isyana ve Hristiyanlara karşı şiddet eylemlerine kışkırtmakla meşguldüler. Harput askeri komutanı, bir askeri birlikle çıktığı teftiş gezisinde çifte bir görevle görevlendirilmişti; birincisi, huzuru bozulmuş bazı bölgelere sükuneti geri getirmek, ikincisi ise vergilerin tahsilini kolaylaştırmaktı. Muhabir, her ikisinin de kolaylıkla başarılacağını ifade ediyor.»

— Kırım Savaşı’nın meşhur kadın savaşçısı Kara Kız veya diğer adıyla Kara Fatma, bir dönem Kürtlerden oluşan bir süvari birliğinin komutanıydı ve şu sıralar burada [İstanbul] ikamet etmektedir.

1856 YILINDA BAZI GEZGİNLERİN ARARAT’A TIRMANIŞI Bazı meraklı İngilizler, Ağrı Dağı’na tırmanmayı arzu ederek, yanlarına iki hizmetçi, bir Osmanlı askeri ve yönetici tarafından verilen bir tavsiye mektubu alarak Beyazıt şehrinden yola çıktılar; [bu mektup] Ağrı Dağı Kürtlerinin reisi olan beyden, onları her türlü haydut saldırısına karşı koruması ve savunması içindi.