Kela Pazû

 — "Vakit" yine, bayrak altındaki düzenli Osmanlı ordusunun hâlihazırda 650.000'e ulaştığını; buna müstahfızdan 200.000 kişinin eklenebileceğini; bir Kürt Şeyhi'nin kendi komutasında 40.000 asker toplamayı taahhüt ettiğini ve 30-40.000 Çerkez gönüllünün daha toplanabileceğini hesaplıyor; öyle ki "Vakit", yaptığı bu hesaplamalarla 900.000 gibi saygıdeğer bir sayıya ulaşıyor ki bu, kendisinin de belirttiği üzere, düşmanları düşündürecek kadar önemli bir güçtür.

Kürdistan'daki Ayaklanma Ankara, 27 Şubat. (Havas.) - Harput'u ele geçiren silahlı çeteler geri püskürtülmüş ve şehri terk etmek zorunda kalmıştır. Şiddetle takip edilen isyancılar büyük bir düzensizlik içinde geri çekilmektedir. İsyancıların ilk liderlerinden biri olan Şeyh Ahmed esir alınmıştır. Yerel halk, tüm ayaklanma bölgesinde etkili biçimde yürütülen takip önlemlerine katılmaktadır.

İngiliz-Pers çatışmasına dair haberler hâlâ oldukça çelişkilidir.

İstanbul, 1 Şubat. Rus köstebeği son derece gayretli çalışıyor; durmaksızın kazıyor ve Osmanlı topraklarında yer altı faaliyetlerinin yeni izleri şimdiden yeniden görülmeye başlıyor. Size kısa bir süre önce, önümüzdeki bahar için Balkan Yarımadası'nda yeni karışıklıklar beklendiğini yazmıştım; bugün Pera ve Galata'da, taşrada ise muhtemelen daha da yaygın biçimde, buna işaret eden çeşitli bildiriler dolaşmaktadır.

HARİCİ HABERLER. KONSTANTİNİYYE, 19 Aralık 1855. Anadolu'ya dair büyük bir belirsizlik içindeyiz. Kurullar birbirini takip ediyor ancak tartışılan konuları bilmek mümkün değil. Yine de kamuoyundaki merak, ikna edici bulmadığım için aktarmaktan imtina ettiğim pek çok farklı söylentiyle sürmeye devam ediyor.

 "Musavat"a göre, kırk bin Kürt, Erzurum'daki askeri birliğe gönüllü olarak katılmaktadır.

London, 16 Şubat. - Dışişleri Bakanlığı, Muş'taki İngiliz Muavin Konsolosu'ndan bir telgraf almıştır; buna göre Sasun ve Talori'nin isyan çıkan bölgelerinde sükûnet hâkimdir ve [askerî] birlikler Kürtler arasında düzeni sağlamaktadır.

İran'ı İstila Etmek. LONDRA, 14 Şubat.—Kürt lideri Abdullah [Ubeydullah], İran'ı yeniden istila etmek için yine hatırı sayılır bir kuvvet topladı. İran hükümeti, Sultan'ın Abdullah'ı tutuklamasını öneriyor, ancak bu, Bâbıâli'nin kolayca toplayabileceğinden daha büyük bir kuvvet gerektiriyor.

Kürtlerin Yol Açtığı Ağır Olaylar. Urumiye'den gelen özel yazışmalardan öğrendiğimize göre, o şehir ve bölgeye yönelik akınları sırasındaki diğer olayların yanı sıra, Kürtler Nesturi Hıristiyan cemaatine mensup on beş kadını da alıp götürmüştür. Ayrıca, aralarında Hıristiyanlar ve Türklerin ayrım gözetilmeksizin zarar gördüğü yaklaşık 200 köyü tahrip edip yaktıkları, özellikle çocukların pek çok durumda kötü muameleye maruz kaldıktan sonra alevlerin içine atıldığı bildirilmektedir.

Rus Hükümeti, Fars'taki Kürt isyanını hoş görmek, hatta teşvik etmekle suçlanmaktadır; bunun amacı, bu yolla, Türkistan'da harekât yapan birlikleri için Fars'tan erzak tedarik etme izni konusunda gönülsüz davranan Tahran Sarayı'ndan bu izni koparmaktır. Bu izin defalarca istenmiş, ancak şimdiye kadar reddedilmiştir.

​Konstantinopolis, 7 Şubat. (Resmî Türk kaynağından.) - Harput yakınlarındaki Dersim'de Kürtler ile birlikler arasında bir çatışma yaşandığına dair haber resmî olarak doğrulanmamıştır.

Fransa Eğitim Bakanlığı bünyesinde bulunan Bilimsel Seyahatler ve Görevler Komitesi, son toplantısında şu görevlendirmeleri yapmıştır:

Konstantinopel, 2 Şubat. (Özel Muhabirimizden) - Dün, Sadrazam Halil Rifat Paşa'nın eli kulağındaki düşüşüne dair söylentiler yeniden yayıldı. Benzer söylentiler daha önce de gerçekleşmeksizin defalarca dolaşıma girmiş olsa da, bu kez Sadrazamın konumunun ciddiyetle sarsıldığı ve tüm olasılıklara göre Bayram bayramından hemen sonra, yani yaklaşık on iki gün içinde, sıkça duyurulan kabine değişikliğinin gerçekleşebileceği birden fazla taraftan tutarlı bir şekilde doğrulanmaktadır.

Rusya. Moskova, 2 Şubat, (Wolff.) Krassin, Londra'dan dönüşünde bir rapor yayımlamış ve bu raporda, İngiltere'nin nüfuzlu çevrelerinin büyük çoğunluğunun Rusya ile yapılan ticaret antlaşmasına son derece olumlu baktığını belirtmiştir. Bu durum özellikle kooperatifler için geçerlidir. Görüş ayrılıklarının, İngiltere'nin, İngiltere'de bulunan Sovyet mülkiyetini her türlü el koymaya karşı güvence altına almayı reddetmesinden kaynaklandığını söylemiştir. Ayrıca İngiltere, Sovyet hükümetinin, İngiliz nüfuz bölgesinde, yani Küçük Asya, Kürdistan ve İran'da her türlü kışkırtıcı faaliyetten vazgeçmeyi taahhüt etmesini talep etmiştir.

Mezopotamya'nın [bu bölgesi] büyük ölçüde çok yüksektir, dağlıktır, oldukça verimlidir ve kaynaklar bakımından zengindir; kar ve yağmur Ekim'den Mayıs'a kadar çok sık görülür; yalnız en yüksek dağların zirveleri sürekli kar örtüsüne sahiptir. Yaz mevsiminde çoğunlukla çok kuraktır; sıcaklık dağlarda ılımlı, ovalarda ve vadilerde ise şiddetlidir. Burada mükemmel otlaklar, tahıl ve özellikle asma ile dut ağacının iyi yetiştiği bol miktarda meyve bulunur; ayrıca bu bölge, Erzurum ve Trabzon (Trebizonde) civarındakiler kadar verimli bakır madenleri bakımından da zengindir. Keban ve Ergani'de hatta altın, gümüş ve kurşun madenleri bulunduğu, bunların çıkarılan ürünlerinin İstanbul'a gönderildiği söylenmektedir. Bütün bölgede sönmüş yanardağların sık izlerine rastlanmaktadır.