Kela Pazû

​Bugün Konstantinopolis'ten gelen 17 Ağustos tarihli mektuplara göre, birlik hareketleri ve Karadeniz'e doğru hareketler devam ediyordu. Osmanlı, müttefik ordularına katılması gereken birlikleri göndermişti.

"XOYBÛN"UN SOSYO-POLİTİK ÖZÜ "Xoybûn" Kürt komitesinin adı, oldukça büyük çaplı bir Kürt ayaklanmasıyla bağlantılı olarak yeniden sahneye çıktı. 1927 yılında bu isimle karşılaşıyoruz ve Xoybûn, kendi kuruluş tarihini Kürtlerin "milli bayramı" olarak ilan edilen 5 Ekim 1927 tarihi olarak kabul ediyor.

İran Üzerine Gözlemler. (Gardane'nin 1807 ve 1808'de Osmanlı Asyası ve İran'a yaptığı seyahatin günlüğünden.)

- Henüz doğrulanmayı bekleyen bir habere göre, Osmanlı birlikleri Süleymaniye'nin doğusunda, Kürdistan'da bulunan Merivan'ı ele geçirmiştir.

Çırağan Sarayı’ndaki işçiler arasında meydana gelen arbede sırasında, sayıları 300 olan Kürtler üç gruba ayrıldılar. Meydana gelen arbedede 14 kişi ağır yaralandı ve kamu gücünün müdahalesi olmasaydı olay daha ciddi bir karakter alacaktı. Arbedeye karışan işçilerden 80’i Beşiktaş’taki hapishanelere götürüldü ve 40’ı Beyoğlu karakoluna gönderildi. Bunların götürülmesi sırasında 200 Kürt, onları kurtarmaya teşebbüs etti; bu nedenle askeri refakatın yeni bir askeri güçle takviye edilmesi gerekti.

Klio'da okuyoruz. «Herkesçe bilinen, Propaganda’nın eski sekreteri ve Vatikan kütüphanesi müdürü, kardinal rahip Giuseppe Mezzofanti; büyük zekası sayesinde 58 farklı dili anlayıp konuşmayı başaran ve bu nedenle onu biyograflayan Russell tarafından haklı olarak «dillerin kralı» olarak adlandırılmıştır.

— Erzurum (Theodosioupolis) Vilayet gazetesi'ne göre, bu vilayet dahilinde üç yeni köy kuruldu; biri Van bölgesinde, diğerleri Erzincan bölgesinde olan bu köylere, şimdiye kadar göçebe hayatı süren Kürt aileler yerleştirildi.

Önceki sayımızda, başkentte gerçek bir kolera vakasının varlığını belirtmekte tereddüt ediyorduk, zira hastalığın doğası hakkında şüpheler vardı. Şehrimizin bazı mahallelerinde birkaç gün önce baş gösteren bu hastalık, sadece hekimlerin çoğunluğu tarafından değil, davranışlarından anlaşılabileceği üzere bizzat kamu otoriteleri tarafından da genel kanıyla örtüşmüyordu; öyle ki, koruyucu tedbirler almayı ve hastalığın yayılmasını önlemek adına yapılabilecek her şeyi yapmayı, eğer ortadaysa, gerekli görmediler.

Eyaletlerde şu değişiklikler meydana geldi: Ankara'nın eski valisi Bedih Paşa, Kürdistan valiliğine; Meclis-i Vâlâ üyesi Mahmud Paşa ise Ankara valiliğine atandı.

PERS KÜRDİSTANI'NDA. TAHRAN 15-VIII. Irak'tan Pers Kürdistanı'na gelen Puştari aşireti, Serdeşt şehrini ele geçirdi ve 500 kişilik bir Pers askeri birliğini bozguna uğrattı.

RUSYA Petersburg gazetesi, faaliyette olan Kafkas askeri birliğinden aşağıdaki haberleri içermektedir. Kont Paskeviç Erivanski, aşağıdaki raporu almıştır. Türkler, Bayazıt Paşalığı'ndaki birliğimize yönelik saldırılarını hala sürdürmektedirler.

- ŞAM'DA TUTUKLAMALAR. ANGORA 17-VIII - Şam'da yayımlanan resmi Fransız açıklamasına göre, Fransız birlikleri tarafından Şam'ın Kürt mahallesinde "12 eylemci ve 5 silahlı direnişçi" tutuklanmıştır.

Geçen [okunamadı] akşamı, Çırağan İmparatorluk Sarayı'nda malzeme nakliyesinde çalışan ve Muş, Van ve Bitlis'ten gelenler arasında, taş dolu bir arabanın boşaltılması nedeniyle bir kavga çıktı. Bu kavgada sayıları üç yüz civarında olan Kürtler, üç karşıt gruba ayrıldılar ve çatıştılar. İçlerinden dördü ağır yaralandı; polis jandarmaları yetişip bu sahneye bir son vermeseydi, belki de bu kavga daha büyük boyutlar alacaktı. Öğrendiğimize göre, söz konusu işçilerden 80'i Beşiktaş polis hapishanesine, diğer kırkı ise Tatavla'dakine götürüldü. Ancak bu sonuncuların götürülmesi sırasında, yaklaşık 200 Kürt, soydaşlarını polis elinden kurtarmaya çalıştı ve onları götüren jandarmaların, yol üzerindeki kışladan yardım istemeleri gerekti.

 — Anadolu Postası'nda şunları okuyoruz: "Kürt Resul Ağa, daha önce belirttiğimiz üzere Emir İbn-i Kitin'i katleden kişi, Bedeviler tarafından karşılandı; yeterli direnme gücüne sahip olmadığından Şam'dan 30 saat uzaklıktaki Besra köyünün kulesine sığındı. Bedeviler etrafını kuşattı; Şam valisi, onu kurtarması için 4 topla birlikte 400 kişilik düzenli ordudan askeri ve bazı düzensiz birliklerden bölükleri gönderdi.

Kürt İsyanı. ​Ankara, 14 Ağustos. Anadolu Ajansı, Türk birliklerinin İran Kürdistanı'na girdiği yönündeki haberleri tamamen asılsız olarak açıklamaktadır. Türk birlikleri sınır hattında, Türk toprakları üzerindedir.

 Savuçbulak Kürtleri Arasında Huzursuzluk "Tan" gazetesinde İran Kürdistanı'ndaki huzursuzluklara dair haberler yer aldı. Bu huzursuzluklar içinde bulunduğumuz yılın Şubat ayında meydana geldi ve düzenli ordunun yardımıyla bastırıldı.

KÜRDİSTAN BORÇLANMAYA DAHA FAZLA KATKI YAPABİLİR AĞDAM, 12 Ağustos. (Zakaf.). — Şehir genelindeki memurlar toplantısında "4 Yılda Beş Yıllık Plan" borçlanması konusu üzerine yapılan görüşmelerde, Ağdam kurumlarındaki tüm çalışanların ve memurların, her birinin aldığı maaşın en az yarısı kadar tutarda borçlanmaya katılması yönünde oybirliğiyle karar alındı.

 ​— Toros ordusundan gelen yeni haberler, Kürtlerin neredeyse tamamen itaat altına alındığını bildiriyor. Ordular tüm bölgelerde engelsiz bir şekilde teşkilatlanıyor ve Asya'daki güçler göz açıp kapayıncaya kadar artıyor.

Osmanlı-İran Sınırında Çatışmalar. İstanbul, 9 Ağustos. (Özel Telgraf) İran'ın sınırındaki kanlı olaylara ilişkin şikâyetlerine karşı Babıali suçu Kürtlerin üzerine atmaya çalışmaktadır; oysa İran topraklarına yapılan tecavüzün Osmanlı birlikleri komutanının talimatıyla gerçekleştiği sabittir. („Frankf. Ztg.“)

Asya Osmanlısı'nda Demiryolu İnşaatları. New York, 8 Ağustos. (Associated Press'in bildirdiğine göre.) - Söylendiğine göre bir grup New Yorklu sermayedar, Asya Osmanlısı'nda demiryolu inşaatlarına 100 milyon dolar yatırım yapmak üzere bir plan hazırlamıştır. Bu hatların, Kürdistan, Fırat ve Dicle vadilerindeki maden yataklarının işletilmesine hizmet etmesi öngörülmektedir.

​— Bir Ermeni gazetesine göre, Kürtler Van vilayetinin Moks [Mıks] kazasında yer alan bir köydeki Ermeni kilisesini yeniden kirlettiler. (Saldırganlar) çatıyı delerek narteksin içine pislik attılar.

DAŞNAK’LARIN “İKİ ERMENİSTAN” KURMA PROJELERİ TÜRK HÜKÜMETİ KÜRT MESELESİ ÜZERİNE “YEŞİL KİTAP” YAYIMLIYOR Irak'ta Kürt Ayaklanması Büyüyor “Berliner Tageblatt” gazetesinin İstanbul muhabiri, Irak Kürdistanı'ndaki Kürt ayaklanmasının giderek daha endişe verici bir hal aldığını bildiriyor.

Kürdistan'da huzursuzluklar baş göstermiştir.

Van'dan İstanbul'daki Ermeni gazetelerine gelen haberler, bu eyaletteki durumu kasvetli renklerle anlatmaya devam ediyor. Neredeyse her gün orada duyulmamış suçlar işleniyor; suçlular, ki çoğunlukla Kürtlerdir, yetkililerin ataleti nedeniyle hiçbir cezadan korkmuyorlar. Umuyoruz ki Ekselansları Vezir, oradaki yetkilileri görevlerinin bilincine geri getirecektir.

Trabzon’dan İran’a giden ticaret kervanları her zamanki gibi işlemeye devam ediyor ve Ruslardan ziyade Kürtlerden çekiniyorlar.

Köyde işlemleri hızlandırın, uygulamayı güçlendirin BAKÜ, 13. (ZTA). 1 Ekim itibarıyla tüm Azerbaycan genelindeki abonelik yaklaşık 9 milyon ruble, yani kontrol rakamının yüzde 74'ünü sağlamıştır. Bakü hariç, toplu abonelik hemen hemen tüm bölgelerde geriden gelmektedir. Sadece Nah.SSC ve Kürdistan'da işçiler ve memurlar arasındaki abonelik hedefleri aşmıştır.

— Geçtiğimiz perşembe Ermeni Patrikhanesi, Kürtler tarafından Ermenilere karşı gerçekleştirilen şiddet eylemleri hakkında Bâb-ı Âli’ye yeni bir rapor iletti.

Ermeni gazetesi "Orakir"in hükûmet emriyle bir aylığına kapatıldığını duyurmuştuk. "Anatolikos Kiriks", bu kapatılmanın nedeni olarak şunları belirtiyor: Bilindiği üzere bir süre önce sadrazam, Ermeni patriğine, siyasi meseleler için hükûmete takrir sunmaması gerektiğini belirtmişti; bu konu üzerine çeşitli yorumlar yapılmış ve siyasi meseleler ile dini meseleler arasında ne gibi bir ayrım yapılabileceği ve patriğin daha önce Bâb-ı Âli’ye arz ettiği, Ermenistan'da Kürtler tarafından işlenen şiddet eylemlerinin hangi kategoriye dâhil edilebileceği soruları doğmuştu.

Kürt Ayaklanmaları. Konstantinopolis, 12 Mayıs. - Bitlis'te bugün öğleden önce devrimci üç Kürt daha idam edilmiştir.