Kela Pazû

Ermeniler Arasında İnfial. ​İstanbul, 29 Temmuz. - Ermeni gazeteleri büyük bir tepkiyle şu olayı aktarmaktadır: 4. Ordu Komutanı Osman Paşa, Muş ziyareti vesilesiyle kendisini karşılamaya gelen Ermeni heyetine tehditkâr ve hakaretamiz sözler sarf etti. Osman Paşa, Ermenilerin bağımsızlık peşinde koşan vatan hainleri ve ihtilalciler olduğunu iddia etti. Kürtlerin Ermenilerin kurbanı olduğunu savunan Paşa, bu nedenle hükümetin 20 yıldır Kürtler tarafından işgal edilen toprakları Ermenilere geri vermeyeceğini belirtti.

St. Petersburg, 20 Temmuz. (Orijinal Muhabirlik)  - Bugün Aleksandropol'den bildirildiğine göre, Büyük Prens Mihail Nikolayeviç, hatalı bir şekilde iddia edildiği gibi Tiflis'e gitmemiş, bilakis Tergukasov kolordusunun kalıntılarını gözden geçirmek üzere Erivan üzerinden Iğdır'a hareket etmiştir.

  - Erzurum'daki İngiliz konsolosu, Ermenistan'da düzensiz Türk birlikleri ve Kürt grupları tarafından ağır şiddet eylemleri gerçekleştirildiğini bildirdi; bu nedenle Konstantinopolis'teki İngiliz temsilcisine, Bâb-ı Âli nezdinde bu konuda girişimlerde bulunması talimatı verildi.

Rus Kafkas Ordusu'nun geri çekilmesi üzerine "Politische Korrespondenz"in Tiflis muhabiri şunları yazıyor:

Tahıl, Pamuk, Tütün ZSFSR (Transkafkasya Sosyalist Federatif Sovyet Cumhuriyeti) Merkez İstatistik Ofisi verilerine göre, temmuz ayının ilk yarısı hava koşulları nedeniyle Transkafkasya tarımı için elverişsiz geçmiştir.

Savaş. Budapeşte, 21 Temmuz. - Bulgaristan'daki daha önemli ve bize coğrafi olarak daha yakın olan gelişmeler, bir süredir dikkatimizi Ermeni Yaylası'ndan uzaklaştırdı.

Taşra Bütçeleri. Tahran'daki özel bütçe komisyonu, Muhammere limanı şehir bütçesini 9.000 tümen, Sucbulak (Kürdistan) şehir bütçesini ise 3.410 tümen olarak belirledi.

 Eski Şah'ın İran'a Dönüşü. Temmuz 1909'da anayasaya karşı gerçekleştirdiği darbe girişiminin ardından kanlı çatışmalar sonrasında devrimciler tarafından tahttan çekilmeye zorlanan eski İran Şahı Muhammed Ali, zamanının tekrar geldiğine inanıyor. Bir Reuter telgrafının bildirdiğine göre, iki yıllık yokluğunun ardından dün yeniden İran toprağına ayak bastı. Tüm İran'da anarşi hüküm sürüyor ve Muhammed Ali'nin, kısmen gizli temsilcilerinin yardımıyla ortaya çıkarıldığı anlaşılan bu durumdan faydalanarak kaybettiği tahtı yeniden ele geçirmek istediği açıktır. Özlemle beklediği bu hedefe ulaşıp ulaşamayacağı merakla bekleniyor.

St. Petersburg, 14 Temmuz. (Orijinal Muhabirlik) - General Melikof’u Zevin’e karşı o felaketli sefere iten asıl sebepleri öğrenmek ilginizi çekecektir. Zevin, 13 (25) Haziran tarihli elimdeki bir rapor, bu konuda kayda değer bilgiler vermektedir:

St. Petersburg, 11 Temmuz. (Özgün Muhabir) Kars'ın bombardımanının durdurulması ve birliklerin Aleksandropol'e çekilmesinin, burada zaten tedirgin olan ve yenilgiler yüzünden tarifsiz bir öfkeye kapılan halk üzerinde yarattığı yıkıcı etkiyi tahmin edebilirsiniz.

(Avusturya Müzesi.) Yeni sergilenenler: Johann Heilig'in "İsa'nın Başı" adlı cam üzerine resmi [vitrayı]; iki bronz vazo, Venedik işi, 16. yüzyıl, şahsi mülkiyet; üzeri oyma tezyinatlı ve gümüş kakmalı metal kâse, antik şark işi, şahsi mülkiyet; C. Ostrovsky tarafından yapılmış Joseph Wagner portre madalyonu; Müze muhabirleri ve Sanat Sanayii Okulunu Destekleme Derneği üyeleri için, Müdür J. Storck'un çizimine göre Bader tarafından ahşaba oyulmuş, C. Fromme basımevinde basılmış diploma; Bay F. Schmidt ve Sugg tarafından sergilenen Türk, Acem [Fars] ve Kürt (Kürdistan) nakışları, halıları ve örtüleri, ayrıca metal ve altın kakmalı demir işlerinden oluşan bir koleksiyon.

 Petersburg, 11 Temmuz. (Resmi.) - Alexandropol’den ayın 9’una ait telgrafta bildirildiğine göre: General Loris-Melikoff, Muhtar Paşa’nın neredeyse tüm kuvvetlerinin Kars’a doğru yürüdüğü haberini alınca, Kars’ın bombardımanını geçici olarak durdurdu, topları Kurukdere ve Alexandropol’e gönderdi, süvariyi Çayivali’de ve piyadeyi Saim’de topladı. 

Savaş. Budapeşte, 11 Temmuz. —n— Bugünkü akşam gazetemizin telgraflarında bildirilen ve artık resmen de doğrulanmış olan Kars kuşatmasının Ruslar tarafından kaldırılması, savaş tarihinin en dikkat çekici olaylarından biridir.

 Zakatkafkasya'da Hasat Beklentileri. (1 Temmuz itibarıyla ZakTsSU verilerine göre). 1 Temmuz itibarıyla Zakatkafkasya'daki hasat durumuna ilişkin alınan telgraf bildirimleri, genel olarak tahıl durumunu ortalamaya yakın, 2,5 puan (ağırlıklı ortalama) olarak nitelendirmektedir. Cumhuriyetlere ve kazalara göre göstergeler şöyledir:

Korgeneral Tergukasov komutasındaki sol kanadın durumu daha iyi olmadı. Hatırlandığı üzere Tergukasov, neredeyse kesintisiz bir zafer yürüyüşüyle Beyazıt, Diyadin ve Surb-Ohannes'i işgal etti.

Asya'daki Ruslar kesin bir yenilgiye uğramışlardır ve Türkler şimdiden Tiflis'e yürümekten bahsetmektedirler. Rusların Ermenistan'daki kayıplarının 15.000 kişiyi aştığı söylenmektedir.

ARAB ŞAMİLOV DAŞNAKLAR, KÜRTLER VE İNGİLTERE "Daşnaktsutyun" partisinin — bu savaşçı milliyetçilik ve şovenizm partisinin — tüm Ermeni olmayan halklara karşı tutumu son derece düşmancadır. Daşnaklar, on yıllar boyunca Ermenistan emekçilerine, kardeşleri olan Türk, Gürcü, Kürt ve diğer emekçilere karşı nefret aşıladılar. "Daşnaktsutyun"un bu şovenist politikası, bu partinin tüm kanlı tarihi boyunca kırmızı bir iplik gibi uzanmakta, Türklerin, Tatarların ve Kürtlerin kitleler halinde imhasıyla sonuçlanmaktadır.

​Erivan'dan: 10 tabur ve 12 toptan oluşan bir Türk müfrezesi, Van'dan hareketle, General-Majör Prens Amilohvarov tarafından tahkim edilen Diyadin'e doğru yola çıkmıştır. Souk-Su vadisinde ve Basid-Agi ile Begri-Kali köylerinde, Kemali Paşa komutasında güçlü Kürt topluluklarının yoğunlaştığı duyulmaktadır. (O zamandan beri Diyadin-Bayezid hattı yarılmış ve kaybedilmiştir. D. Red.)

Dün buraya ulaşan resmi bir telgraf, Bayezid'in gerçekten de Türklerin eline geçtiğini doğrular nitelikte görünüyor; telgraf şöyle: "Tümgeneral Kalobalayi Han'ın birliği, Bayezid'in aşağısındaki Karabulak'ta kendisine saldıran düşman gücünü, 8 ölü ve 8 yaralı kaybıyla bozguna uğrattı ve ardından Erivan, Akstafa ve Alexandropol'den gelen takviyeleri beklemek üzere Orgov'a çekildi."

Müşir Muhtar'ın harekat ordusundaki gelişmeler hakkında okuyucularımız, Osmanlı karargâhında bulunan özel muhabirimizin Erzurum'dan gönderdiği telgraflar aracılığıyla bilgilendirilmiştir. Türklerin, ana ordunun merkezindeki Sevin'de ve sağ kanattaki Zeyzbeykan'da gerçekleştirdiği ve artık Rusların da mecburen kabul ettiği silahlı başarıların sonuçları, Loris-Melikov ve Tergukasov'un tümenlerinin önemli ölçüde geri çekilmesinde kendini göstermektedir; öyle ki Muhtar, her iki Soğanlı geçidinin de yeniden tamamen hâkimi olmuştur ve Aras üzerindeki Sırp-Hanik ile aynı zamanda Toprakkale de yakın zamanda Türklerin eline geçmiştir.

 Suriye ve Lyon Ticareti. "Tan"ın haberine göre, Lyon ticaret odası Suriye'ye dönmekte olan General Weygand için bir veda töreni düzenledi.

Konstantiniyye, 30 Haziran. (Akşam)  - Tuna üzerindeki harekât enerjik bir şekilde başlatıldı, topçu savaşı tüm cephe hattında devam ediyor. Sistova çevresinde sürekli çatışma ve Dobruca'da bir çarpışma olduğu bildiriliyor.