Kela Pazû

ASYA TÜRKİYESİNDEKİ SAVAŞ TİYATROSUNUN MEKTUPLARI. 11 Eylül 1877. Karayal Dağı'ndaki ordugah. Kampımızda can sıkıntısı ve bunaltıcı bir bekleyiş hüküm sürüyor. Her gün bir değişiklik umuduyla uyanıyoruz, ama saatler, günler, haftalar geçiyor ve her şey eskisi gibi kalıyor. Uykunu ve iştahını kaybediyorsun, ellerin iş yapmaktan düşüyor, işin kendisi bile iğrenç geliyor; umutsuzluğa varan derin bir ilgisizlik, insanın tüm varlığını ele geçiriyor; bekliyorsun ve can çekişiyorsun...

Sımko’nun Öldürülmesi Mısır gazeteleri, Dünya Savaşı sırasında Rus-Türk cephesinde, gerek Çarlık Rusyası tarafına gerekse Türkiye tarafına defalarca geçişleriyle kendisine isim yapan meşhur Kürt beyi İsmail Ağa Sımko’nun öldürülmesini bildirmektedir.

Klio'da okuyoruz. «Herkesçe bilinen, Propaganda’nın eski sekreteri ve Vatikan kütüphanesi müdürü, kardinal rahip Giuseppe Mezzofanti; büyük zekası sayesinde 58 farklı dili anlayıp konuşmayı başaran ve bu nedenle onu biyograflayan Russell tarafından haklı olarak «dillerin kralı» olarak adlandırılmıştır.

 — Anadolu Postası'nda şunları okuyoruz: "Kürt Resul Ağa, daha önce belirttiğimiz üzere Emir İbn-i Kitin'i katleden kişi, Bedeviler tarafından karşılandı; yeterli direnme gücüne sahip olmadığından Şam'dan 30 saat uzaklıktaki Besra köyünün kulesine sığındı. Bedeviler etrafını kuşattı; Şam valisi, onu kurtarması için 4 topla birlikte 400 kişilik düzenli ordudan askeri ve bazı düzensiz birliklerden bölükleri gönderdi.

DAŞNAK’LARIN “İKİ ERMENİSTAN” KURMA PROJELERİ TÜRK HÜKÜMETİ KÜRT MESELESİ ÜZERİNE “YEŞİL KİTAP” YAYIMLIYOR Irak'ta Kürt Ayaklanması Büyüyor “Berliner Tageblatt” gazetesinin İstanbul muhabiri, Irak Kürdistanı'ndaki Kürt ayaklanmasının giderek daha endişe verici bir hal aldığını bildiriyor.

TÜRK-İRAN SINIRINDA KÜRT BİRLİKLERİNE KARŞI OPERASYONLAR ANKARA, 13 EYLÜL. (ZakTag). — Anadolu Telgraf Ajansı, Türk-İran sınırındaki Ağrı Dağı bölgesinde Türk birliklerinin Kürt birliklerini tamamen kuşattığını bildiriyor.

MEŞHUR LAWRENCE BERLİN, 14 Temmuz, (Zaktag). — "Berliner Tageblatt", Konstantinopolis'teki Türk kamuoyunun, Kürtlerin son ayaklanmasının örgütlenmesinde Afganistan olaylarından tanınan meşhur Albay Lawrence'a büyük bir rol atfettiğini bildiriyor.

Konstantinopel, 29 Ağustos. - Memlekete dönen Kürt reisi İbrahim Paşa'nın bildirilen tutumu, Kürdistan'da hakim olan ruh hali nedeniyle endişelere yol açıyor.

Abdallah, Kürt Aşiret Reisi Moriz Hartmann'dan Okuyucu, 1854 Ağustos'unda Giurgevo yakınlarındaki Tuna adalarından birinde yaşanan o korkunç olayı henüz hatırlayacaktır. Atlarından inip silahlarını bırakmaları, yani en sevdikleri, neredeyse tek mal varlıkları olan şeyden ayrılıp düzenli milis birliklerine katılmaları istenen başıbozuklar bu emre boyun eğmeyi reddetmişler, kuşatılıp büyük ölçüde kılıçtan geçirilmişlerdi: önce onları her türlü sefalete sürükleyip haydut hâline getirmişler, sonra da haydut olmakla suçlayıp cezalandırmak istemişlerdi.

İsyancı Kürtlerin bozguna uğratılıp dağıtılması hakkında daha ayrıntılı haberler almaktayız. 10.000 kişilik bir güçle Darban'da tahkimat kurmuşlardı; başlarında, isyanı başlatan iki bey bulunuyordu.

Pera, 29 Mart. ("K. Z.") - Herkesin gözü kararmış bir şekilde Pontus'a bakarken, Mezopotamya'da öyle şeyler olup bitiyor ki, bunlar kolaylıkla mevcut savaşta güçlü bir etken haline gelebilir ve Rusların Küçük Asya'daki seferini büyük ölçüde kolaylaştırabilir; kastettiğim, Cizre'de gittikçe yayılan isyandır.

Vefat Etti. LONDRA, 19 Kasım. — Kürt lideri Şeyh Ubeydullah, Mekke'de koleradan vefat etti.

— [Gazete] Boğaziçi Telgrafı'nda okuyoruz: « Bedirhan Bey 20 çocuk sahibi oldu, bunların 16'sı öldü; tüm ailesini ve birçok kölesini beraberinde getirdi; kaçışları sırasında defalarca kurtulduğu iki sevgili kısrağından vazgeçmek istemedi.

Geçen Salı günü Üsküdar’da, birkaç ay önce orada bir jandarmayı öldüren Kürt asıllı bir Osmanlı’nın idam cezası infaz edildi.

Trabzon, 24 Temmuz - Bâb-ı Âli'den kısa süre önce gelen bir emir üzerine, Kürdistan'da konuşlu birliklerden 20.000 asker aceleyle Tuna vilayetlerine gitmek üzere yola çıktı.

Profesör A. Heinrich Barb, "Tarih el-Ekrad" veya "Kürtlerin Tarihi" genel adıyla bilinen, 1846 ve 1847 yıllarında İran'a yaptığı seyahatte bulmayı başardığı, son derece nadir tarihî bir eser üzerine bir sunum yapıyor. Konuşmasına, bu eserle ilgili ilk notlara bir bakışla başlıyor ve bu eserin bulunmasıyla ilgili birkaç Avrupalı seyyahın çabalarını ve başarılarını, kendi elde ettiği sonuçlara kadar sırasıyla ortaya koyduktan sonra, günümüzde Kürdistan'ın araştırılması için yapılan birçok başarılı girişimi göz önünde bulundurarak, bu eserin önemini vurguluyor.

Anadolu olağanüstü komiseri İsmet Paşa, Sarım Paşa'nın yerine Trabzon valisi olarak; Sivas valisi Hamdi, Kürdistan valisi olarak ve daha önce Hersek valisi olan İsmail Paşa, Sivas valisi olarak atanmıştır.

Kürdistan'daki yeni ayaklanma ve bunun ortaya çıkış nedenleri hakkında "Tr. Ztg." (Trieste Gazetesi), Trabzon'dan 16 geçen ay tarihli bir yazı yazıyor: "Kürdistan isyanının bir zamanlar ana merkezi olan ve bastırılması geçtiğimiz on yılda Ömer Paşa'nın tüm gücünü tüketen meşhur Botan bölgesinin bir aşiret reisi olan İzzeddin Şir (İnancın Aslanı), mevcut savaş vesilesiyle Bâb-ı Âli'den affını ve sürgünden vatanına dönüş iznini almış, bunun karşılığında 500 süvari ve 1000 piyade ile savaş alanına gitmeyi taahhüt etmişti.

6 Mart tarihli Trabzon'dan "Times" gazetesine şu satırlar yazılmaktadır: "6 Şubat tarihli Kürdistan'dan gelen mektuplar, yerli halk arasında bir isyandan söz etmektedir; bunlar silahlı gruplar hâlinde ülkeyi dolaşmakta, Nasturi köylerini yakıp yağmalamaktadırlar.

"Kafkasya" gazetesi İran'dan bildirdiğine göre, Şah otağıyla birlikte Niaweran'da bulunmaktadır; Kürdistan vilayeti ise tam bir sükûnet içindedir.