Kela Pazû

İRAN. Tebriz 10 Kasım.— Eklektiki'nin ana makalelerini ilgiyle okuyoruz, gerçi onun da eksikleri var. İran hakkında çok [şey] yok. Tebriz'in iklimi güzel, kuru ve sağlıklıdır. İranlılar çalışkan, hizmete hazır ve misafirperver bir halktır; Türklerin kibrine sahip değillerdir ve Avrupalıları kendilerinden üstün olarak görürler.

TELGRAFLAR Beyrut, 21 Haziran. Dürziler, Kürtler ve Bedeviler tarafından desteklenerek Zahlé’ye saldırdılar ve 1000’den fazlasını öldürdüler.

  Türkiye'nin kara ve deniz güçleri hakkında. Kısa bir süre önce Viyana'da Almanca olarak yayımlanan ve Türkiye'nin kara ve deniz güçlerini konu alan bir risaleden, Osmanlı İmparatorluğu'nun nüfusuna dair aşağıdaki iki adet, kavimlere ve dinlere göre düzenlenmiş sayısal tabloyu aktarıyoruz.

​— Mezopotamya'daki durum hakkında, 22 Eylül tarihli Diyarbekir'den şunlar yazılıyor: "Şeyh Abdülkerim isyanının lideri, Müntefik topraklarında, Bağdat Genel Valisinin emriyle onu takip eden bu aşiretin Şeyhi Nazır Paşa tarafından yakalanarak esir alındı. Abdülkerim'in esir alındığı gün, Musul'da bulunan valimiz, telgrafla bu olayın 21 pare top atışıyla kutlanmasını emretti ki bu, 16'sında öğleden sonra gerçekleştirildi.

— Pendik ve Aretsu'da bayramlar sırasında, yerli halk ile orada toplanmış olan demiryolu işçileri arasında ciddi çatışmalar meydana geldi. Bu işçiler, Ortodoksların ve Ermenilerin eğlencelerine ve bayramlarına katılmak istediler; çatışmalar bundan dolayı baş gösterdi ve söylentilere göre, bir Kürt öldürülürken her iki taraftan da çok sayıda kişi yaralandı. Yetkililer, kargaşanın baş sorumlularını bulmak ve cezalandırmak için soruşturmalara çoktan başladılar.

​"Theatis"e göre, Kasımpaşa'da Kürtler ve İranlılar arasında şiddetli bir kavga çıktı, her iki taraftan da çok sayıda yaralı var.

Erzurum vilayet gazetesi "Embar-ı Şarki", bu vilayet dahilinde üç yeni köyün iskan edildiğini; bunlardan birinin Van bölümünde, ikisinin ise Erzincan bölümünde olduğunu ve tamamının, eskiden göçebe hayatı süren Kürt aileler tarafından mesken tutulduğunu duyurmaktadır.

HERAT'IN FETHİ VE İNGİLİZLERİN BASRA KÖRFEZİ'NE SEFERİ. (İki Dünya Mecmuasından.)

Hastalık birkaç gündür aynı noktada devam ediyor, ancak vakalar artık her gün Hasköy'de ve Yahudi mahallesinde görülmüyor. Hijyen bölgesi bu mahallede korunmaya devam ediyor, ancak bunu sürdürmekle görevli olanlar, kendilerine verilen emirlere rağmen, gereken ciddiyetle uygulamıyorlar; zira bilindiği üzere pek çok kişi karantina altındaki mahallelerden gündüzleri kaçmayı ve akşamları evlerine dönmeyi başarıyor.

Beyrut'tan 10 Mart tarihli Doğu Postası'na yazılıyor: ​"Moktara'da serbest bırakılan Dürziler, büyük bir gösterişle evlerine döndüler. Bugün Beyrut kışlasında sadece altmış kadar mahkûm kaldı. Diğerlerinin tamamı, yaklaşık 800 kişi, gruplar halinde serbest bırakıldı."

Suriye. "Byzantida" gazetesinde okuyoruz: — "Frankfurt Gazetesi", Paris'teki Bâb-ı Âli Büyükelçisi Ahmet Vefik Efendi'nin, Suriye'deki karışıklıklardan dolayı Osmanlı Hükümeti'ne atfedilen sorumluluğa ve o kederli olayları önceden göremediği iddiasına karşı şiddetle protestoda bulunduğunu; çünkü Hıristiyanların, Avrupalı Güçlerin Maronitlerin ayrıcalıklarına ilişkin mevcut antlaşmaları uyarınca, iki yıl önce oradaki askerlerin uzaklaştırılmasını istediklerini belirttiğini haber veriyor.

ÇEŞİTLİ Oikonomologos adlı İngiliz gazetesine göre, Osmanlı İmparatorluğu'nun nüfusu 36 milyon kişi olup, bunun Avrupa'da 13.500.000, Asya'da 16.500.000 ve Afrika'da yaklaşık 4.000.000'dur.

Çırağan Sarayı’ndaki işçiler arasında meydana gelen arbede sırasında, sayıları 300 olan Kürtler üç gruba ayrıldılar. Meydana gelen arbedede 14 kişi ağır yaralandı ve kamu gücünün müdahalesi olmasaydı olay daha ciddi bir karakter alacaktı. Arbedeye karışan işçilerden 80’i Beşiktaş’taki hapishanelere götürüldü ve 40’ı Beyoğlu karakoluna gönderildi. Bunların götürülmesi sırasında 200 Kürt, onları kurtarmaya teşebbüs etti; bu nedenle askeri refakatın yeni bir askeri güçle takviye edilmesi gerekti.

Klio'da okuyoruz. «Herkesçe bilinen, Propaganda’nın eski sekreteri ve Vatikan kütüphanesi müdürü, kardinal rahip Giuseppe Mezzofanti; büyük zekası sayesinde 58 farklı dili anlayıp konuşmayı başaran ve bu nedenle onu biyograflayan Russell tarafından haklı olarak «dillerin kralı» olarak adlandırılmıştır.

— Erzurum (Theodosioupolis) Vilayet gazetesi'ne göre, bu vilayet dahilinde üç yeni köy kuruldu; biri Van bölgesinde, diğerleri Erzincan bölgesinde olan bu köylere, şimdiye kadar göçebe hayatı süren Kürt aileler yerleştirildi.

Önceki sayımızda, başkentte gerçek bir kolera vakasının varlığını belirtmekte tereddüt ediyorduk, zira hastalığın doğası hakkında şüpheler vardı. Şehrimizin bazı mahallelerinde birkaç gün önce baş gösteren bu hastalık, sadece hekimlerin çoğunluğu tarafından değil, davranışlarından anlaşılabileceği üzere bizzat kamu otoriteleri tarafından da genel kanıyla örtüşmüyordu; öyle ki, koruyucu tedbirler almayı ve hastalığın yayılmasını önlemek adına yapılabilecek her şeyi yapmayı, eğer ortadaysa, gerekli görmediler.

RUSYA Petersburg gazetesi, faaliyette olan Kafkas askeri birliğinden aşağıdaki haberleri içermektedir. Kont Paskeviç Erivanski, aşağıdaki raporu almıştır. Türkler, Bayazıt Paşalığı'ndaki birliğimize yönelik saldırılarını hala sürdürmektedirler.

Geçen [okunamadı] akşamı, Çırağan İmparatorluk Sarayı'nda malzeme nakliyesinde çalışan ve Muş, Van ve Bitlis'ten gelenler arasında, taş dolu bir arabanın boşaltılması nedeniyle bir kavga çıktı. Bu kavgada sayıları üç yüz civarında olan Kürtler, üç karşıt gruba ayrıldılar ve çatıştılar. İçlerinden dördü ağır yaralandı; polis jandarmaları yetişip bu sahneye bir son vermeseydi, belki de bu kavga daha büyük boyutlar alacaktı. Öğrendiğimize göre, söz konusu işçilerden 80'i Beşiktaş polis hapishanesine, diğer kırkı ise Tatavla'dakine götürüldü. Ancak bu sonuncuların götürülmesi sırasında, yaklaşık 200 Kürt, soydaşlarını polis elinden kurtarmaya çalıştı ve onları götüren jandarmaların, yol üzerindeki kışladan yardım istemeleri gerekti.

 — Anadolu Postası'nda şunları okuyoruz: "Kürt Resul Ağa, daha önce belirttiğimiz üzere Emir İbn-i Kitin'i katleden kişi, Bedeviler tarafından karşılandı; yeterli direnme gücüne sahip olmadığından Şam'dan 30 saat uzaklıktaki Besra köyünün kulesine sığındı. Bedeviler etrafını kuşattı; Şam valisi, onu kurtarması için 4 topla birlikte 400 kişilik düzenli ordudan askeri ve bazı düzensiz birliklerden bölükleri gönderdi.

 ​— Toros ordusundan gelen yeni haberler, Kürtlerin neredeyse tamamen itaat altına alındığını bildiriyor. Ordular tüm bölgelerde engelsiz bir şekilde teşkilatlanıyor ve Asya'daki güçler göz açıp kapayıncaya kadar artıyor.