Kela Pazû

Muş'taki Ermeni Piskoposu Monsenyör Papken, Kürtlerin Ermeni nüfusa uyguladığı eziyetler hakkında şikâyette bulunduğu için yerel makamlarca gözaltına alındı.

İran Üzerinden; Hermann Vámbéry’nin sonradan eklenmiş seyahat notları. III. Tahran’a doğru.

Osmanlı, Erzurum'da toplanan ordusunun mevcudunu 150.000'e çıkarmak için en büyük çabaları sarf etmektedir. Bu ordunun, "başıbozuklar" adıyla bilinen 15 ila 20.000 Kürt ve Çerkesi içerdiği anlaşılmaktadır. Tümen komutanı Feyzi Paşa, Erzurum ordusunun başkomutanı olarak atandı.

İstanbul, 27 Kasım. - Kürtler ile [askerî] birlikler arasında yeni çatışmalar meydana geldi. Hamidiye Alaylarına tayin edilen muvazzaf subayların yetersiz kalması nedeniyle, heyecana kapılmış Kürt aşiretlerinin yatıştırılması genel olarak ciddi zorluklar çıkarmaktadır.

Yarının Tiyatroları.

ERZURUM'DAKİ TÜRK ORDUSU Halihazırda Harbiye Nezareti'nin dikkatini en üst düzeyde çekmektedir. Oradaki faal orduyu 100.000 askere tamamlamak için gayretle çalışıyorlar; bunların arasına 15-20.000 düzensiz Kürt ve Çerkes de dahil edilmiştir.

Budapeşte, 27 Kasım. - Bu gazetenin pazar sayısında, Orta Asya'daki karşılıklı ilişkiler göz önüne alındığında, son zamanlarda ortaya çıkan İngiliz-Rus anlaşması haberinin imkânsızlıklar alanına girdiğini kanıtlamaya çalışmıştık. Bugün, iddiamızın doğruluğunu genel bir bakışla daha da güçlü biçimde ortaya koyabilmek için, bu iki rakibin Osmanlı'dan Kore'ye kadar uzanan diğer temas noktalarını da ele almak istiyoruz.

Kürtlerin Tiyatrosu. Ermenistan'ın başkenti Erivan'da, yakında dağ halkı Kürtlerin tiyatrosu açılacaktır. Bu, Kafkasya'nın en çetin ve en temel kültür seviyesindeki halklarından biri kabul edilen Kürt halkının tarihindeki ilk milli tiyatro olacaktır.

Harabeye Çevirdiler. TAHRAN, 20 Kasım.— İranlılar, Savucbulak [Mahabad] çevresindeki Kürt köylerini tahrip etti ve Kürt aşiretleri elli mil öteye kaçtı.

(Araştırma Gezisi.) Önceki gün, Viyana'daki Doğa Bilimleri Şark Cemiyeti'nin seferine katılan botanikçi Bay Dr. Freiherr von Handel-Mazzetti sağ salim buraya varmış, böylece anılan cemiyetin Mezopotamya'ya gönderdiği grubun tamamı yurda geri dönmüş bulunuyor.

Konstantinopolis, 19. Kasım. - Sadrazam Halil Rifat Paşa, dün kendisini kabul ettiği bir muhabire, aşağıdaki bildirimlerin yayımlanması için yetki vermiştir:

Konstantinopolis, 18. Kasım. (Orig.-Telegr.) - Buradaki Amerikan Büyükelçiliği'ne Babıali tarafından, Pittsburg'lu Alman-Amerikalı bisikletçi Lenz'in katillerinin — ki kendisi bisikletle dünya turu sırasında kaybolmuştu — tespit edildiğine dair resmi bir bildirim yapıldı. Bunların üç Ermeni ve iki Kürt olduğu belirlendi. Kendilerine Erzurum'da dava açılacak ve orada İngiliz konsolosu Amerika'yı temsil edecektir. Olay soygun amaçlı cinayet olarak nitelendiriliyor.

Kürtlere Karşı Yürüyüş. İstanbul, 17 Kasım. — Osmanlı askerlerinden on beş tabur, Van'dan Kürt isyancılara karşı yürüyüşe geçmiştir.

Berlin, 18 Kasım. - Konstantinopolis'ten buraya ulaşan haberlere göre, 14 Kasım'da Sivas'taki şiddet olaylarında yaklaşık 500 insan hayatını kaybetti. Gürün şehrinin Kürtler tarafından kuşatıldığı bildiriliyor. Ele geçirilmesi hâlinde geniş çaplı şiddet olaylarından endişe ediliyor.

Yakın zamanda Kürtler tarafından kuşatılan Urumiye kasabası yeniden kritik bir durumdadır. Kürt lider, İranlı köylülere karşı işledikleri aşırılıklardan dolayı adamlarından 30'unu çarmıha germiştir.

Tahran'dan gelen bir telgraf, Farsların Kürt olan Sucbulak'ı bombaladığını bildirmektedir. Kayıp 100 ölü ve 150 yaralıdır. Farslar, Urmiye civarındaki Kürt köylerini yağmalamaktadır.

Türk tarafındaki Kürt aşiret reisleri, İranlı bir Kürt olan Hamza Ağa ile güçlerini birleştirmiştir. Müttefik kuvvetler 153.000 kişiden oluşmakta olup çoğunluğu Henry tüfekleriyle silahlanmıştır.

İRAN'DAKİ SORUNLAR. TAHRAN, 12 Kasım. — Eski bir İran Harbiye Nazırı, İran Başkumandanının ağır hastalığı ve bildirilen ölümü üzerine savaş bölgesine gönderilmiştir. Kürt liderlerinden bazıları teslim olmuş, diğerleri ise kaçmıştır.

Amerikalılar Tahran'a Ulaştı — Aşırılıklar İşledikleri İçin Otuz Kürt Çarmıha Gerildi.

(Dernek Haberleri.) Pazartesi, bu ayın 6'sında şunlar gerçekleşecek: Akşam saat 7'de Coğrafya Cemiyeti'nde (Üniversite'nin VII. Konferans Salonu), Bay Dr. H. Freiherr von Handel-Mazzetti'nin " Kürdistan 'a Yaptığım Seyahatin Sonuçları Hakkında Ön Bildiri" başlıklı bir konferansı (projeksiyonlu resimlerle);

- İstanbul, 3 Kasım. - Resmî Türk haberlerine göre, Ermeniler önceki gün Diyarbekir vilayetinin merkezinde camilere saldırmış, bu sırada her iki tarafta da ölü ve yaralılar olmuştur. Düzenin sağlanması için önlemler alınmıştır. 

Kürt orduları Persistan'ı istila ediyor; gelen telgraflar, Şeyh Abdullah [Ubeydullah] komutasında 20.000 kişilik bir ordunun Tebriz üzerine yürüdüğünü bildiriyor.

Türk Basınının Sesi. İstanbul, 1 Kasım. - Türk basını, bir müdahaleye karşı çıkmayı sürdürmektedir. "Tanin" şöyle demektedir: Osmanlı kuvvetlerinin henüz düşman topraklarına girmediği bir anda büyük devletlerin müdahalesini kabul etmek, Rumeli ile Osmanlı arasındaki her bağı koparacak bir müdahale olacağından, Osmanlı için intihar anlamına gelir. Osmanlı'nın güçleri henüz tükenmemiştir. Suriye, Mezopotamya, Kürdistan ve Anadolu'nun bir kısmından gelen birlikler henüz savaşa katılmamıştır. Ya kesin bir zafer kazanılmalı ya da kesin bir yenilgiye uğranmalıdır.

Kürt Ayaklanması. TAHRAN, 29 Ekim - Osmanlı topraklarındaki Kürdistan'dan, İran'ın Azerbaycan eyaletine sınırı tekrar geçen Kürt aşiretlerinin bölgedeki faaliyetlerini sürdürdükleri ve aynı adlı gölün yakınındaki Urumiye kasabasına ulaştıkları haber alınmıştır.

İRAN. Kürtler Büyük Kayıplarla Yenilgiye Uğratıldı. TAHRAN, 1 Kasım. — Urmiye'yi kuşatmış olan Kürtler, büyük kayıplarla yenilgiye uğratıldı. Urmiye bölgesinin tamamını boşalttılar. Morajbulak bölgesini işgal eden Kürt reisler, Magaha yakınlarında Tebriz Komutanının birliklerine teslim oldular. Kürtler ayrıca Dardibulak'ı da boşalttılar.