Kela Pazû

Utanç tablosu BAKÜ, 27 Eylül - Kızıl Hilal Cemiyeti, Kürdistan'a gönderilmek üzere bir hekim ekibi örgütledi. Ancak gönderme işi, ekibe alınan hekimin çalışma yerine gitmeyi reddetmesi sonucunda aksadı. Hekim ihtiyacına dair ilana ise başka hekimler cevap vermedi.

Şuşa • Hayvanlarda veba. Kürdistan köylerinde küçük ve büyükbaş hayvanlarda veba yaygındır. Veteriner hekim bulunmamaktadır. Acil yardım gereklidir.

 Şuşa, 21 Ekim (Muhabirimizden telgrafla) ●● Göçebe sorunu bu yıl hiçbir sürtüşmeye yol açmadı. Göçebe mevsimi, göçebelerin izlediği güzergâh üzerindeki kaçınılmaz küçük anlaşmazlıklar sayılmazsa, oldukça iyi geçti. Göçebelerin otlatma/ezme nedeniyle verdiği zararlar yüzünden çıkan bu anlaşmazlıklar yerinde hızla çözüldü.

⁂ Marağa'da Arkeolojik Kazılar. 2 Amerikalı bilim insanı, botanik araştırmaları ve arkeolojik kazılar yapmak üzere Marağa'ya (İran Kürdistanı) geldi.

Kronik. Harp Olayları Kroniği. 6 Ekim:

KAZALARDAN ZANGEZUR'DA (Muhabirimizden) Sisian bölgesinde yeni okullar. Sisian bölgesinin Karakilise köyünde, 1 Ekim'de köylü gençliği için dört öğretmenli bir yedi yıllık iş okulu açıldı. Cari öğretim yılında okulun 5 grubu olup, bunların 4'ü birinci basamak, 1'i ikinci basamaktır. Nüfus, eksikliği uzun zamandır hissedilen bu okulun açılışını memnuniyetle karşılıyor. Bölgede ayrıca Aguli ve Urut köylerinde 1. basamak Türk iş okulları açıldı.

Bir Kürt Liderin Boyun Eğmesi. İstanbul, 14 Ekim. - Kürtleri Osmanlı’ya karşı isyana kışkırtmaktan şüphelenilen Kürt lider Abdürrezzak Bey Bedirhan, gazetelerin bildirdiğine göre Türk makamlarına boyun eğmiştir. Bunun üzerine kendisinin Türk makamlarından Osmanlı’ya yerleşme izni aldığı söylenmektedir.

Tefrika. Kars. (Asya savaş meydanındaki özel muhabirimizden.) Başkarargâh Kerçane, Eylül başı.

RAPOR ÜZERİNE MÜZAKERELER 8 Ekim sabahki oturumda, halk komiserinin (narkomfin) raporu üzerine müzakereler başladı. Müzakereler sırasında her iki bütçe de en kapsamlı şekilde ele alındı. Müzakerelerde söz alan yoldaş Şirali Ahundov (Lenkoran), tahsisatların çeşitli uyezdler arasındaki dağılımı üzerinde durdu.

Konstantinopel, 25 Eylül. (Orij. Telgr.) "Pol. Korr."un bildirdiğine göre: Ermenilerin Paris'te "Ermeni Cemiyeti" adı altında, siyasi olup ihtilalci olmayan bir faaliyet yürütmesi öngörülen bir komite kurma kararının haberi, Yıldız Sarayı çevrelerinde beklenenden daha olumsuz bir etki yaratmıştır; zira bu çevrelerde, özellikle Fransa ile Osmanlı arasındaki ilişkilerin kesilmesinin ardından, söz konusu komiteye Fransız hükümeti tarafından desteğin eksik kalmayacağı düşünülmektedir.

 Doğu'nun Kavimler Karmaşasında F-o. Balkan bölgesinde Avrupa çarpışıyor ve Asya ile Afrika da, boş durmayan katılımcılarını gönderiyor. İki kampta birbirinin karşısında duran ırkları ve kabile mensuplarını incelediğinizde, burada hemen hemen tüm Avrupa halklarının, birçok Asya halkının ve Afrika kabilelerinin temsilcilerinin bulunduğunu göreceksiniz.

Sovyet Kürdistanı. Karayolları ve telgraf iletişimi Yerel örgütlerin çabalarıyla 6 okul binasının onarımı tamamlanmakta ve ilgili pedagojik personelin eğitimi için 96 öğretmenlik kurslar açılmıştır. Ayrıca Kürdistan ilçe komitesi tarafından, ikinci mezuniyetleri birkaç hafta içinde gerçekleşecek olan siyasi kurslar açılmıştır.

ZAKAVKAZYE. ZAKAVKAZYE FEDERASYONU ÜZERİNE. KULAKLAR SOVYETLERDE KÖŞE BAŞINI TUTUYOR.

 KÜRDİSTAN MADEN SULARI Kürdistan kendi peygamberini bekliyor, fakat bilindiği üzere, kişi kendi vatanında peygamber olmaz. Bu yüzden, Kürdistan uyezdinin Kuturina bölgesindeki maden suları ilkel bir durumdadır; ne herhangi bir banyo, ne de bir sundurma ya da barınak mevcuttur. Oysa buraya her yıl Kürdistan'ın her köşesinden büyük kitleler akın eder; bu sular onlara gözle görülür bir rahatlama sağlar ve halk bunların şifalı olduğuna inanır.

 Budapeşte, 4 Eylül. - Etkili bir Pan-Slavist lider tarafından yönlendirilen bir Moskova gazetesi, büyük bir vurguyla, gelecekte Rusya ile Avusturya-Macaristan arasındaki ilişkiler üzerinde belirleyici bir etkisi olacağı iddia edilen Doğu meselesinde yeni bir dönemi haber veriyor.

 St. Petersburg, 28 Ağustos. (Orijinal Muhabir) Rus Asya Ordusu hakkındaki haberleri aşağıda sürdürüyorum. Aşağıdaki raporlardan da göreceğiniz üzere, Rus tarafında Muhtar Paşa'nın taarruzuna dair en ufak bir hazırlık dahi yoktu; nitekim 25'inde böyle bir taarruz gerçekleşti.

Tefrika. Lübnan Şatosunun Hanımı. Güncel bir siyasi roman. Fransız birlikleri, Suriye'deki Fransız nüfuz konumunu korumak için çetin bir mücadele veriyor. Dürziler ve Bedeviler, Fransız yöneticilere karşı şiddetli bir isyan halindeler. Fransızlar uçsuz bucaksız çölde birbiri ardına yenilgiye uğruyor. İngiliz kaynaklarından alınan son haberlere göre, Fransızların rahatlamak amacıyla getirdikleri Senegalli birlikler —tıpkı Dünya Savaşı'nda da çeşitli sömürgelerden pek çok yerli savaşçıyı kullandıkları gibi— isyan etmişler. Tek kelimeyle: Beyrut'taki Fransız komutanlığı aylardır kötü bir durumda ve Fransa'nın siyasi ve mali durumu Ön Asya'daki bu sancılı yüklenme nedeniyle olumsuz etkileniyor.

Kararnameler ve yönetmelikler. ZSFSR [Zakafkasya Sosyalist Federatif Sovyet Cumhuriyeti] ZAKAFKASYA MERKEZİ YÜRÜTME KOMİTESİ VE HALK KOMİSERLERİ SOVYETİ KARARNAMESİ.

 Erimez Karargâhı, Kerhane civarı, 23 Temmuz. (Özel muhabirimizden.) 20-29 Temmuz tarihli Savaş Günlüğü. (Son.)

 Erimez, Kerçank yakınlarındaki Başkarargâh, 29 Temmuz. (Özel muhabirlerimizden.) -  20-29 Temmuz arası savaş günlüğü. Günlerin çabucak geçip gittiği söylenemez.

Petersburg, 12 Ağustos. (Orijinal Muhabir) - Bugün bana yeni ulaşan bazı özel mektuplar sayesinde, Rusya'nın Asya ordusuna dair raporlarıma devam edebilecek duruma geldim. Muhabirimin mektuplarını aşağıda hiçbir yorum katmadan, kelimesi kelimesine aktarıyorum:

Pera, 16 Ağustos. (Orijinal Telgraf) - Asya'da, sağ Rus kanadının öncü birliği Tennek yakınındaki Horevank'a kadar ilerledi. 

 St. Petersburg, 8 Ağustos. (Orijinal Muhabir) 28 Temmuz tarihli mektubumda size Rus Kafkas Ordusu'nun Zevin Muharebesi'nden temmuz ortasına kadarki hareketlerini rapor etmiştim. Bugün, bu raporu 21 Temmuz'a kadar devam ettirme durumundayım.

Ön Asya'da Savaş Tehlikesi. Türkiye'nin Kürtlere Karşı Mücadelesi. Kıtamızın güneydoğusunda siyasi ufukta koyu fırtına bulutları yükseliyor. Türkiye ile İran arasında uzun süredir, kargaşalı bir çatışmaya yol açma tehlikesi taşıyan bir anlaşmazlık birikmiş durumda. Dış nedeni Kürtlerin Türk topraklarına tekrarlanan akınları oluşturuyor; ancak daha derin sebepler, Akdeniz ile Hazar Denizi arasındaki ticari ve stratejik açıdan önemli kara parçası üzerinde iki imparatorluk arasındaki hakimiyet rekabetidir.

SOVYET TRANSKAFKASYA ASSR’de yönetici kadroların tasfiyesi BAKÜ, 12.VIII. VKP(b) Merkez Kontrol Komisyonu bünyesinde, Merkez Kontrol Komitesi üyesi yoldaş Nikitin ve Azerbaycan Komünist Partisi (AKP(b)) Merkez Kontrol Komitesi üyeleri yoldaş Teymur Hüseyinov ve Yusuf Caferov’dan oluşan alt komisyon, ASSR’deki yönetici kadroların denetimini tamamlayarak döndü.

Alexandropol, 9 Ağustos. (Resmi.) Tergukassoff'un kolordusunun karşısında bulunan Türk kolordusu, ayın 5'inde, Çingili geçidinden Karavansaray geçidine kadar tüm hat boyunca taarruza geçti; Başıbozuk ve Kürt çeteleri, 6 tabur tarafından desteklenerek, Jora ve Kundşaha köylerinden gelerek, bütün gün direnen Rus karakollarını püskürttüler.

St. Petersburg, 6 Ağustos. (Orijinal Muhabir) Tebriz’den bugün, 21 (9) Temmuz tarihli, aşağıda yer alan ilginç mektubu aldım: İran Kürtlerinin Türk askerî harekâtına katılımı.

DAĞLIK KARABAĞ, ZENGEZUR VE KÜRDİSTAN’A KEŞİF GEZİSİ 7 Ağustos'ta, Zafkavkaz Merkez Yürütme Komitesi (ZakTsIK) bünyesindeki Kafkas Ötesi Bilimsel Derneği tarafından organize edilen; Dağlık Karabağ, Kürdistan ve Zengezur bölgelerinin siyasi-ekonomik ve tarihi-etnolojik incelemesini yapmak üzere bir keşif heyeti Stepanakert'e hareket etti.

St. Petersburg, 3 Ağustos. (Orijinal Muhabir) Bayezid Kalesi'nin, sayıca üstün bir düşmana karşı yürüttüğü o çetin savunma episodunun, Rus savaş tarihinin kayda değer bir sayfasını dolduracağı tartışılmaz bir gerçektir.

"Times" gazetesi, Korgeneral Valentin Baker Paşa’nın Osmanlı hükümeti tarafından muhtemelen Kürdistan’da önemli bir mülki ve askeri göreve atanacağına inanmak için nedenler olduğunu düşünmektedir.

SOVYET KÜRDİSTANI İpekçilik. 1922 yılına kadar komünel idare bölümü tarafından toplam 500 kutu ipek böceği tohumu dağıtıldı. Şu anda ilçe komitesi ve komünel ekonomi idaresi, ipekçiliği yeniden canlandırmak için tüm önlemleri alıyor. Bu yılki bol koza hasadı, gelecekteki başarılı çalışmaların teminatıdır.

3883 KULAK ÇİFTLİĞİ KAMPANYANIN ÖN SONUÇLARI BAKÜ, 5 Ağustos. (Muhabirimiz). Narkomfin'de (Halk Maliye Komiserliği) muhabirimize şunlar bildirildi: "Zirai vergi nesnelerinin kaydı, ASSC'de (Azerbaycan Sosyalist Sovyet Cumhuriyeti) genel olarak tamamlandı.

St. Petersburg, 28 Temmuz, Akşam. (Özel Muhabir) Rus ordusunun saflarında hizmet veren, çok övülen Müslüman milislerin güvenilirliği ve Rus sınır bölgelerindeki ruh hali hakkında, Erivan Valiliği'nden aşağıdaki raporu alıyorum:

Ermeniler Arasında İnfial. ​İstanbul, 29 Temmuz. - Ermeni gazeteleri büyük bir tepkiyle şu olayı aktarmaktadır: 4. Ordu Komutanı Osman Paşa, Muş ziyareti vesilesiyle kendisini karşılamaya gelen Ermeni heyetine tehditkâr ve hakaretamiz sözler sarf etti. Osman Paşa, Ermenilerin bağımsızlık peşinde koşan vatan hainleri ve ihtilalciler olduğunu iddia etti. Kürtlerin Ermenilerin kurbanı olduğunu savunan Paşa, bu nedenle hükümetin 20 yıldır Kürtler tarafından işgal edilen toprakları Ermenilere geri vermeyeceğini belirtti.

St. Petersburg, 20 Temmuz. (Orijinal Muhabirlik)  - Bugün Aleksandropol'den bildirildiğine göre, Büyük Prens Mihail Nikolayeviç, hatalı bir şekilde iddia edildiği gibi Tiflis'e gitmemiş, bilakis Tergukasov kolordusunun kalıntılarını gözden geçirmek üzere Erivan üzerinden Iğdır'a hareket etmiştir.

  - Erzurum'daki İngiliz konsolosu, Ermenistan'da düzensiz Türk birlikleri ve Kürt grupları tarafından ağır şiddet eylemleri gerçekleştirildiğini bildirdi; bu nedenle Konstantinopolis'teki İngiliz temsilcisine, Bâb-ı Âli nezdinde bu konuda girişimlerde bulunması talimatı verildi.

Rus Kafkas Ordusu'nun geri çekilmesi üzerine "Politische Korrespondenz"in Tiflis muhabiri şunları yazıyor:

Tahıl, Pamuk, Tütün ZSFSR (Transkafkasya Sosyalist Federatif Sovyet Cumhuriyeti) Merkez İstatistik Ofisi verilerine göre, temmuz ayının ilk yarısı hava koşulları nedeniyle Transkafkasya tarımı için elverişsiz geçmiştir.

Savaş. Budapeşte, 21 Temmuz. - Bulgaristan'daki daha önemli ve bize coğrafi olarak daha yakın olan gelişmeler, bir süredir dikkatimizi Ermeni Yaylası'ndan uzaklaştırdı.

Taşra Bütçeleri. Tahran'daki özel bütçe komisyonu, Muhammere limanı şehir bütçesini 9.000 tümen, Sucbulak (Kürdistan) şehir bütçesini ise 3.410 tümen olarak belirledi.