Kela Pazû

Petersburg, 31 Ocak. -  Gazetelerin İngiltere'nin Kürtler tarafından İran topraklarının ihlaline çanak tuttuğuna dair haberlerine karşılık "Agence Russe", İngiliz ve Rus büyükelçilerinin Bâb-ı Âli nezdinde İran lehine müdahalede bulunduğunu; Bâb-ı Âli'nin Kürtlerin saldırılarını engelleme sözü verdiğini belirtiyor. Diğer haberlere göre General Skobeleff, Teke Türkmenlerini takibini, Gok-Tepe'den 60 kilometre uzaklıkta bulunan Aşkabat'a kadar sürdürdü.

 X. Konstantinopolis, 18 Ocak. (Orijinal Muhabirlik)

 — Sultan Mehmed'de geçtiğimiz hafta meydana gelen kanlı çatışma hakkında zaten haber almıştık. Devlet Havadis'in son bilgilerine göre bunun sebebi şudur:

(Dernek Haberleri.)

"Voyage au Mont Ararat par Jules Leclercq". Paris, 1892. E. Plon, Nourrit & Comp. Bu hoş bir üslupla yazılmış seyahat kitabının yazarı, Brüksel İstinaf Mahkemesi'nde görev yapan seçkin bir yargıçtır; o, tatillerini yerleşik yeryüzünün en uzak köşelerini gezmeye ve edindiği tecrübelerle seyahat edebiyatını zenginleştirmeye ayırmaktadır.

Erzurum'dan 31/12 Kasım tarihli haberlere göre; geçtiğimiz günlerde, İran'daki Urmiye civarında bulunan yerleşim yerlerinden hareket eden iki yüz ila üç yüz atlıdan oluşan bir Kürt-Fars çetesi, sınırları geçerek Übeydullah isminde bir Osmanlı Kürdü'ne ait olan Zeran adlı köye girmiştir.

 T. Rahim Hüseyinov T. Rahim Hüseyinov (Kürdistan İcra Komitesi Başkanı), oturumun dikkatini ormancılık faaliyetlerindeki eksikliklere çekmektedir. Yeni ormanlar dikerek orman alanlarını genişletmek ve elimizde bulunan ormanları rasyonel bir şekilde kullanmak gereklidir. Transkafkasya orman bakımından zengindir. Sorun şu ki, yolların olmaması nedeniyle bu ormanı genellikle gerekli olan bölgelere sevk etmek imkansızdır. Dağ patikalarından orman nakli yapmak imkansızdır. Bu nedenle ormanı demiryoluyla RSFSC'den getirmek zorunda kalıyoruz, bu da çok pahalıya mal oluyor. Önümüze, Transkafkasya'nın ormanlık bölgelerine uygun ulaşım yolları oluşturma görevini koymalıyız.

Kürtlerin ayaklanması büyük bir önem arz ediyor. Bazıları, bunun Rusların müdahalesine yol açabileceğinden ve bir 'Ermenistan Prensliği' kurulmasına neden olabileceğinden korkuyor.

Konstantinopolis, 12 Aralık. (Resmî Türk kaynağından.) Avrupa gazetelerinin bir kısmının Osmanlı'daki ve Konstantinopolis'teki durum hakkında abartılı haberler yayımlamaya hâlâ devam etmesi burada büyük bir üzüntüyle karşılanmaktadır.

Petersburg, 9 Aralık. (Orijinal Telgraf) "Daily Telegraph"un haberi: Tebriz'den, bugüne kadar Şeyh Ubeydullah'a bağlı olan İran Kürtlerinin İranlıların tarafına geçtiği haberi geliyor. Sadece korkudan Şeyh'e katıldıklarını söylüyorlar. Kürtlerin firarı, Ubeydullah'ın gücünü çok zayıflattı. Onun karşısında duran İran ordusu 40.000 kişilik 3 kolordudan oluşuyor. Kesin hareketler bekleniyor ve Savuk-Bulay'da karargahı bulunan Ubeydullah'ın oğlu Şeyh Kadir'e karşı büyük çabalar gösterilecek. Yakında teslim olmaya zorlanacağı bekleniyor.

Asi Kürtlerin liderinin kardeşi, bir uzlaşma göreviyle Diyarbakır'a gönderildi.

Bugünün Tiyatroları. Hofburgtheater. İlk kez: "Schönwiesen." (Başlangıç saat 7.)

Londra, 27 Kasım. "Daily News" gazetesi Odessa'dan, Kafkasya Ordusu Genel Komutanı General Şeremetev'in acilen Petersburg'a çağrıldığını; Tiflis'te bu durumun genel olarak Anadolu'daki huzursuz durumla veya Kürtlerin tehditkâr tutumuyla bağlantılı şekilde yorumlandığını bildiriyor.

Sovyet Rusya’nın Kürt Politikası İran’daki Son Olaylara Dair Cenevre, 24 Kasım - (Interinf) İran'daki son olaylarla güncel bir aşamaya giren Kürt sorunu, Sovyet Rusya'nın yeni Kürt politikası nedeniyle İngilizlerin Orta Doğu politikası açısından tatsız bir dönemeç aldı. Birkaç yıl öncesine kadar Kürtler, İngilizlerin Irak Araplarına zorluk çıkarmak amacıyla elinde tuttuğu bir kozdu.

HEP AYNI. (Kürdistan, Azerbaycan). Kürdistanlılar arasındaki parti çalışmasında iki temel husus göze çarpmaktadır — kadınlar arasındaki çalışma ve kooperatif çalışması. Kocanın sürekli tehditleri, itaatkârlık, boyun eğme ve kendi "efendisinin" emirlerini sorgusuzca yerine getirme — bütün bunlar bugüne kadar hâlâ ortadan kaldırılamamıştır.

Petersburg, 24 Kasım - İçişleri Bakanı Kont Melikoff, Livadia'ya hareket etti. "Golos", İran sınırından şunu bildiriyor: Kürtler Tebriz'i tehdit ediyor. Tebriz'deki Rus konsolosuna derhal Tiflis'e gitmesi talimatı verildi; buradan, İran sınırında konuşlu Rus müfrezesinin takviye alacağı sonucu çıkarılıyor.

EĞİTMEN YETERSİZ. (Azerbaycan, Kürdistan). Komsomol çalışması bizde her geçen gün daha da genişliyor. Örgüt 1.039 üye ve aday üyeyi kapsıyor. Bütün büyük yerleşim yerlerinde hücreler faaliyet gösteriyor; toplam olarak 28 tanesi kurulmuş bulunuyor. Komsomol üyelerinin çoğu ırgatlar ve en yoksul köylülerin oğulları.

Sevgili Tanrı’ya bir çalım atan adam. – Bir Rus hikâyesi. – II. (Son.) Sonunda zor bela kıyıya ulaşmışlardı. Peder Cyprian, Grigori'yi evinde en misafirperver şekilde ağırladı; onun dinlenebileceğini, atının da gayet iyi barınabileceğini ve yarın sabah Tanrı'nın izniyle Nizhny Novgorod'daki pazara yola koyulabileceğini söyledi.

I. Kraliyet Yolculuğu Üzerine. Port Said, 16 Kasım. - Kutsal Topraklar'a yapılan kısa yolculuktan önce Majestelerinin maiyetinden ayrıldığımı ve onlarla ancak şimdi tekrar bir araya geldiğimi biliyorsunuz.

LAÇİN ŞEHRİ İÇİN VERGİ KOLAYLIKLARI Azerbaycan Halk Komiserleri Şûrası (SNK), Laçin şehrinde (Kürdistan) bulunan devlet, kooperatif ve özel işletmelere vergi kolaylıkları tanınması talebiyle Zakavkaz Halk Komiserleri Şûrası'na başvurmuştur.

ACABA YARDIM ETMEYECEKLER Mİ? (Azerbaycan, Kürdistan). Köylü kadınlar arasında çalışma yürütmenin okul olmadan mümkün olmadığı defalarca yazıldı.

Budapeşte, 10 Kasım. - İngiliz devlet adamlarının Bâb-ı Âli’ye karşı takındıkları sert ve kaba ton ve bunun Petersburg’da dahi ürperti uyandıracak derecede önemli duyulması, Büyük Britanya’nın Osmanlı İmparatorluğu ile olan değişken ilişkiler tarihinde kesinlikle yeni bir durum değildir.

Ruslara Karşı Kürtler. ​Berlin, 6 Kasım (Özel). "Lokal-Anzeiger" Kopenhag'dan bildiriyor: "Temps" gazetesinin Petersburg çıkışlı haberine göre Kürt aşiretleri Marna yakınlarında Ruslara saldırdı, ancak onlar tarafından geri püskürtüldü.

İstanbul, 8 Kasım. Resmî Türk kaynağından bildirildiğine göre, Erzurum'dan gönderilen kuvvetler, Müslümanlar ve Hristiyanlar tarafından iskân edilen Manis (Tercan) kasabasını, "Kürt" ve Laz kıyafetleri giymiş 200 kişilik bir grubun kuşatmasından kurtarmayı ve saldırganları dağıtmayı başarmıştır. Aynı kaynağa göre, tanınmış bir Ermeni, evinde fişek hazırlarken tam o sırada tutuklanmıştır. Ayrıca asker ve devlet memuru kıyafeti giymiş başka birkaç Ermeni de tutuklanmıştır.

Tiflis, 3 Kasım. (Orijinal Telgraf) „Presse“ gazetesinin haberi: Buraya nakledilen yaralı bir Rus kurmay subayı şu haberi veriyor: Alacadağ Muharebesi'ndeki Türk operasyonları, İngiliz ataşesi General Kemball tarafından yönetildi; Türk yenilgisi, Muhtar'ın dikkatsizliğinin ve firari Kürtlerin sağladığı iyi istihbarat hizmetlerinin bir sonucuydu.

 Viyana, 3 Kasım. (Orijinal Telgraf) Buradaki İran Elçiliğine, 1 Kasım tarihli Tahran çıkışlı aşağıdaki telgraf ulaşmıştır: General Teymur Han, Kürtleri tamamen mağlup etmiş ve Urmiye'ye girmiştir. Kendisi şu anda General Hasan Ali Han ve Hişmetü'd-Devle ile birlikte, her türlü geri çekilme yolunu kesmeye çalıştığı düşmanları takip etmektedir.

 Budapeşte, 2 Kasım. Osmanlı-Pers sınırındaki ayaklanma ve Kürtlerin ilerleyen hareketi hakkında bugüne kadar bize ulaşan karmaşık haberler, diplomasinin Batı Asya'nın Müslüman dünyasında yol açtığı kaosu daha da büyümüş göstermeye gayet müsaittir.

Meşhed, 29 Ekim. "Daily News"in haberi: Abdullah komutasındaki 20.000 Kürt, Tebriz üzerine yürüdü ve yol üzerinde Savuçbulak'ın tüm nüfusunu kılıçtan geçirdi.

OKUL YOK, KÖY OKUMA EVİ YOK, KULÜP YOK. (Azerbaycan, Kürdistan). Çalışmamızda zayıf bir nokta var — bütün köylerde okulların bulunmayışı. Kulüp de yok, köy okuma evleri (izba-çitalnya) de yok, kısım kısım kulüpler ve kültür köşelerinden söz etmeye bile gerek yok.

TARLA FARELERİNE KARŞI MÜCADELE. GORİS, 28 Ekim. Goris şehri bölgesine bağlı 8 köyün tarlalarında tarla fareleri ortaya çıktı. Tarla fareleriyle mücadele için Halk Toprak Komiserliği (Narkomzem) tarafından eğitmenler görevlendirildi. Tarla fareleri 6.000 desyatin araziyi sarmış durumda. Köylüler ücretsiz olarak iş gücü sağlıyor. Tarla farelerinin kesin olarak yok edilmesi için Kürdistan İcra Komitesi'nin de yardımına ihtiyaç var, çünkü tarla fareleri Kürdistan'ın sınır bölgesinde de ortaya çıkmıştır.

KÖYLÜ KADIN KÖŞESİNE İHTİYAÇ VAR MI? (Azerbaycan, Kürdistan uyezdi).

(Avusturya Müzesi.) Yeni sergilenenler: "Tirol Eyaletinden Albüm". Eski Tirol Valisi sıfatıyla Ekselansları Başbakan Kont Taaffe için bir anı; ülkenin öne çıkan noktalarının manzara fotoğraflarından ve kapağında bitkileri, çiçekleri ve ulusal tarzdaki figürlü sahneleri tasvir eden oyma bir kabartma bulunan bir kutu içindeki zengin süslemeli bir ithaf yazısından oluşmaktadır.

 Kostantiniyye, 24 Eylül. (Orijinal Telgraf) -  Ermeni gazetesi “Tercüman-ı Efkâr”, Kürtlerin Van’daki İngiliz konsolosuna saldırdığını bildirmektedir. Konsolosun koruma kıtası saldırıyı püskürttü.

KÜRDİSTAN'DA REFORMLAR. Kürdistan'daki reformlar adliye alanından başlıyor. Bu yıl hukuk okulunu bitiren yüz kişinin tamamı, Kürdistan'da sorgu hâkimi görevlerine gönderiliyor. Yakında adliye komiseri de durumu incelemek üzere bizzat Kürdistan'a bir gezi yapacak.

Milletler Cemiyeti Önünde Musul Büyük Britanya'nın, Irak'ın kuzey sınırının belirlenmesi konusundaki Türkiye ile olan anlaşmazlığını Milletler Cemiyeti'ne taşımış olmasıyla, ulusların bu genç forumunun kırılması zor bir cevizle karşı karşıya kaldığı söylenebilir.

KÖYE GAZYAĞI Köyümüz gazyağına muhtaçtır. Gazyağı köye çok güç ulaşmaktadır. Büyük merkezlerde ilgili kuruluşlar tarafından gazyağı depolamak için tanklar kurulmuştur. Ama uzak köylere gazyağı taşınmamaktadır. Svanetya, Raça uyezdi ve Kürdistan gibi bölgelerde gazyağı çok azdır.

KÜRDİSTAN'A YAPILAN BİR GEZİDEN Kürdistan uyezd merkezi için Laçin adında yeni bir şehir kurulmaktadır. Bu şehrin temeli atılmış ve şimdiden 7 ev inşa edilmiştir; 2 ev iki katlıdır ve bunlarda uyezdin bütün Sovyet kurumları yer almıştır. Diğer evler tek katlıdır ve şimdilik uyezd kurumları çalışanlarının konutlarına ayrılmıştır.

"Doğu Postası" gazetesi, Beyoğlu Mutasarrıfı'nın muavini olarak atanan jandarma (zaptiye) albayı Bahri Bey hakkında şu bilgileri vermektedir:

 Ağustos ortasında tarihlenen ve bugün elimize ulaşan Tahran kaynaklı bir rapor, İran'ın batı vilayetlerini, özellikle Azerbaycan bölgesini etkisi altına alan kıtlığın artık sona erdiğini bildiriyor, ancak aynı zamanda bu üzücü belanın sonuçlarının artık en hassas şekilde hissedilmeye başlandığını da belirtiyor.

Tuz yerine şekerleme ve "Essentuki" CİRO YERİNE 1922'DEN KALMA BORÇLAR Abhaz kooperatiflerinde manüfaktür yok Vagharshapat kazasında kooperatifin eylemsizliği