5 Nisan 1856

6 Mart tarihli Trabzon'dan "Times" gazetesine şu satırlar yazılmaktadır:

"6 Şubat tarihli Kürdistan'dan gelen mektuplar, yerli halk arasında bir isyandan söz etmektedir; bunlar silahlı gruplar hâlinde ülkeyi dolaşmakta, Nasturi köylerini yakıp yağmalamaktadırlar. Türk Paşa, küçük bir müfrezeyle birlikte Nurullah Bey'in eski bir kalesine sığınmış, burada yaklaşık 4000 Kürt tarafından kuşatılmıştır. Ayaklananlar karargâhlarını Gever'de kurmuşlar ve reislerinden birini çevredeki tüm bölgenin hâkimi olarak ilan etmişlerdir. Kısa süre önce Gever'den kaçmayı başaran bir adamın ifadesine göre, Kars'ın düşüşünün bu yasadışı hareketlere katkıda bulunduğu hiç şüphe götürmemektedir.

Wiener Zeitung Gazetesi, 5 Nisan 1856. anno.onb.ac.at

Kela Pazû'nun notu: Nurullah Bey, Hakkâri Kürt Miri olarak 19. yüzyılda Osmanlı’nın Tanzimat ve merkezileştirme politikalarına karşı Kürt özerkliğini savunan önemli bir liderdi. Bedirhan Bey ile ittifak ederek direniş gösterdi; Kürt halkının kendi kaderini tayin etmesi için ulusal bir bilinçle hareket ederek şeyhleri, aşiretleri ve diğer toplulukları bir araya getirmeye çalıştığı belirtilir. Osmanlı’nın dağılma sürecinde Hakkari’de geniş bir toplantı düzenleyerek özerk veya bağımsız Kürdistan fikrini ortaya attığı, Botan’ı pilot özerklik alanı yaparak halka seçim ve kendi yönetim hakkı tanıdığı, ancak aşiret rekabeti ve iç çekişmeler yüzünden başarısız olduğu vurgulanır. Direniş Osmanlı güçlerince bastırıldı; Nurullah Bey İran’a sığındıktan sonra teslim olup Girit’e sürüldü. Bu olaylar, Kürt tarihinde erken özerklik mücadelesi ve aşiretçiliğin birliği engelleyen rolü bağlamında ele alınır.