Kela Pazû

Parti Hayatı Bir uyezd partilisinin notlarından. Issız köşe. Kürdistan, Azerbaycan'ın oldukça uzak ve merkezden tamamen kopuk bir uyezdidir. Yerli halk arasında -Kürtler arasında- yoğun bir karanlık (cehalet) var.

Yoksullar Arasında Parti Çalışması Deneyimi Parti tarafından yoksullar arasında çalışma yürütülmesi konusunun gündeme getirilmesinin üzerinden oldukça zaman geçmesine rağmen, Transkafkasya’daki parti örgütlerinde bu yöndeki pratik çalışma ancak 1926 yılında, sovyetlerin yeniden seçimlerinden sonra başladı. ВКП(б)’nin [Bolşevik Komünist Partisi] Merkez Komitesi direktifinin yerel düzeyde tam olarak benimsenmesi oldukça uzun bir dönem aldı.

 Yabancılar Dağlık Karabağ Merkezi Yürütme Komitesi'nin eski eğitmeni Tatevos Grigoryan'ın biyografisi oldukça nettir.

Azerbaycan Kadını Bayramını Nasıl Karşılayacak (Uluslararası Kadın Gününe Doğru) Azerbaycan Komünist Partisi (Bolşevik) Merkez Komitesi bünyesindeki Kadın İşçi ve Köylü Şubesi, Uluslararası Kadın Günü'nün kutlanmasına yönelik bir plan hazırladı. Plan; şehir ve köy konseylerinin yanı sıra sendika ve kooperatif organlarının, kadın işçi ve köylülerin durumunu incelemek üzere komisyonlar kurmasını öngörmektedir.

İRANDUST. Prens Firuz'un Mali Dehaları*) Son günlerde İran'ın siyasi hayatında merkezi bir yer, Maliye Bakanı Prens Firuz tarafından sunulan yeni mali kanun tasarıları tarafından işgal ediliyor. Gazetelerde bunlara büyük makaleler ayrılıyor, konu hakkında mecliste bile beklenmedik bir şekilde hararetli tartışmalar yaşandı, dahası, tasarılar ülkede şimdiden önemli bir yankı uyandırdı, tüccarları ve hatta büyük ölçüde bir dizi vilayetteki nüfusu heyecanlandırdı. Prens Firuz, toplumsal ilgi uyandıran bir figür ve "çarşı haberleri" için bir konu olarak şüphesiz başarıya sahip. Ancak, mali bir deha olarak, tüm çabalarına ve hatta bazı sanayi numaralarına rağmen henüz genel bir kabul görmeyi başaramadı.

ZSFSR'de Kampanya Yaygınlaşıyor Köylü ekonomisini güçlendirme kredisinin hayata geçirilmesi kampanyası yaygınlaşıyor. Cumhuriyetlerin Narkomfinlerine (Halk Maliye Komiserlikleri) ve Zaknarkomfin'e (Transkafkasya Halk Maliye Komiserliği) yerlerden bildirildiğine göre, kampanya geliştikçe köylüler arasında krediye olan ilgi artıyor. Yerlerden gelen raporlarda, köylülerin asıl tahvilleri talep ettiği ve geçici sertifikaları isteksizce kabul ettiği belirtiliyor.

ŞUŞA KÜLTÜR ÇALIŞANLARI KONFERANSI. (Muhabirimizden). Şuşa'da, 1'den 10 Ocak'a kadar süren kültür çalışanları konferansı açıldı. Konferansa Özerk Dağlık Karabağ ve Kürdistan uyezdinin Türk öğretmenleri katıldı.

Siyasi Bakış. 19 Ocak - The Telegraph, geçen gece bize İmparator Napolyon'un meclisleri açtığı taht konuşmasının metnini ulaştırdı.

Doğu Konferansı Lozan, 12 Ocak. - (İsviçre Telgraf Ajansı) Güvenilir bilgilere göre Mezopotamya'nın Arap hükümetinin, Musul sorununu Türklerle dostane bir anlayışla çözmeye meyilli olduğu bildirilmektedir. Buna göre Musul'un Kürtler ve Türkler tarafından yoğun olarak meskûn edilen bölgeleri Türkiye'ye bağlanacak, Arapların yaşadığı bölge kısımları ise Mezopotamya'da kalacaktır. Sınır sorunu hakkında derhal karar verilecektir. (Macar Telgraf Muhabir Bürosu)

NAHÇIVAN ÖZERK SOVYET SOSYALİST CUMHURİYETİ'NDE TUZ ÜRETİMİ ARTIYOR KÜRDİSTAN KÖMÜRÜNÜN ANALİZİ YAPILDI NAHÇIVAN'DA TUZ ÜRETİMİ.

Musul Anlaşmazlığı Bütün İngiliz Akdeniz filosunun Türk karasularına sevk edilmesinin, Lozan'daki Türk heyetinin görüşüne göre, Musul konusunda Londra'nın tavizsiz tutumunu desteklemeye hizmet etmesi amaçlanmaktadır.

Konstantiniyye, 31 Aralık. Maraş Valisi'nin Zeytun'daki isyancıları ikna ederek kendi istekleriyle teslim olmalarını sağlama misyonunun sonucu henüz bilinmiyor. 

Kürdistan'da Bir Ayaklanma. Londra, 29 Aralık. - Konstantinopolis'ten gelen haberler, Kürdistan'da ciddi olaylar yaşandığını bildirmektedir. Tebriz yakınlarında özerk bir Kürt hükümetinin kurulduğu belirtilmektedir. Kürtler ile Farslar arasında şimdiden bir çatışmanın çıktığı ve Farsların 1000'den fazla ölü verdiği ifade edilmektedir. (U. T.-K.-B.)

Yunan Haberlerine Türk Yalanlaması. Konstantinopel, 14 Aralık. - "Agence Ottomane", Atina basını ile Selanik'te yayımlanan "Opinion" gazetesi tarafından yayılan; Türk hükümetinin çok sayıda Rus ve Fransız kilisesini camiye çevirdiği, yetkililerin Ayvalık'taki Yunan metropolitliğini yağmaladığı, metropoliti hapse attığı ve çok sayıda Yunanı tutukladığı, Filistin'deki durumun çok kritik olduğu ve Araplar ile Kürtlerin Filistin'deki Hristiyanlar arasında katliamlar yaptığı yönündeki bir dizi haberi yalanlamaktadır.

 Kafkasya'daki Şimdiye Kadarki Olaylar. İstanbul'dan gelen son haberler, Osmanlı birliklerinin Karadeniz kıyısındaki Batum bölgesine kadar ilerlediğini bildiriyor.

Urmiye'de Rus Şiddet Eylemi. Konstantinopel, 9 Aralık. - Güvenilir kaynaklardan bildirildiğine göre, Rus askeri makamları Urmiye'deki Türk konsolosluğuna zorla girmek istemiş ve bu sırada direniş gösteren bazı Türk askerlerini katletmiştir. Türk konsolosunun, akıl almaz eziyetlere maruz kaldıktan sonra muhafız eşliğinde Tiflis'e götürüldüğü bildirilmektedir. Bazı İranlı toptancıların, Kürtlere fişek tedarik ettikleri suçlamasıyla mahkûm edildikleri belirtilmektedir.

Kürtlere Karşı Bir Mücadele Urmiye, 2 Aralık. - Van’dan gelen, topçu ve piyade birlikleriyle takviye edilen Türk birlikleri, Kürt Şeyhi Taha’ya ait Katuna yerleşim yerine baskın düzenledi. Şeyhin küçük müfrezesi imha edildi ve kardeşi esir alındı. Kürtler 40 kayıp verdi.

Mezopotamya Petrolü Mezopotamya'nın bu petrolü, siyasi dalgaları yatıştırmak yerine kamçılamak gibi garip bir özelliğe sahiptir. Musul yakınlarındaki petrol sahaları yüzünden daha savaşın bitiminden hemen sonra anlaşmazlıklar çıkmıştı ve şimdi bu mesele, Harding'in gözlemci delegesi olarak Lozan'daki konferanslara katılan Amerikan Büyükelçisi Child'ın açıklamasından sonra bir kez daha ön plana çıkmaktadır.

Osmanlı'daki Olaylar. M. Budapeşte, 15 Kasım. - Osmanlı sorunu, Amerikan Senatosu tarafından barış antlaşmalarının onaylanması meselesiyle birlikte siyasi ilginin ön planında yer almaktadır. Sorunun çözümünün ne kadar zor olduğu kadar acil olduğu da gittikçe daha açık bir şekilde ortaya çıkmaktadır.

Rusya Seyahati. İran Sınırından Moskova'ya. Yazan: E. Z. Klözel. Tiflis'ten Moskova'ya: bu 300 verstlik bir yolculuktur. (1 verst = 1067 metredir.) Avrupa Rusya'sının en önemli bölgelerinden birkaçı, Donets Havzası ve Ukrayna üzerinden geçilir. Bakü'de petrol bölgesine, Don üzerindeki Rostov'da Güney Rusya'nın en önemli sanayi limanına ve Harkov'da Rus buğday üretiminin bir merkezine temas edilir. Yine de bu "kesiti" Rusya koşulları için mutlaka belirleyici saymak istemek oldukça tedbirsizce olurdu. Rusya son derece geniş topraklara sahip bir ülkedir ve ulaşım ağı, yeterli bir ekonomik denge sağlamak için çok yetersiz kalmaktadır. Dolayısıyla burada sunulan bilgiler, doğrudan tüm Rusya için geçerli kabul edilemez.

Türk-Rus Savaşı. Birleşik İslam. ("Pester Lloyd"un Telgrafı.) Konstantinopel, 2 Kasım. - Kalabalıklar kitleler halinde Konstantinopel sokaklarında yürümekte ve savaş lehine coşkuyla gösteri yapmaktadır. Afişlerle halka Avusturyalıların, Macarların ve Almanların müttefik; Amerikalıların ve aynı şekilde Bulgarların ise dost olduğu açıklanmaktadır. Sultan'ın halk arasındaki sevgisi sınırsızdır.

İran'da Rus Karşıtı Çalkantı. Viyana, 8 Ekim. - Konstantinopel'den gelen bir habere göre, Tahran'dan ulaşan raporlar tüm İran halkının Rusya'ya karşı son derece düşmanca bir akımın etkisinde olduğunu tespit etmektedir.

Paris, 25 Eylül. - Journal des Débats'ya göre, Yunanistan'ın Milletler Cemiyeti temsilcisi Frangulis, Yunanistan'ın Osmanlı ile olan anlaşmazlığında Milletler Cemiyeti'nin arabuluculuğuna başvurmadığını beyan etti. Yunanistan, Küçük Asya'da büyük devletlerin bir mandasıyla bulunmaktaydı.

Muhabirimizin Telgrafı.  Lahey, 23 Eylül. - Daily Mail, Bakü'den Stockholm'e varan görgü tanıkları tarafından, Bakü'nün Türkler ve Kürtlerden oluşan garnizon tarafından ezici bir askeri kuvvete karşı iki gün boyunca umutsuzca savunulduğunun anlatıldığını bildiriyor.

Kürtlerin Ayaklanması. Londra, 13 Eylül. - Reuter'in Konstantinopolis'ten bildirdiğine göre Kürtler, Ankara'daki hükümete karşı ayaklandı ve aralarında özerklik talebi ile tüm Kürtlerin Türk ordusundan terhis edilmesi talebinin de bulunduğu çeşitli talepler sundular. (U. T.-K.-B.)

Bir Rus-Türk Çatışması. ​Hoy, 6 Eylül. - Albay Didenko komutasındaki bir Rus müfrezesi, Tergever'de Kürtler ile Hristiyanlar arasında meydana gelen çatışmalar üzerine oraya sevk edilmişti; bu müfreze, İran toprağına ilerlemiş olan Türk birlikleri tarafından Hakki yerleşimi yakınlarında ateş altına alındı. Rus birlikleri savaşa tutuştu ve dört saat süren inatçı bir mücadelenin ardından Türkleri kaçmaya zorladı. Türklerin kayıpları çok büyüktür. Rus tarafında ise iki nişancı öldü, altı nişancı yaralandı.

Bir Rus-Kürt Çatışması. İran-Türk sınırında, Türkler tarafından boşaltılan bölgede, Rus birlikleri ile Kürtler arasında bir çatışma meydana geldi. Bir Rus subayı öldürüldü. Ayrıca beş Kürt aşiretinin Türk topraklarına kaçtığı bildiriliyor.

(Vahşiler Kültür Milletlerinden Daha mı İyi Görüyor?) Genel olarak yaygın bir kanı, doğal (ilkel) toplulukların görme gücünün kültürlü milletlerinkinden çok üstün olduğunu iddia etmektedir ve son yüz yılın seyahat romanlarında da Kızılderililerin, Arapların, Kürtlerin ve Gauchoların ne denli olağanüstü gözlere sahip olduğu defalarca anlatılagelmiştir.

"Macar Telgraf Muhabirlik Bürosu" savaş basın karargâhından şunu bildiriyor:

Viyana, 23 Temmuz. -  (Macar Telgraf Muhabir Bürosu'nun özel haberi.) Wiener Allgemeine Zeitung Atina'dan bildiriyor:

Düşman Genelkurmay Raporları. "Macar Telgraf Muhabir Bürosu" Savaş Basın Karargâhı'ndan bildiriyor: ​Rusya.

İran'daki Durum. Kürt Çarpışmaları. Urmiye, 3 Temmuz. - Kırk Kazak ve 40 Kürt'ün eşlik ettiği Rus konsolosu, Uşnu'ya giden yolda, Kalazeva yakınında, Rus karşıtı Abdül-Abek aşiretinden 100-150 Kürt atlısının saldırısına uğradı. Şiddetli bir çarpışma yaşandı; bu çarpışma sırasında Kürtler Diza'ya doğru geri çekildiler. Buradan, imdada yetişen bir müfrezenin baskısıyla, bütün gün süren bir çatışmanın ardından geri püskürtüldüler. Rus tarafında iki Kazak öldü, biri subay olmak üzere altı kişi yaralandı. Ruslara eşlik eden Kürtlerin dört ölüsü ve sekiz yaralısı oldu. Düşman Kürtlerin kayıpları tam olarak bilinmiyor, ancak önemli olduğu belirtiliyor.

Persistan'daki Yeni Menfaat Alanları Dr. Alexander Petrovics'in kaleminden. Budapeşte, 1 Temmuz. - Bu savaşın akışı sırasında Türkler ikinci defa Urmiye Gölü'nün doğusunda ayak bastı ve Tebriz'i işgal etti. Türk karargâhının ilgili raporu, bu ilerlemeyi Osmanlı hükümetinin yalnızca İngilizlerin Güney Persistan'daki en son girişimleriyle mecbur hissedildiği adil bir zaruret ve savunma eylemi olarak yorumlamaya önem vermektedir.

İran Cephesi'ndeki Durum. Rusların Geri Püskürtülmesi. (Pester Lloyd'un Telgrafı.) Stokholm, 29 Haziran. - Resmî Russkij Invalid şunu yazıyor: Kürtlerin kısa süre önce yardığı ve Kirmanşah—Cevanrut—Devanşir yönünde ilerlediği İran-Mezopotamya Cephesi'ndeki durum kötüleşmiştir.

Kafkas Cephesi'nden Rus Raporu. 18 Haziran. - Kalki'nin güneybatısındaki bölgede keşif müfrezelerimiz Türk postalarını geri püskürttü. Ognott'un 10 verst kuzeyindeki Çeliksemath bölgesinde ve Senneh'in [Sine] 30 verst doğusundaki Dehikulan bölgesinde Kürtlerin gerçekleştirdiği bir taarruz hareketi ateşimizle püskürtüldü. Senneh'in 60 verst doğusundaki Baba Gurgur bölgesinde, hatlarımızın gerisinde baskın gerçekleştiren büyük bir Kürt müfrezesini dağıttık.

Kürtler Arasındaki Hareket. Konstantinopolis, 5 Haziran. - Ermeni gazetelerinin bildirdiğine göre, Bitlis çatışmasının ardından sığındığı Rus konsolosluğundan Kürt lider Molla Selim, Kürtlere hitaben bir bildiri yayımlayarak onları yeniden ayaklanmaya çalışmaktadır.

Kürtler İngiliz Yönetimine Karşı. Berlin, 2 Haziran. - Deutsche Allgemeine Zeitung, Kristiania'dan bildiriyor: Morning Post'un bildirdiğine göre, Bağdat'ın kuzeydoğusundaki Kürtler İngiliz yönetimine karşı tam bir ayaklanma içindedir.

Anadolu'daki Çarpışmalar. ​Atina, 16 Mayıs. - ​(Atina Ajansı) Askerî durum değişmemiştir. Dumlupınar yenilgisi, Kürtlerin ayaklanması ve bitmek bilmeyen komplolar nedeniyle çileden çıkan Ankara aşırılık yanlıları, hükümeti ağır baskı tedbirleri almaya zorladı. Bekir Sami istifa etmek zorunda kaldı. (U. T.-K.-B.)

Rus Genelkurmayının Raporu. ​12 Mayıs. - Batı Cephesi: Alışılagelmiş tüfek ateşi, keşif ve havacılık faaliyetleri. Narecz Gölü'nün güneyinde, Stahovecz köyü bölgesinde düşman bir taarruz gerçekleştirdi.

Urfa Felaketi. Zürih, 13 Mayıs. - (Budapeşte Muhabirliği Telgrafı.) Fransız Savaş Bakanı, basının ve siyasetçilerin baskısı üzerine Urfa'daki Fransız garnizonunun felaketine ilişkin oldukça ayrıntılı bir açıklama sunmaktadır.