5 Ağustos 1915

(Vahşiler Kültür Milletlerinden Daha mı İyi Görüyor?)

Genel olarak yaygın bir kanı, doğal (ilkel) toplulukların görme gücünün kültürlü milletlerinkinden çok üstün olduğunu iddia etmektedir ve son yüz yılın seyahat romanlarında da Kızılderililerin, Arapların, Kürtlerin ve Gauchoların ne denli olağanüstü gözlere sahip olduğu defalarca anlatılagelmiştir.

Bilim ise bu sözde gözlemleri reddetme eğilimindedir. "British Medical Journal"ın bildirdiğine göre, kültürlü milletlerin görme gücünün vahşilerinkinden daha zayıf olduğu söylenemez. Göz, optik bir alettir; yetenekleri, nasıl eğitildiğine göre daha güçlü veya daha zayıf olabilir. Vahşilerin avda veya savaşta "daha iyi görüyor" gibi görünmelerinin sebebi, söz konusu toplulukların avcı veya savaşçı olarak kültürlü milletlere kıyasla daha deneyimli olmalarından kaynaklanmaktadır. Cambridge Üniversitesi'nin düzenlediği Torres Boğazı Seferi'nde Dr. Rivers de benzer sonuçlara ulaşmıştır. Genel olarak şu sonuca varılması gerektiğini tespit etmiştir: vahşi ve yarı-uygar halkların görme gücü, ortalama bir Avrupalının görme gücünden üstün olmakla birlikte, sanıldığı kadar büyük bir farkla üstün değildir... Avrupalı seyyahların anlattıklarından beklenmesi gereken o inanılmaz görme keskinliğine sahip değildirler. Tam tersine, tam anlamıyla kültürlü olmayan milletlerin gözünde belirli bir eksiklik bulunduğu görülmektedir. Zira vahşi ve yarı-uygar halklar, dikkat çekici derecede az sayıda veya yalnızca oldukça belirsiz renk adlandırmalarına sahiptirler. Bu durum, gerçekten de defalarca tespit edilmiş olan belli bir renk körlüğüne işaret etmektedir. Yukarıda adı geçen Torres Boğazı Seferi, örneğin incelediği yerlilerde maviye karşı belirli bir duyarsızlık tespit etmiş ve yeşil tonları algılama yeteneklerinin de muhtemelen azalmış olduğunu ortaya koymuştur. Aynı durum Mısır için de tespit edilmiştir. Hindistan'daki Todalar arasında kırmızı ve yeşile karşı daha fazla renk körlüğüne rastlanmıştır. Erkeklerin yüzde 12,8'i bu eksiklikten muzdaripken, kadınlarda bu oran yalnızca yüzde 1,1 olmuştur. Günümüzün yüksek kültürlü milletlerinin görme gücünün, antik çağın kültürlü milletlerininkiyle eşdeğer olduğunu ise daha önce Alexander von Humboldt, şu tespitiyle kanıtlamıştır: Eskilerin şairleri Ülker (Plejadlar) yıldız kümesini tıpkı bizim gördüğümüz gibi görmüşlerdir; zira onlar da yalnızca en parlak altı yıldızı, ancak ayın çok aydınlık olduğu gecelerde de yedinci bir yıldızı ayırt edebilmişlerdir — yani günümüz insanlarıyla aynı görme gücüne sahip olmuşlardır.

Pester Lloyd Gazetesi, 5 Ağustos 1915. anno.onb.ac.at