16 Temmuz 1877

St. Petersburg, 11 Temmuz. (Özgün Muhabir) Kars'ın bombardımanının durdurulması ve birliklerin Aleksandropol'e çekilmesinin, burada zaten tedirgin olan ve yenilgiler yüzünden tarifsiz bir öfkeye kapılan halk üzerinde yarattığı yıkıcı etkiyi tahmin edebilirsiniz.

Daha sabahın erken saatlerinde Kars'ın Türkler tarafından dehşete düşürüldüğü ve General Melikoff'un, Büyük Dük ile birlikte ordusuyla Aleksandropol'e doğru ilerlediği söylentisi yayılmıştı. Bayram günü olmasına rağmen "Regierungs-Anzeiger" ve "Invaliden"in editörlük ofislerine, Asya savaş cephesinden haber almak için akın edildi. Burada da "Askeri Sansür Komitesi"nde olduğu gibi sadece kıt bilgiler verildi. Anlaşılan o ki, yetkili makamlar bu kötü haberi halktan mümkün olduğunca uzun süre saklamayı tercih etmişti.

Rus ana kuvvetlerinin Saim ve Aleksandropol'e çekilmesinin askeri önemi ortadadır. Rus birlikleri üzerinde yaratması gereken moral bozucu ve yıpratıcı etkinin yanı sıra, bu geri çekilme, Rus komutanların savaş cephesini Rus topraklarına kaydırma düşüncesine alıştıklarını göstermektedir. Rus sınır bölgelerinin sakinleri sekiz gündür ülkenin içlerine doğru kaçmaktadır ve bugün Erivan'dan, oradan Tiflis'e yüzlerce ailenin kaçtığı haberi gelmiştir. Resmi telgraf şunu ekliyor: "Ruh hali biraz huzursuz."

Asya savaş cephesindeki durum şu anda şu şekildedir:

Ardahan, Saim ve Bayazid Kalesi hâlâ Rusların elindedir. Ardahan'da kalması için emir alan Albay Komaroff, takviye kuvvetlerle birlikte 4000 adam, 90 topa sahiptir ve 8-10 ay yetecek erzak ve mühimmatı olan 7 sağlam kaleye hükmetmektedir. Albay Komaroff, genel olarak yetenekli bir subay ve enerjik bir savaşçı olarak kabul edilir. Eğer önümüzdeki günlerde Ardahan'ın düştüğü haberi gelmezse, Rusların burada ikinci bir Sivastopol vakası sergileyeceklerini güvenle varsayabiliriz.

Saim, iki ay boyunca aralıksız üzerinde çalışılan tahkim edilmiş bir kampa sahip olsa da, arazi zorlukları nedeniyle üstün kuvvetlere karşı tutulması mümkün değildir. Aleksandropol'e kuşatma toplarının getirilmiş olması, General Melikoff'un, Müşir Muhtar Paşa ile Saim'de değil, Aleksandropol Kalesi'nin surları önünde savaşmaya niyetli olduğuna işaret etmektedir. Savaşın sonucu buna bağlıdır. Rusların zaferi, durumu Zevin savaşından önceki eski haline döndürecektir; ancak bu durumda Muhtar'ın Kars kalesine çekileceğini varsaymak zordur. Eğer Muhtar Paşa kazanırsa, Ruslar için tam bir yenilgi olur: Melikoff o zaman Aleksandropol kalesine kapanmak zorunda kalır ve Kafkasya'daki durum göz önüne alındığında, herhangi bir yardım bekleyemez. Türklerin yeni bir zaferi, Kafkasya'da genel bir ayaklanmaya ve isyancılar tarafından bağlantı yollarının kesilmesine yol açar; Muhtar'ın Kars'a doğru ilerlemesi, Çeçenya ve Terek bölgesinde söndüğü düşünülen isyanı yeniden alevlendirmeye tek başına yetmiştir.

Bayazid Kalesi'ne gelince, General Tergukassoff tarafından kurtarılacağını varsaymak zordur. Eğer birliklerin durumu Iğdır'dan çekilirken General'in Bayazid üzerinden gitmesine izin vermediyse, resmi telgrafa göre - "ayak izlerini takip eden" düşmanla birleşmiş 20 piyade taburu ve 10.000 süvari birliği ile Bayazid'e saldırmayı göze alacağına inanmak daha da zordur; üstelik dağ geçitleri Kürtler tarafından tutulmuştur. General Tergukassoff'un, düşmanı şaşırtmak için bir şaşırtma harekâtı yapması ve Kağızman ile Selim arasında dağınık bulunan birlikleri bir araya getirip General Melikoff'un ordusunu takviye etmesi daha inandırıcıdır. Bu durumda Büyük Dük Mikhail Nikolaievich'in birleşmiş kolordunun komutasını bizzat üstlenmesi muhtemeldir.

Pester Lloyd Gazetesi, 16 Temmuz 1877. anno.onb.ac.at