3 Temmuz 1877

Müşir Muhtar'ın harekat ordusundaki gelişmeler hakkında okuyucularımız, Osmanlı karargâhında bulunan özel muhabirimizin Erzurum'dan gönderdiği telgraflar aracılığıyla bilgilendirilmiştir. Türklerin, ana ordunun merkezindeki Sevin'de ve sağ kanattaki Zeyzbeykan'da gerçekleştirdiği ve artık Rusların da mecburen kabul ettiği silahlı başarıların sonuçları, Loris-Melikov ve Tergukasov'un tümenlerinin önemli ölçüde geri çekilmesinde kendini göstermektedir; öyle ki Muhtar, her iki Soğanlı geçidinin de yeniden tamamen hâkimi olmuştur ve Aras üzerindeki Sırp-Hanik ile aynı zamanda Toprakkale de yakın zamanda Türklerin eline geçmiştir.

Eğer şu anda Türk ordusu, harekata uygun olması için ihtiyaç duyduğu tüm maddi ve teknik araçlara sahip olsaydı, o zaman bir sonraki görevini, büyük çaba ve fedakarlıklarla elde ettiği zaferleri kullanmakta aramalıydı; yani bir aydır kuşatma altında olan Kars kalesini kurtarmak için derhal taarruza geçmeliydi. Ancak Türk savaş yürütme tarzının şimdiye kadarki durumu, paşaların başarılarıyla —eğer bunlar kullanılmaz ve değerlendirilmezse sadece yarım başarı olarak kalacak ve düşmana sadece geçici zarar verecek olan başarılarıyla— yetinip, yeniden Soğanlı Dağı'nda duracaklarından ve Ruslar daha fazla güçlenmeden ve yenilgilerinin etkisi altındayken Kars ovasına inmekte gecikeceklerinden endişe etmemize neden oluyor. — Etkili bir taarruz, sol Rus kanadı olan Tergukasov tümeninin, arkasında bir haftayı aşkın süredir devam eden ve çok şaşırtıcı bir şekilde gerçekleşen Bayezid kuşatması nedeniyle tehlike altında görünmesi nedeniyle şu anda çok daha etkili olmalıdır. Bayezid, bugün dokuzuncu gündür, bazı düzenli birliklerin yanı sıra Kürtler ve silahlı halk kitleleri tarafından sıkı bir şekilde kuşatılmış durumdadır. 26 Haziran'da, muhtemelen Erivan bölgesinden sınırı geçip yardıma gelen General Kalobalay Han'ın yarım tugayı, Bayezid'in kuzeybatısındaki Karabulak'ta bir kısım Türk kuşatma birlikleriyle bir çatışmaya girmiştir; ancak çatışmanın sonucu, General Majör Kalobalay Han'ın Orgov'a, yani Rus topraklarına geri çekilmek zorunda kalmasıyla yeterince belli olmuştur; kendisinin de belirttiği gibi, "Erivan, Akstafa ve Aleksandropol'den gelmesi gereken takviye kuvvetleri bekleyerek". Beklenen takviyeler gelmeden önce harekete geçmek ve her noktada enerjik bir taarruza girişmek, Türkler için tam zamanında saldırıya geçmek anlamına gelirdi.

Pester Lloyd Gazetesi, 3 Temmuz 1877. anno.onb.ac.at