23 Aralık 1869

İRAN. Tebriz 10 Kasım.— Eklektiki'nin ana makalelerini ilgiyle okuyoruz, gerçi onun da eksikleri var. İran hakkında çok [şey] yok. Tebriz'in iklimi güzel, kuru ve sağlıklıdır. İranlılar çalışkan, hizmete hazır ve misafirperver bir halktır; Türklerin kibrine sahip değillerdir ve Avrupalıları kendilerinden üstün olarak görürler. Ancak yalancıdırlar ve Hükümetleri tarafından yozlaştırılmışlardır. [Bu] topraklar, Yunanistan ile aynı ürünleri üretir. Yunanistan ile ticaret yoktur. Biraz Kifisya şarabı ithal edildi ancak onu biz tüketiyoruz. Ticari kuruluşlar 8 tanedir, bunlardan 2'si tasfiye ediliyor. Ayrıca bir İsviçre ve bir İstanbul Ermeni [kuruluşu] vardır. Avrupa ticareti neredeyse Rus ticareti tarafından karşılanmaktadır. Rus genel konsolosluğu, İngiltere, Fransa, Osmanlı ve Belçika genel konsoloslukları olmasına rağmen, büyük bir nüfuza sahip olarak tüm ulusları kendi isteğiyle korumaktadır. Giritliler Merkez Komitesi'nin hesabında 9.500 Drahmi tutarında bir meblağ görüyorum, bilinmeyen yerlerden; buradaki Yunanlılar olarak bu kadar bir meblağı biz sunduk ve ayrıca belirtilmelidir ki Kalküta'dan daha da fazlasını katkıda bulunduk.— İran'da bu yıl genel bir nüfus sayımı atandı ve yeni bir vergi toplama yöntemi getirildi. Şu anda onu iki ana konu meşgul etmektedir; 1847 Erzurum Antlaşması'ndan doğan Kürdistan'a doğru Türk-İran sınırları meselesi. 1849'da bu amaçla atanan komisyon hiçbir şeyi sonuçlandıramadı ve şimdi 1869'da St. Petersburg'da başka bir uluslararası [komisyon] yeniden kuruldu, ki bu [şu an] görüşmelerdedir. Diğer konu ise, o bölgenin hükümdarının ölmesi ve geride reşit olmayan çocuklar bırakması üzerine, İran Şahı'nın yönetime bir akrabasını atadığı Kürdistan'ın iç yönetimidir. Kürtlerin yerel gururları nedeniyle rahatsız olmaları üzerine, Şah atanan kişiyi geri çağırmak zorunda kaldı ve yerine başka bir kraliyet kanından prensi Genel Vali olarak atadı. Ancak Ağrı dağları civarındaki çeşitli Kürt aşiretleri, Ksenofon'un tasvir ettiği aynı yarı vahşi durumdadırlar ve vergi vererek bağlı oldukları İran Hükümeti, onları kendi egemenliği altında tamamen sakinleştirmekte zorlanmaktadır. Ayrıca İranlıların azılı düşmanı olan komşu Türk halkları tarafından da kışkırtılmaktadırlar.

F.

ΕΚΛΕΚΤΙΚΗ Gazetesi, 1869-12-23, No 50.