Kela Pazû

Konstantinopel, 27 Şubat. (Özel Telgraf) "Pol. Korr." haberi: Anadolu Yüksek Komiseri Müşir Şakir Paşa, Bâb-ı Âlî'ye sunduğu son raporlarından birinde, ilkbaharda Dersim bölgesindeki Kürtleri boyun eğdirmek amacıyla büyük bir askerî harekât düzenlenmesinin gerekliliğini ortaya koydu.

İstanbul, 25 Ekim. - Ermeni ve Türk basını ile Ermeni ve Kürt komiteleri, Kürdistan'daki endişe verici durumlarla yoğun biçimde ilgilenmektedir. "İkdam" ve "Sabah" gazeteleri bugün, Dersim'den Müslüman ve Hıristiyan tüccarların gönderdiği telgrafları yayımlamaktadır; bu telgraflarda, son seferberliğe yol açan ve 100.000 sterline ile 500 askere mal olan, ölüme mahkûm edilmiş Kürt reisi Hüseyin'in, Dersim'e gönderilen komisyon tarafından serbest bırakılmasına karşı protesto edilmektedir.

Türkiye Kürdistanı’nda huzursuzluk mu? Suriye ve Mısır gazeteleri, haziran ayı ortalarında Türkiye’nin doğu vilayetlerinde Kürt aşiretleri arasında huzursuzluklar yaşandığını bildirmektedir. Bu haberlere göre, huzursuzluklar bir taraftan İran ve Suriye sınırındaki, diğer taraftan da geçen yıl Kürt aşiretleri ile düzenli Türk birlikleri arasında gerçek çatışmaların yaşandığı Ağrı bölgesindeki yerleşim yerlerini sarmıştır.

Dersim’deki Kürt isyancı hareketleri henüz bastırılamadı.

Erzurum'dan "Bikt" gazetesine yazılanlara göre Ruslar Nahçıvan'da toplanıyorlar. Kars'ta 400 Kazak ile birlikte bir askeri tabur kalıyor.

Trabzon, 24 Temmuz - Bâb-ı Âli'den kısa süre önce gelen bir emir üzerine, Kürdistan'da konuşlu birliklerden 20.000 asker aceleyle Tuna vilayetlerine gitmek üzere yola çıktı.

Padişah fermanı gereğince Ali Necat Efendi, İzmir vilayeti defterdarlığına atandı ve birinci sınıf ikinci derece memurluk makamına terfi ettirildi.

Güney Kürdistan. Bütün Kürdistan dört gruba ayrılabilir: Farsistan sınırları içinde bulunan doğu Kürdistan; kendine özgü Dersim grubunun dahil olduğu batı Kürdistan; geçen yüzyılın başında ana Kürdistan'ın en huzursuz unsurlarının Kafkasya sınırlarına yakın yerlere göç etmesiyle oluşan kuzey Kürdistan; ve Bitlis, Diyarbekir, Musul vilayetleri ile Hakkari sancağı sınırları içindeki güney Kürdistan.

GÖNÜLLÜ ASKER TOPLANMASI "Vakit" gazetesinden şu bilgileri özetliyoruz: Ünlü reis Bedirhan Paşa'nın oğlu Fahri Bey, Sırp savaşına da gönüllü bir alayla katılmış ve orada yararlık göstererek yaralanmıştı; şimdi ise memleketine yazdığı mektuplarla 40 ila 50 bin kişilik bir asker toplama seferberliği başlatmıştır. Bunların hepsi Dersim'de toplanacak ve orada on bin kişilik başka bir Kürd süvari kuvvetiyle birleşecektir.

​Konstantinopolis, 7 Şubat. (Resmî Türk kaynağından.) - Harput yakınlarındaki Dersim'de Kürtler ile birlikler arasında bir çatışma yaşandığına dair haber resmî olarak doğrulanmamıştır.

Konstantiniyye, 24 Ocak. - 4. Kolordu'nun seferber durumda kalan redif taburlarının kadro sayısının 400 kişiye düşürülmesi emri, Dersim bölgesindeki Kürtlerin tutumu nedeniyle uygulanamaz görülmüş ve iptal edilmiştir.

İstanbul, 15 Ocak. - Harput Vilayeti'nin resmi gazetesinde yayımlanan askeri yeni yapılanmalara ilişkin emir, Kürt süvarilerinin oluşturulmasından değil, Kürt Sancağı Dersim'in dağlık bölgesinde piyade birliklerinin kurulmasından bahsetmektedir; üstelik bu piyadelerin de "Hamidiye" unvanını taşıması öngörülmektedir.

 ​İstanbul, 14 Ağustos. (Özel Telgraf) "Pol. Korr."ın haberine göre: Anadolu'daki Kürtlerin şiddet eylemleri son zamanlarda olağanüstü derecede arttı. Birçok durumda yetkililerin müdahalesi Kürtleri yalnızca yeni kötülüklere teşvik ediyor.

İtaatsiz Kürtlerin Bastırılması Konstantiniyye, 9 Ağustos. - Dersim dağlık bölgesindeki itaatsiz Kürtlere karşı askerî harekâtı yürüten Dördüncü Kolordu Komutanı İbrahim Paşa, evvelki gün neredeyse hiç direnişle karşılaşmadan Dersim'e girmiş ve çevresini işgal etmiştir.

Kürt İsyanı Bastırıldı. — 5000 Ölü mü? Londra, 17 Haziran. - (Inf.) Bu haberin sorumluluğunun kendisine bırakılması gereken Daily Herald, Türkiye'de son üç ay içinde dünyanın en gizli savaşının yaşandığını bildiriyor. 25.000 kişilik bir askerî birlik bu süre zarfında, mensupları Cumhurbaşkanı Atatürk tarafından yeni bir verginin getirilmesinden memnun olmayan ve bu yüzden isyan eden Kürt aşiretlerine karşı savaş yürüttü. Adı geçen gazeteye göre savaş, bugüne kadar yaklaşık 5000 ölüye mal oldu. Buna dair ilk haberler ancak savaş sona erdikten sonra sızabildi.

Kürdistan'daki İsyan. (B.) Türk Devleti'nin batısında, Ekümenik Patriğin Konstantinopel'den sınır dışı edilmesi nedeniyle Yunanistan ile yaşanacak silahlı bir çatışma tehlikesi henüz ortadan kalkmış gibi görünürken, doğuda Kürt isyanı patlak verdi. İsyan hareketinin on iki vilayete yayıldığına –ki bu, başkentin doğusundaki tüm Türk topraklarının isyanın etkisine girmesi anlamına gelecektir– dair Fransız kaynaklı haberler oldukça mübalağalı görünse de, ayaklanmanın nedeninin esas olarak dini kökenli olması Türk hükümetine çok daha büyük endişeler vermektedir. Kürtler, [H.z] Muhammed'in katıksız, saf inancının fanatik takipçileridir.

Kürdistan'daki Ayaklanma. (Pester Lloyd'un Telgrafı.) Konstantinopel, 26 Şubat. - Angora'dan gelen haberlere göre isyancı Kürtler şu anda El Aziz, Diyarbekir ve Dersim vilayetlerinin hakim durumundadır. Bazı Türk birliklerinin ve Türk jandarmalarının isyancılara katıldığı söyleniyor. İsyancıların makineli tüfeklerle iyi donatıldığı ve sayılarının 20.000 olarak ifade edildiği bildiriliyor.

Ön Asya'da Savaş Tehlikesi. Türkiye'nin Kürtlere Karşı Mücadelesi. Kıtamızın güneydoğusunda siyasi ufukta koyu fırtına bulutları yükseliyor. Türkiye ile İran arasında uzun süredir, kargaşalı bir çatışmaya yol açma tehlikesi taşıyan bir anlaşmazlık birikmiş durumda. Dış nedeni Kürtlerin Türk topraklarına tekrarlanan akınları oluşturuyor; ancak daha derin sebepler, Akdeniz ile Hazar Denizi arasındaki ticari ve stratejik açıdan önemli kara parçası üzerinde iki imparatorluk arasındaki hakimiyet rekabetidir.