25 Kasım 1925

KÜRT ELİFBASI

Erivan'dan bildiriliyor ki, Sovyet Ermenistanı Halk Eğitim Komiserliği (Narkompros) tarafından Latin harfleriyle yeni bir Kürt alfabesi hazırlanmıştır. Bu küçük haber Kürtler için büyük bir önem taşımaktadır. Bu girişim yalnızca dar bir yerel önem taşımamaktadır. Bu, tüm Kürdistan halkının eline verilen bir ilerleme aracıdır; böylece nerede yaşarlarsa yaşasınlar bütün Kürtler için aydınlık bir geleceğe giden yol açılmaktadır.

Latin alfabesi ilkesinin uygulanmasının tek doğru ilke olduğu konusunda iki görüş olamaz. Şimdiye kadar Kürtler, komşuları Türkler gibi, son derece kusurlu bir Arap alfabesi kullanmışlardır. Şimdi Türkler bu alfabeden vazgeçmeye ve Latin alfabesine geçmeye başlamaktadırlar. Oldukça gelişmiş bir edebiyata, kitap basımına, dergi faaliyetine sahip olan halklar için bu önemli bir kırılmadır; Kürtlerin işi ise çok daha basittir, zira Kürt kitlesinin büyük çoğunluğu zaten tamamen okuma yazma bilmemektedir. Kürt dilinde nispeten çok sayıda el yazması eser mevcuttu, basılı eserler ise pek azdı.

Arap alfabesi Kürt dilinin telaffuzunu tam olarak yansıtmıyordu; Latin alfabesine geçerken bu yöne dikkat etmek gerekir. Yeni alfabe hazırlanırken, onu daha mükemmel hale getirmek mümkündür.

Ermenistan Bilimler ve Sanatlar Enstitüsü'nde yeni alfabe incelenirken, komisyon heyetinde yalnızca Kürtçe konuşmayı değil, aynı zamanda Farsça ve Arapça dillerini de bilen kişilerin bulunması gerekmektedir. Unutulmamalıdır ki Kürtlerin bir kısmı Arap dil bölgesiyle sıkı sıkıya temas halindedir, diğer bir kısmı ise Farslarla yan yana yaşamaktadır. Eğer alfabe başarılı bir şekilde hazırlanırsa, Farslar ve Türkler Latin alfabesine geçtiklerinde (ki er ya da geç bunun olacağı kuşkusuzdur) bütün Kürdistan'a hızla yayılabilecek ve o zamana kadar Kürtler de bu alfabeyi kendi ana dillerinde kullanır hâle gelmiş olacaklardır.

Şarkşunaz.

Zaria Vostoka Gazetesi, 25 Kasım 1925, No 1037. (საქართველოს ეროვნული ბიბლიოთეკა)