29 Temmuz 1868

İran’daki durum hakkında, Tahran’daki İngiliz elçilik sekreteri Bay Ronald Thomsen şunları aktarıyor:

​İran’ın 648.000 mil karelik yüzeyinin büyük bir kısmı mutlak çöldür ve nüfus ortalama mil kare başına 7 kişiye dağılmıştır. Tebriz’in yaklaşık 110.000; Tahran’ın 85.000; İsfahan’ın 60.000 nüfusu olabilir. Şehirler için 1 milyon, İran’a dağılmış Türkler, Kürtler ve Arap kabileleri için 170.000 ve geri kalan nüfus için 1.700.000 kişi hesaplanırsa, toplam nüfus yaklaşık 4.400.000 kişidir. Kraliyet hazinesinde 1.500.000 Sterlinlik nakit, 2 milyon Sterlin değerinde kraliyet mücevherleri ve 500.000 Sterlin değerinde (taca ait) altın eşyanın depolanmış olduğu söylenmektedir. Devlet gelirleri giderleri aşmaktadır; giderler arasında ordu için 700.000 Sterlin ve "olağanüstü amaçlar" için 200.000 Sterlin yer almaktadır.

​Ordunun nominal mevcudu, sadece üçte biri aktif olmak üzere 105.000 kişidir; geri kalanı, çoğunlukla silahsız ve tarımla uğraşan ancak her an askere alınabilecek bir ordu oluşturmaktadır. Birliklerin silahları, Paris’te tanesi 25 franka satın alınan eski moda Fransız tüfeklerinden, 20 yıl önce İngiltere’de tedavülden kalkan eski tüfeklerden ve Tahran’da üretilen birkaç bin tüfekten oluşmaktadır. Ülkenin en fazla 100 adet atışa hazır, hepsi hafif kalibreli topu bulunmaktadır. Subayların genel olarak bilgisiz olduğu söylenmektedir. İran’ın ithalatının 2.500.000 Sterlin, ihracatının ise 1.500.000 Sterlin olduğu tahmin edilebilir. İhracat, Gilan’daki ipek üretiminin kötü sonuçları nedeniyle son 3 yılda 1.000.000 Sterlin azalmıştır. İpek, İran’ın en değerli ihraç ürünüdür ve Japonya’dan yumurta ithalatı yoluyla ticarete yeni bir hayat vermeyi ummaktadırlar.

​İran’ın, göründüğü kadarıyla, yakında olayların ön planına çıkacağını düşünerek, bunu vurgulamamız gerektiğini hissettik.

Pester Lloyd Gazetesi, 29 Temmuz 1868. anno.onb.ac.at