28 Haziran 1876

Prens Milan’ın Beyannamesi

Viyana gazetelerinde, Prens Milan’ın Belgrad’dan ayrılırken Sırp halkına hitaben yayınladığı, kendisinin savaş meydanına gidişini duyuran beyanname yayımlandı. 20 Haziran tarihini taşıyan ve "Sevgili halkıma" sözleriyle başlayan bu uzun belgeden şu bölümleri alıntılıyoruz:

"Bosna ve Hersek ayaklandığından beri, Sırbistan’ın durumu dayanılmaz hale geldi. Büyük devletler ve Yüce Babıali tarafından üstlenilen barışı sağlama çalışmalarını engelleyebilecek her şeyden kaçınmayı görevimiz saydık. Ancak Osmanlı, Timok ağzından Drina’ya kadar uzanan bir demir çemberle sınırlarımızı çevirdi. Bir yıldır, Babıali ile savaşımız olmamasına rağmen, düşmanlıkların getirdiği tüm yükleri çekiyoruz. Yine de garantör devletlerin telkinlerine itaat ederek duygularımıza sükunet dayattık. Osmanlı bu niyetleri dikkate almayarak, inatçı bir ısrarla sınırlarımıza ordular yığdı. Asya’nın yabancı Çerkesleri, Arnavutları, Kürtleri ve tüm düzensiz birlikleri, vatanımızı harap etmeye ve onu harabelerle örtmeye hazır bir şekilde sınırlarımızda toplandılar. Ilımlılığımızda ısrar etseydik korkak sayılırdık. İmparatorluk hükümetine, hem ayaklanan eyaletlerin barışa kavuşacağı hem de Sırbistan’ın dayanılmaz durumdan kurtulacağı güvenli bir yol gösterdim. Ayrıca ona, barış ve insanlık adına, isyan eden eyaletlere girmekten çekinmeyeceğimizi de ilan ettik. Artık kan akışının durması sadece Babıali’ye bağlıdır.

Kardeşler! Tam bir güvenle komutayı devralıyorum. Kahraman kardeşim Nikola tarafından yönetilen cesur Karadağlı kardeşlerimiz de bizimle birlikte yürüyor. Hersek ve Bosna’nın yiğit evlatları bizimle birliktedir. Bulgaristan’daki kardeşlerimiz bizi bekliyor ve Yunanistan’ın soylu evlatları bizimle birleşmekte gecikmeyeceklerdir... Komşu monarşinin sınırlarına saygı gösterin, böylece Avusturya-Macaristan hükümeti bize karşı şikayet nedeni bulamasın, zira Hersekli kardeşlerimize sağladığı cömert koruma için ona minnet borçluyuz."

Beyanname, askerlere yönelik şu hitapla sona ermektedir:

"İleri, benim cesur, sevgili askerlerim! Ortak düşmanımıza karşı yürüyelim. Mücadelemiz inanç uğruna, adalet uğruna, vatan uğruna kutsal bir mücadeledir!"

Belgrad karargahında.

20 Haziran 1876.

MİLAN OBRENOVİÇ.

ΠΑΛΙΓΓΕΝΕΣΙΑ Gazetesi, 1876-06-28, No 3531. (Hellenic Parliament Digital Library)