18 Haziran 1858

Ayın 9'unda yayımlanan "Journal de Constantinople", geriye dönüp bakarak, halihazırda bilinen Girit olayları hakkında ayrıntılı detaylar veriyor. 16 Mayıs'ta Hanya civarındaki bölgelerde isyan hareketi patlak verdiğinde Vali Kandiye'deydi.

Yunanlılar ellerinde silahlarla oradaki ovaya hâkim dağlarda toplanmış ve şikâyetlerini aynı anda yerel makama ve konsoloslara iletmişlerdi. "Journal de Constantinople", konsoloslara yöneltilecek bir suçlama olmasa da, bu şikâyet dilekçelerini kabul ederek köylüleri, Paris Konferansı'ndan kendilerine koruma ve destek sağlanacağı görüşünde güçlendirdikleri yorumunu yapma gereği duyuyor. Vali bunun üzerine aceleyle Hanya'ya gidip oradaki garnizonu bir tabur Türk askeriyle takviye etmeye çalıştı. İsyancılar tarafından formüle edilen şikâyetleri (ilgili belgeleri daha ileride veriyoruz) 24 Mayıs'ta büyük bir itidal ile kaleme alınmış bir bildiriyle yanıtladı.

Türk birliklerinden 3.000 kişinin adaya çoktan indiği 30'unda, dağılmaları istenen Yunanlılar on günlük bir süre tanınmasını talep ettiler, buna karşılık ayın 1'inde kendilerine henüz bir yanıt verilmemişti. Müslüman halk, kötü muamele korkusuyla, bir şehirde bir Türk'ün bir Yunanlı tarafından sözlü tartışma sonucu vurularak öldürüldüğü Kandiye'ye çekiliyor. 

Adada uzun süredir sürgünde olan kötü şöhretli Kürt lider Bedirhan Bey, çok sayıda Müslüman'ın ricası üzerine onların başına geçti; kararlılığı kanlı sahnelerin önlenmesine büyük katkıda bulundu. Kandiye'deki Rum nüfus da korku ve endişe içinde; birçok Rum, Vali'nin evinde barınak aradı, diğerleri Avusturya Lloyd vapuru veya çeşitli kıyı tekneleriyle Kandiye'yi terk etti ve büyük ölçüde Hanya'ya gitti.

"Indépendance Belge", 15'inde Trieste'den çekilen telgrafta, isyancı Giritlilerin Bâb-ı Âli komiserlerine şikâyetlerini ilettiklerini ve ardından geri çekildiklerini bildiriyor. Elimizdeki, 16'sına kadar olan Trieste gazeteleri ve 9'una ait "Journal de Constantinople" bundan hiç bahsetmiyor.

(Piyemonte.) "Gazzetta piemontese" şu notu içeriyor: Majesteleri Kral, Başbakan ve Dışişleri Bakanı'na "Cagliari" gemisinin ve mürettebatının iadesi konusunda rapor sunma onuruna erişen kişi, uluslararası hukuk meselesini başlangıçtan beri incelemeye tabi tutan Diplomatik İhtilaflar Konseyi'ne Yüce Memnuniyetinin bir işaretini vermek istemiş ve dünkü kabulde, Diplomatik İhtilaflar Konseyi Başkanı Ekselansları Kont Friedrich Selopis di Salerano'yu Aziz Mauritius ve Lazarus Nişanı'nın Büyük Haç'ına ve bu Konseyin üyesi ve sekreteri Şövalye Domenico di Cantogno'yu söz konusu nişanın subaylığına atamıştır.

Burada sözü edilen meselede Kont Cavour'un son telgrafının gecikmesi hakkında "Indépendante" gazetesi, İngiliz kuryenin Piyemonteli kuryeyi beklemediğini ve böylece Napoli'ye 24 saat erken vardığını söylüyor. "Cagliari" gemisinin gelecekteki akıbeti hakkında ise, hükümetin gemiyi Rubattino şirketine bırakacağı ve böylece İngiltere'ye bir hediye sunacağı söyleniyor. "Cattolico", Bakan Carafa tarafından Lord Malmesbury'ye gönderilen ve "Cagliari" gemisinin teslimine ilişkin telgrafı, Napoli hükümetinin üstün güce boyun eğdiği yorumuyla paylaşıyor. Telgrafı aşağıda veriyoruz.

- (İran.) Tebriz'den 20 Mayıs tarihli habere göre, Horasan'daki isyan giderek büyüyor; Türkmenlerin İran ordusuna önemli bir yenilgi yaşattığı ve araziye hâkim olduğu söyleniyor; Kürdistan sınırlarında da durumun daha iyi olmadığı ve Tebriz'de halka açık yollarda ve çarşılarda cinayet ve soygunun gündelik hale geldiği belirtiliyor.

Wiener Zeitung Gazetesi, 18 Haziran 1858. anno.onb.ac.at