26 Nisan 1925

DOĞU

Halil-Rami

Kürt isyanının şahsiyetleri arasında, telgraflarda Halil-Rami Bedirhan’ın adı da geçiyordu. Halil-Rami, yüz yıl önce Türk hükümetine karşı ayaklanma sırasında zarar gören Kürdistan’ın son yarı bağımsız emiri Bedirhan’ın soyundan gelmektedir.

Halil-Rami şu anda 56 yaşındadır. Eğitimini Şam’daki Katolik misyonerlerden almış ve bir gazeteci ve şair olarak büyük ün kazanmıştır. Arapça dilinde yazmaktadır. Arapça, Kürtçe, Türkçe ve Fransızca konuşmaktadır.

İlk olarak 1905 yılında tutuklanmış, idama mahkûm edilmiş ve Trablus’a sürgün edilmiş, orada Türk anayasasının ilanına kadar hapishane zindanlarında kalmıştır. Bu cezanın nedeni, Halil-Rami’nin, Abdülhamid dönemi casusluğunun önde gelen liderlerinden biri olan Rıdvan Paşa’nın Kürtler tarafından öldürülmesine karışmış olmasıydı.

Bundan önce Halil-Rami, Bağdat’taki genel vali özel kalem müdürüydü ve Kürt isyanı hazırlığıyla şüphelenilerek İstanbul’a sürülmüştü.

Afrika hapishanesinden döndükten sonra Kürt siyasetiyle uğraşmış, "Kürdistan" dergisinde ve Süleymaniyeli bir Kürt tarafından yayımlanan "Serbesti" adlı Türk gazetesinde yazılar yazmıştır.

Emperyalist savaşın sona ermesinden sonra Halil-Rami, Malatya’da Kürt isyanı hazırlamış, başarısızlığa uğrayan "Bağımsız Kürdistan"ı organize etmiş ve İstanbul’un işgali sırasında oraya gitmiştir.

Z. A.

Zaria Vostoka Gazetesi, 26 Nisan 1925, No 860. (საქართველოს ეროვნული ბიბლიოთეკა)