8 Mart 1878
Rus-Türk Barış Antlaşması.
Viyana'dan telgraf yoluyla bize iletilen, "Deutsche Zeitung"ın Pera menşeli telgrafına göre, Rus-Türk barış antlaşmasının içeriği aslına uygun olarak şöyledir:
Madde 1 Karadağ'ın sınırlarını düzenler.
Madde 2 Bâb-ı Âli, Karadağ'ın bağımsızlığını tanır ve prenslik ile Bâb-ı Âli arasındaki ilişkiler düzenlenir. İleride ihtilaflar çıkarsa, bunlar Avusturya-Macaristan ve Rusya'nın müdahalesi ile çözülecektir. Karadağ, Gacko'yu alır. Boyana nehri bundan böyle güneybatı sınırını oluşturacak olup, üzerindeki gemicilik koşulları daha sonra düzenlenecektir.
Madde 3 Sırbistan Prensliği, Bâb-ı Âli'den bağımsız bir devlet oluşturacaktır. Sırbistan, Küçük Zvornik'i ve Niş bölgesini alır.
Madde 4 Terk edilen bölgelerdeki Müslüman nüfusun mülkiyet durumu ve Vakıf ilişkileri üç yıl içinde düzenlenecektir. Müslümanlar terk edilen bölgelerde kalabilir, mülklerini ellerinde tutabilir veya aracı kişiler vasıtasıyla yönetilmelerini sağlayabilir ya da kiraya verebilirler.
Madde 5 Romanya, Bâb-ı Âli'den bağımsız bir devlet oluşturacak olup, kendisine savaş tazminatından henüz belirlenecek bir pay alma hakkı tanınacaktır. Özel bir antlaşma oluşturulana kadar, Osmanlı'da bulunan Rumenler yabancı muamelesi görecek ve Türk mahkemelerine tabi olmayacaklardır.
Madde 6 Bulgaristan, Hristiyan yönetime ve ulusal milise sahip, vergiye tabi bir prenslik olacaktır. Kesin sınır, Rumeli'nin tahliyesinden önce karma bir Rus-Türk özel komisyonu tarafından çizilecektir. Yeni prensliğin üzerinde anlaşılan sınırları esasen şöyledir: Batıda Sırbistan Prensliği'nin eski ve yeni sınırı, oradan Kara-Dağ ve Kara-Drina boyunca Gramad Dağı'na, oradan Kattoria'ya, oradan Maglenica ve Vardar birleşimine, oradan Vetschikguil gölü boyunca, Brassa ve Ortani'nin yanından geçerek Ege Denizi kıyısına ulaşır; kıyıya Yenice'de erişir. Buradan sahil boyunca Kabala ile Dedeağaç'ın ortasına kadar uzanır ve oradan kuzeye, devamında kuzeybatı yönünde 2,5 saat uzaklıkta, kuzeybatıya Helimptabiassi'ye kadar devam eder, orada Karadeniz'e ulaşır. Bu denizin kıyısı, Mangalia'ya kadar sınırı oluşturur. Mangalia'dan sınır doğrudan, Tuna nehrine ulaştığı Rassiova'ya kadar uzanır. Buradan Tuna, prenslik kuzey sınırını Radujevac-Grujedje'ye, eski Sırp-Rumen sınırına kadar oluşturur.
Madde 7 Yeni prenslik halkı prenslerini serbestçe seçecektir. Prens, Avrupalı devletlerin onayı ile Bâb-ı Âli tarafından onaylanacaktır. Bulgar Ulusal Meclisi Tırnovo veya Filibe'de toplanacak ve bu meclis, prensliği Rus gözetimi altında (surveillance russe), 1830'da Tuna prensliklerinde gözlemlenen süreçlere uygun olarak, bir Türk komiserinin huzurunda düzenleyecektir. Anayasa prensin seçiminden önce belirlenecektir. Yeni yönetimin uygulamaya konulması iki yıl boyunca Rus komiserlerine emanet edilecektir. Bir yıl sonra komiserler, gerekli görürlerse, gözetim altındaki kısmı büyük devletlerin görüşüne sunacaklardır.
Madde 8 Türk ordusu Bulgaristan'ı tahliye edecektir; orada bulunan kaleler Türk hükümetinin masrafıyla sökülecektir. Kurulacak ulusal milis yeterli olana kadar, en geç iki yıl boyunca prenslik altı piyade ve iki süvari tümeni tarafından işgal altında tutulacaktır; bu birlikler 50.000 kişiyi geçmeyecektir. Bunlar Bulgaristan'ın masrafıyla idame ettirilecektir.
Madde 9 Bâb-ı Âli'ye ödenecek yıllık vergi, Bâb-ı Âli, Rusya ve diğer devletler arasındaki bir anlaşma ile düzenlenecektir. (Demiryolları ile ilgili düzenlemeleri takip eder.)
Madde 10 Türk ordusu için Bosna ve Hersek'e bir askerî yol açılacak olup, bu durum özel bir komisyon tarafından düzenlenecektir. Ayrıca bir özel komisyon posta ve telgraf işlerini düzenleyecektir.
Madde 11 Madde 4 ile aynıdır ve Bulgaristan'daki Müslüman nüfusun durumunu düzenler.
Madde 12 Tuna kaleleri yalıtıldıktan sonra, bu nehir üzerinde yeni kale inşası yasaklanacaktır. Tuna'da hiçbir savaş gemisi seyredemeyecektir. Kıyı devletleri sadece gümrük ve polis amaçlı gemiler bulundurabilecektir. Avrupa Tuna Komisyonu'nun hakları tam kapsamıyla korunacaktır.
Madde 13 Sulina'daki onarım ve yeniden inşa çalışmaları Bâb-ı Âli'nin sorumluluğundadır. Bâb-ı Âli bunun için en az 500.000 Frank harcayacak ve Tuna Komisyonu gelirlerinden tazmin edilecektir.
Madde 14 Bâb-ı Âli, Bosna ve Hersek'te vaat edilen reformların, Konferans kararları doğrultusunda derhal uygulanacağını taahhüt eder. Gerekli değişiklikler Rusya, Avusturya-Macaristan ve Bâb-ı Âli arasında kararlaştırılacaktır. Bu eyaletlerde biriken vergiler ve harçlar affedilecektir. Gelirleri Mart 1880'e kadar, kaçkın ailelerin ve ayaklanma kurbanlarının zararlarının tazmini için kullanılacaktır.
Madde 15 Girit için 1868 tarihli örgütlenme yönetmeliği titizlikle uygulanacaktır. Yerel ihtiyaçlara uygun olarak, Teselya ve Osmanlı Avrupasının diğer bölümleri için benzer yönetmelikler hazırlanacaktır. Ayrıntılar, kararlaştırılan yönetmelikleri uygulamadan önce Rusya'ya danışılacak olan özel bir komisyon tarafından belirlenecektir.
Madde 16 Ermenistan'da yerel ihtiyaçlar doğrultusunda reformlar yapılacaktır. Bâb-ı Âli, Kürtlere ve Çerkeslere karşı güvence verecektir. Eğin, bundan böyle Asya'da Rusya ile Osmanlı arasındaki sınırı oluşturacaktır.
Madde 17 Genel bir af düzenler.
Madde 18 Bâb-ı Âli, aracılık eden devletlerin komisyonları tarafından, Kotur şehri üzerindeki çekişmeli mülkiyet konusunda öne sürülen görüşü dikkate alacaktır. İran sınırının tespiti ile ilgili tasarlanan çalışmaları tamamlatacaktır.
Madde 19 Savaş tazminatını ve savaş esirlerinin bakımını düzenler. Toplam savaş tazminatı 1410 milyon Ruble'dir; bunun 110 milyonu Rus ticaretinin uğradığı zarar için, 900.000 Ruble Rusya'nın güney kıyısında uğradığı zararların tazmini için ve 400.000 Ruble Kafkasya'daki zararlar için. Bir milyar Ruble ise, belirlenen sınırlar dahilinde Ermenistan'ın tazmini içindir.
Madde 20 Rusya ve Bâb-ı Âli arasında halen süregelen tüm anlaşmazlıklar dostane yollarla çözülecektir. Kararların karşılıklı icrası için bir antlaşma öngörülmüştür.
Madde 21 Barıştan etkilenen bölgelerdeki sakinlere hareket özgürlüğü tanır.
Madde 22 Aynoroz üzerindeki hakları ve ayrıcalıkları düzenler.
Madde 23 Rusya ve Osmanlı arasında savaştan önce var olan tüm antlaşmaları ve sözleşmeleri yeniden yürürlüğe koyar.
Madde 24 Çanakkale ve İstanbul boğazlarının tüm ticaret gemileri için sürekli açık, savaş gemileri için ise sürekli kapalı olacağını hükme bağlar.
Madde 25 Rus birliklerinin Rumeli ve Küçük Asya'dan çekilmesi üç ay içinde gerçekleşecektir. Geri dönüş Marmara ve Karadeniz üzerinden, yani Trabzon üzerinden yapılacaktır. Tahliye gerçekleşene kadar ilgili bölgeler Rus yönetimi altında kalacaktır.
Madde 26 - Bize ulaşan telgrafta eksiktir.
Madde 27 Bâb-ı Âli, herhangi bir şekilde tehlikeye düşmüş Osmanlı tebaasından kişilere karşı tüm baskı tedbirlerinden vazgeçmeyi taahhüt eder.
Madde 28 Savaş esirleri, antlaşmanın onaylanmasından hemen sonra iade edilecektir. Bâb-ı Âli, bakımları için sabit bir meblağ ödeyecek olup, bu 6 yıl içinde 18 taksitte ödenecektir.
Madde 29 Bu antlaşmanın onayı, mümkünse, iki hafta içinde Petersburg'da gerçekleşecektir.
Barışın resmi tespiti Konferans'a bırakılmıştır; ancak ön koşullar her durumda Rusya ve Bâb-ı Âli için bağlayıcıdır.
Pester Lloyd Gazetesi, 8 Mart 1878. anno.onb.ac.at


Yorumlar
Yorum Gönder