1 Ocak 1925

DOĞU

İran’dan Haberler

(Muhabirimizden telgrafla)

PİRİNÇ İHRACATI YASAĞININ KALDIRILMASI.

TAHRAN, 31 Aralık. İran hükümeti tarafından Gilan ve Mazenderan’dan pirinç ihracatı yasağı kaldırıldı.

Bu vilayetlerden pirinç ihracatının yasaklanmasına dair kararname, pirinci SSCB’ye ihraç etmekle ilgilenen İranlı tüccarları ve toprak sahiplerini huzursuz etti. Bu durum, onlar tarafından bazı idari çevrelerin SSCB ile İran arasındaki ticari ilişkilerin geliştirilmesi işinde zorluklar yaratma çabası olarak değerlendiriliyordu.

11 Aralık’ta milletvekili Serbeşih-Zade, mecliste büyük bir konuşma yaparak, mevcut düzene göre yüzde 15’e kadar çeltik içeren pirincin ihraç edilebildiğini belirtti. Geçen yıl 2.000.000 harvar pirinç ihraç edilmişti. Cari yılda tüccarlar daha fazlasını ihraç etmeyi planlıyorlardı. Yalnızca yüzde 5’e kadar çeltik içeren pirincin ihracat hakkına dair yeni kararname, fiili bir yasak niteliğindedir; zira bu durumda, tek bir pirinç temizleme fabrikasında tüm ihracat pirincini, ihracat izni alabilmek için birkaç yıl boyunca önceden temizlemek gerekecekti. Bu durum, hem pirinç stoklamayı hem de pirinç ekimini durduracaktır.

Bu nedenle hükümet, yasağı kaldırmaya karar verdi.

YENİ İRAN SAVAŞ GEMİSİ.

TAHRAN, 31 Aralık. Yerel çevreler, İran’a ait "Pehlevi" savaş gemisinin İran Körfezi’ne varmasına büyük önem atfediyorlar. Bu gemi, İran Savaş Bakanlığı’nın siparişi üzerine Hamburg’da inşa edilmişti. "Şefak-ı Surh" gazetesi, geminin silah donanımının Napoli’de yapıldığını, çünkü Versay Antlaşması gereği Almanya’nın silah üretme hakkından mahrum bırakıldığını bildirmektedir. "Şefak-ı Surh" ve diğer gazeteler, geminin en yeni Alman sistemine sahip olduğunu ve tüm modern geliştirmeleri içerdiğini belirterek gemiye hayranlıklarını dile getirmektedirler.

RIZA HAN’A SELAMLAMALAR.

TAHRAN, 31 Aralık. İran’ın çeşitli şehirlerinden, güney cephesinden dönen Başbakan Rıza Han’ı karşılamak ve tebrik etmek amacıyla Tahran’a hareket eden halk delegasyonları hakkında haberler geliyor.

İRANLI TÜCCARLARIN TEŞEKKÜRÜ.

TAHRAN, 31 Aralık. İsfahan’daki tüccarlar meclisi, SSCB’nin tam yetkili temsilcisi ve ticaret temsilcisine, Rus-İran ticaretini yeniden canlandırma çabalarından dolayı samimi şükranlarını ifade eden bir telgraf gönderdi. Telgrafta, önümüzdeki günlerde İsfahan’da tüm karma Rus-İran şirketlerinin şubelerinin faaliyete geçeceği ve İsfahan’ın nihayet ekonomik krizi atlatacağı umudu dile getiriliyor.

İNGİLTERE HAKİMİYETİ ALTINDAKİ KÜRTLER.

TAHRAN, 31 Aralık - Meclis ve yabancı misyonlara Şeyh Mahmud’dan bir telgraf ulaştı. Kürdistan’daki siyasi durumu ayrıntılı bir şekilde anlatan Şeyh Mahmud, İngiltere ile imzalanan Kürdistan’ın bağımsızlığına dair antlaşmaya rağmen, Mezopotamya hükümetinin sürekli olarak Kürdistan’ı kendine bağlamaya çalıştığını beyan ediyor. Kürt halkının karşı koyuşu, İngilizlerin baskılarıyla sonuçlandı.

Telgrafın devamında, İngiliz temsilcilerin Şeyh Mahmud’u Milletler Cemiyeti’ne bir heyet göndermeye zorladıkları, ancak görüşmeler sırasında tüm heyeti ve bizzat Mahmud’u tutukladıkları belirtiliyor. Sonuç olarak Şeyh Mahmud, Kürt halkının kaderine acınması ve onun İngiliz hakimiyetinden kurtarılması için yalvarıyor.

Zaria Vostoka Gazetesi, 1 Ocak 1925, No 768. (საქართველოს ეროვნული ბიბლიოთეკა)