4 Mayıs 1927

Köydeki Parti Hücresi

Parti, alt kademelerindeki direktiflerinin pratikte nasıl uygulandığını ve burada herhangi bir çarpıtma veya yanlış yorumlama olup olmadığını dikkatle izler. Zakkraykom (Zafkasya Bölge Komitesi) tarafından gerçekleştirilen eğitmen ve komisyon denetimlerinde, VKP(b)'nin yerel birimlerinin incelenmesinde "hücreleri Zakkraykom'a bağlama" yöntemi kullanılmıştır. Şu ana kadar incelenen iki köy hücresi şunlardır: Lagiç (Şemahi teşkilatı) ve Gurçelu (Kürdistan teşkilatı). Her iki AKP(b) ilçe teşkilatının da zayıf olduğu belirtilmelidir; ancak bu hücreler, kendi teşkilatları içinde en güçlü olanlarıdır.

Lagiç köyü karışık bir nüfusa sahiptir: zanaatkârlar, işçiler, çekiççiler, esnaflar, köylüler ve tüccarlar. Köyde okuryazar oranı çok olmasına rağmen, halk oldukça fanatiktir; mollaların önderliğinde enerjik bir çalışma yürüten 4-5 cami bulunmaktadır. Bu durum, özellikle kadınlar arasında hücrenin kitle çalışmasını zorlaştırmaktadır. Gurçelu köyünde ise nüfus köylüdür; oradaki okuryazarlık oranı çok daha düşük olmasına rağmen, böyle bir fanatizm gözlemlenmemektedir.

Lagiç parti hücresi; işçiler, çekiççiler, zanaatkârlar ve köylülerden oluşmaktadır. Hücre, şu anda ilçenin diğer bölgelerinde çalışan bir dizi yoldaş yetiştirmiştir.

Ancak Lagiç hücresinin tutanakları, birçok durumda toplantının açık mı yoksa kapalı mı olduğunu anlamanın bile zor olduğu şekilde düzenlenmiştir. Tutanakların çoğunda sadece partili olmayanların sayısı değil, partililerin sayısı hakkında bile bilgi yoktur. Gurçelu hücresinin tutanakları ile ilgili durum çok daha iyidir. Gurçelu sekreterleri, zayıf okuryazarlıklarına rağmen tutanakları titizlikle tutmaktadırlar.

İlk göze çarpan şey, açık toplantılara partili olmayan kitlelerin katılımıdır: Lagiç'teki ortalama katılım 5 ila 40 kişi arasında değişirken, Gurçelu'da 20 ila 150 kişi arasındadır. Üstelik Lagiç'te Komsomol üyeleri toplantılara çok nadir gelmekte, kadınlar ise hiç gelmemektedir. Gurçelu'da ise KSM üyeleri ve öncüler toplantılara sürekli katılmakta, bu toplantılardaki kadın sayısı ise 5 ile 40 arasında değişmektedir. Bu durum, Lagiç'teki toplantıların neredeyse üçte ikisinin kapalı olmasıyla açıklanabilir; Gurçelu'da ise aksine, toplantıların çoğunluğu açıktır. Ayrıca Gurçelu'da, yani hücrelerin komşu köylerde toplandığı "uçan toplantılar" sıkça uygulanmaktadır; bazen komşu hücrelerle ortak toplantılar düzenlenmektedir. Bu toplantıların katılım oranı da yüksektir. Lagiç hücresi de bunu bir-iki kez denemiştir ancak buradaki engel, diğer köylere olan uzaklıktır. Gurçelu hücresinin tüm toplantıları, Lagiç'te asla olmayan bir şekilde, KSM hücresiyle birlikte çağrılmaktadır.

Ajitasyon karakterindeki konular, köy hücrelerinin çalışmalarında önemli bir yer tutmaktadır. Her iki hücrede de uzun bir süre boyunca tarım işçiliği meselesinin tartışılmadığı dikkat çekicidir. Hem Gurçelu hem de Lagiç bölgesinde tarım işçileri yeterince mevcuttur. Ancak Lagiç'te bunların dışında işçiler ve zanaatkârlar da vardır. Fakat tüm bunların hayatı, görüldüğü kadarıyla, hücrenin uzağından geçmiştir. Genel olarak, tartışılan konuların niteliği, Lagiç'teki partili olmayanların düşük katılımının ilk sebebidir. İlk olarak, işçiler hakkında, tarım hakkında, sigorta hakkında tek bir konu bile yoktur. Hücre, yoksullar arasındaki çalışmalardan da uzak kalmıştır. Köyde kadınlar arasındaki çalışma oldukça zayıftır (güçlü din etkisi yüzünden), ancak hücre bu konuda sadece bir kez çalışma yapmıştır. Aynı şey kooperatifçilik için de geçerlidir.

Bazen toplantı gündemi aşırı kalabalık olmaktadır (Gurçelu). Gündemdeki 2-3 konudan 4-5 konu çıkarılmaktadır. Elbette, iş sadece genelgelerin okunması ve genel kararların alınmasıyla sınırlı kalmaktadır. Partililerin toplantılara katılımı ortalamada tatmin edici düzeyde olup yüzde 60 ila 100 arasındadır. Düşük katılım ise esas olarak yaz döneminde görülmektedir. Toplantıların toplanma sayısı açısından durum tatmin edicidir; ancak bir haftada iki toplantının çağrıldığı durumlar da olmaktadır.

Hücrenin çeşitli konulara ne kadar doğru tepki verdiğini göstermek için, hücre tutanaklarından bir dizi alıntı yapıyoruz:

Gurçelu hücresinin 22 Ekim 1926 tarihli, başkanın raporu üzerine aldığı karar: "Genel kurul, gelecekteki çalışmalar için aşağıdakilerin yerine getirilmesini emreder: 1) Şu an sonbahar mevsimi olduğu dikkate alınarak, köylü komitesi (krestkom) lehine tahıl ayrılması; 2) Köydeki sahipsiz toprakların köylü fonu lehine alınması; 3) Krestkom'da bulunan nakit paranın köylü komitesinde tutulmaması, köylülere senet karşılığında verilmesi; 4) Ayda bir kez karşılıklı yardımlaşma üyeleri toplantısının çağrılması; 5) Köylülerden alınan başvuruların krestkom başkanlığında incelenmesi; 6) Köylülerden aidatların zamanında toplanması ve 7) Karşılıklı yardımlaşma derneği üye sayısının artırılmasına yönelik önlemlerin alınması." Belirtmek gerekir ki, Gurçelu hücresinin hayatından bu tür örnekler verilebilir.

Lagiç hücresinin hayatından bir sonraki örnek. Köy sovyeti başkanının raporuna göre, kurulun önerdikleri: 1) Köy sovyeti çalışmalarının canlandırılması için; 2) Köy sovyeti ofisinin gerekli malzemelerle donatılması ve sağlanması; 3) Köy sovyeti plenumunun köylerde sırayla toplanması; 4) Yerel kuruluşların raporlarının dinlenerek onlara gelecekteki çalışmalar için yollar gösterilmesi; 5) Yakın zamanda raporlarla birlikte genel bir toplantı çağrılması; 6) Kızıl Burun'daki işçilerle yakın bağ kurulması; 7) Köylerde siyasi eğitim çalışmalarına özel önem verilmesi; 8) Bütçe yılının bitmekte olduğu dikkate alınarak bütçenin yüzde 100 kullanılmasının sağlanması; 9) Köylerdeki çevre düzenlemesine dikkat edilmesi; 10) Köylülerin tarım vergisiyle ilgili şikâyetlerine dikkat edilmesi; 11) Lagiç telefon hattının yürütülmesi için uygun önlemlerin alınması; 12) Bölgedeki bulaşıcı hastalıklar göz önünde bulundurularak doktorun sağlanması için önlem alınması; 13) Sağlık komisyonuna dikkat çekilmesi ve çalışmaya dahil edilmesi; 14) İspravdom için uygun bir yer ve gerekli şartların sağlanması; 15) İdari çalışmalara dikkat edilmesi.

Lagiç hücresinin Kasım ayı çalışma planı ilgi çekicidir: "1) Aktif üyeler toplantısının çağrılması; 2) Okul müdürünün raporunun dinlenmesi ve gerekli rehberliğin yapılması; 3) Onarım için uygun önlemlerin alınması; 4) Kooperatif başkanının raporunun dinlenmesi, bunun için bir hafta önceden uyarılması; 5) Köy sovyeti raporunun dinlenmesi; 6) KSM'ye bağlı olanların raporunun dinlenmesi ve gerekli talimatların verilmesi; 7) Krestkom raporunun dinlenmesi ve 8) Belirtilen şartlara göre partiye alıma başlanması." Gurçelu hücresi ise böyle takvim planları hazırlamamaktadır.

Her iki hücrenin yaşamında da vatandaşların dilekçe ve şikâyetlerinin kabulü ve incelenmesi yöntemi uygulanmaktadır. Bizce bu, olumlu sonuçlardan ziyade daha çok olumsuz sonuçlara yol açmaktadır, çünkü nihayetinde tartışmalara ve yanlış anlaşılmalara neden olmaktadır.

Hücrenin siyasi seviyesi çok düşüktür, bu yüzden parti hücresi ile partisiz köylüler arasındaki çizgi silinmektedir (Gurçelu köyü). Karakteristiktir ki, bu hücredeki 28 toplantıdan sadece bir tanesi kapalı olmuştur. Sekreterin raporu, seçimler, genelgelerin analizi ve diğer parti organizasyonu konularının tamamı açık toplantılarda çözülmüştür. Bu tür toplantıların başkanlarının partisizlerin arasından seçildiği durumlar olmuştur.

Genel sonuçlar şöyledir: Lagiç hücresi okuryazarlık açısından daha yüksektir, ancak kapalıdır, kitlelerle yeterince bağlantılı değildir ve kitlelerin ilgisini çeken konuları az ortaya koymaktadır. (52 sorudan 19'u parti organizasyonu niteliğindedir), KSM birliğini kitle çalışmaları için gerektiği gibi kullanmamaktadır. Zanaatkârlar ve kadınlar arasında çalışma eksiktir. Gurçelu hücresinin çalışma karakteri daha kitleseldir. Köylü yaşamının can alıcı sorunlarını zamanında ortaya koymakta, kadınları ve gençleri çekmektedir, ancak bu siyasi seviye daha düşüktür ve kitleler içinde eriyip gitmektedir.

A. SALMAN.

Zaria Vostoka Gazetesi, 4 Mayıs 1927, No 1466. (საქართველოს ეროვნული ბიბლიოთეკა)