6 Mart 1922

Dış Bakış.

Budapeşte, 6 Mart. - Nec scire fas est omnia... Her şeyi bilmek gerekmez. Barış eserini meydana getiren adamların bu özgürlükten nasıl yararlandıkları, Barış Konferansı'nın ayrıntılarına dair azımsanmayacak sayıdaki rapordan, görüşmelerin ve bu görüşmeleri yürüten devlet adamlarının tasvirlerinden bilinmektedir.

Daily Telegraph muhabiri olarak çeşitli barış konferanslarına katılma imkânı bulan İngiliz Dr. E. J. Dillon'ın yeni kitabı, yeni dünyayı biçimlendiren devlet adamlarının işlerinin başına geçerken sahip oldukları heybetli cehaletin yeni kanıtlarını gün ışığına çıkarıyor. Yazar, diğer hususların yanı sıra, Lloyd George'un coğrafya bilgisindeki eksikliği resmetmek adına, Romanya'nın Erdel'i ilhak etme talebinin görüşülmesi sırasında onun şu soruyu sorduğunu anlatır: "Romanya'nın bu kadar ısrarla talep ettiği şehir nasıl bir yerdir?", ki burada Transilvanya'yı kastetmektedir. Dillon, Lloyd George'un "kendisine yön veren derin bir bilgisi bulunmadığı ve ilkeler gibi bir yükün altında da ezilmediği için, denizdeki bir enkaz gibi bir o yana bir bu yana yalpalayıp sürüklenmesine izin verdiğini" söyler. En tepede yer alan ve konferansa yön veren Büyük Dörtlü, coğrafi ve etnografik cehalet konusunda birbiriyle yarışıyordu. Bu önde gelen devlet adamlarından biri, Kürtler ile Türkleri sürekli birbiriyle karıştırmaktan hiç erinmemiş ve nihayetinde Kürtlerin Türk olmadığını kendisine hatırlattıklarında, ikisinin aynı şey olup olmadığını sormuştu. Başkan Wilson'a ise, konferansta Korsikalıların özerklik talebini desteklemesinin istendiği bir muhtıra sunulmuştu. Büyük müttefiki Fransa'nın bir toprağı söz konusu olduğundan habersiz olan Wilson, Korsika meselesinin barış konferansında derinlemesine bir incelemeye konu olacağına ikna olduğunu ifade etmişti.

Dillon, aşağıdaki sahnenin betimlemesini konferans katılımcılarının trajikomik cehaletinin bir belgesi olarak değil, Clemenceau'nun kendi iradesini kabul ettirmek için sergilediği acımasızlığın bir ifadesi olarak aktarmaktadır: Macaristan'a gıda maddeleri tedariki konuşuluyordu. Balfour ve Pichon, konu hakkında görüş bildirmeleri için İngiliz ve Fransız uzmanlar getirmişlerdi; ancak Clemenceau hiçbir inceleme veya araştırmaya yanaşmak istemiyordu. Bu yüzden uzmanları kestirip atarak "Hepiniz dışarı! Buradaki kimsenin size ihtiyacı yok!" sözleriyle dışarı attı. Dillon, dünyayı yeniden şekillendiren büyük isimlerin bilgisizliğiyle babacan bir tavırla alay eder; ancak yalnızca "Kaplan"a insaflı bir mizahla yaklaşamaz, onu yorulmak bilmeyen yıkım ruhunun tecessüm etmiş hali olarak adlandırır. Clemenceau'nun uzmanlık bilgisini de ele alınan konulara hâkim olabilecek nitelikte tanımlamaz; yine de bu "mesleki yıkıcı", iradesinin karşı konulmazlığıyla münferit meselelerden ziyade bütün barış mekanizmasına hükmetmek istiyordu. Nitekim bunda da büyük ölçüde başarılı oldu. Elbette ki, kendi ruhunu üflediği barış da tam olarak buna benziyor.

Pester Lloyd Gazetesi, 6 Mart 1922. anno.onb.ac.at